PlusAchtergrond

Door problemen wordt testfase Oxford-vaccin gestaakt. Maar is dat erg?

Een volstrekt normale gebeurtenis bij de ontwikkeling van een vaccin: het stilleggen van een proef vanwege mogelijke bijwerkingen bij een proefpersoon. Maar nu het om een veelbelovend vaccin tegen corona gaat, is het groot nieuws. Een zware tegenslag of kleine vertraging?

Inmiddels zijn zo’n 17.000 mensen in het Verenigd Koninkrijk, Brazilië en Zuid-Afrika ingeënt met het ‘Oxford-vaccin’.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

1. Over welk mogelijk vaccin hebben we het?

Dat van de Britse farmaceut AstraZeneca, die het in samenwerking met de Universiteit van Oxford ontwikkelt. Het wordt al langer door kenners aangeprezen als ‘veelbelovend’. De Europese Commissie en het kabinet-Rutte hebben een deal met AstraZeneca gesloten voor levering van 300 miljoen doses van het potentiële vaccin, waarvan bijna 11,7 miljoen voor Nederland.

2. Hoe ver is de ontwikkeling gevorderd?

Net als zeven andere mogelijke coronavaccins verkeert deze in de derde fase, waarbij tienduizenden mensen het krijgen toegediend. De eerdere, kleinschaligere testfases stemden hoopvol en wezen uit dat proefpersonen veel antistoffen voor het coronavirus aanmaken en weinig last hadden van bijeffecten. Inmiddels zijn zo’n 17.000 mensen in het Verenigd Koninkrijk, Brazilië en Zuid-Afrika ingeënt met het ‘Oxford-vaccin’.

3. Hoe verontrustend is het nieuws?

De proef is gestaakt in afwachting van onafhankelijk onderzoek naar de oorzaak van een ziekte bij een proefpersoon. Op zichzelf is dat niet ongebruikelijk. AstraZeneca spreekt van een routinebesluit. Het kan er op duiden dat zeer zorgvuldig te werk wordt gegaan. Volgens de BBC is het de tweede keer dat de testfase wordt opgeschort, sinds in april is begonnen met het vaccineren van mensen. “Dat onder de duizenden proefpersonen één of twee mensen ziek worden ligt in de lijn der verwachting,” zegt Jan Groen, CEO van het in Bilthoven gevestigde Intravacc, dat zelf betrokken is bij de ontwikkeling van vier potentiële coronavaccins die nog niet in fase 3 zijn aanbeland. “Normaliter zou voor zoiets als dit helemaal geen aandacht zijn, maar vanwege corona ligt het onder het vergrootglas.”

4. Kan dit het einde van het Oxford-vaccin betekenen?

In theorie is dat mogelijk. Gemiddeld halen negen van de tien vaccins-in-ontwikkeling de eindstreep niet. The New York Times meldt dat het gaat om een proefpersoon bij wie een ruggenmergontsteking is opgetreden, maar dit is nog niet bevestigd. Als blijkt dat de ziekte een bijwerking is van het vaccin, kan dat ernstige consequenties hebben. Evengoed kan de komende dagen of weken blijken dat de oorzaak elders ligt, waarna de testfase wordt hervat.

5. Wie bepaalt of dat weer kan?

Een onafhankelijke Britse toezichthouder, de MHRA. AstraZeneca is een van de negen farmaceutische bedrijven die juist deze week verklaarden zich te zullen houden aan alle wetenschappelijke en ethische regels rond vaccins. Dat is een reactie op berichten dat president Trump druk uitoefent op farmaceuten en toezichthouders, om nog voor de presidentsverkiezingen van 3 november met een vaccin te komen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) denkt dat dat op z’n vroegst begin volgend jaar mogelijk is.

6. Maar er zijn toch al vaccins in omloop?

The South China Morning Post schreef deze week dat in China al honderdduizenden mensen twee experimentele coronavaccins hebben gekregen en dat vooralsnog geen sprake is van negatieve bijwerkingen. Het gaat om mensen die volgens de Chinese autoriteiten tot de risicogroepen behoren, met name zorgverleners, diplomaten en expats. Rusland heeft als eerste in de wereld een vaccin tegen corona geregistreerd. Dat heeft tot kritiek geleid over het negeren van de internationale voorschriften. De vrees is dat als de vaccins bijwerkingen hebben of niet zo goed werken als gehoopt, dit negatief uitwerkt op de bestrijding van het coronavirus en het draagvlak voor vaccins in het algemeen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden