PlusExclusief

Door de oorlog in Oekraïne schieten de broodprijzen omhoog in Cairo

De oorlog in Oekraïne leidt tot kopzorgen in Egypte: het land is de grootste graanimporteur ter wereld en is afhankelijk van graan uit Oekraïne en Rusland. Dreigen er straks weer broodrellen?

Joost Scheffers
De Egyptische bakkers – en hun klanten – hebben de broodprijzen sterk zien stijgen sinds de Russische invasie van Oekraïne.  Beeld REUTERS
De Egyptische bakkers – en hun klanten – hebben de broodprijzen sterk zien stijgen sinds de Russische invasie van Oekraïne.Beeld REUTERS

Het is druk bij bakker Ahmed Hussein. Achter hem rollen onophoudelijk de platbroden uit de oven, die vervolgens op plateaus van bamboe worden geladen om af te koelen. Maar voor hoe lang nog? De broden stijgen snel in prijs: “Het grote platbrood is van 1,5 naar 2 pond gegaan,” vertelt Hussein. “En dit kleine brood kostte eerst 1 pond per stuk, nu 1,25 pond.”

Stijgende voedselprijzen en inflatie domineren het nieuws in Egypte en bij de meeste bakkers is de prijs van brood al omhoog gegaan. Maar liefst 6,1 miljoen ton graan werd afgelopen jaar naar Egypte verscheept, waarvan zo’n 80 procent afkomstig was uit Rusland en Oekraïne. Sinds die toevoer door de oorlog is gestopt, zoekt het land naarstig naar alternatieven om de ruim honderd miljoen Egyptenaren te voeden.

Graan uit Rusland en Oekraïne was altijd goedkoop en de aanvoerroute relatief kort. Ook al valt graan uit Rusland buiten de sancties, de route door de Zwarte Zee is sinds het begin van de oorlog geblokkeerd. Nu de overheid poogt om graan uit onder meer Amerika te importeren dat ongeveer twee keer zo duur is, wordt het verschepen van dat graan door de hoge olieprijs ook nog eens een extra kostenpost.

Toekomstige tekorten

Bij Hussein is dat al te merken, ook al ziet hij af en toe wat door de vingers. Een vrouw die één klein brood komt kopen maar geen munt van een kwart pond bij zich heeft, krijgt het voor de oude prijs mee. Loopt Hussein niet te veel geld mis als hij dit te vaak doet? “Dat zien we dan wel weer,” zegt hij enigszins schouderophalend, alsof het besef van de stijgende prijzen en mogelijke toekomstige tekorten nog niet helemaal is geland. “Wat kan ik er nu aan doen? Ik moet gewoon brood blijven verkopen.”

In deze drukke winkelstraat van de wijk Maadi Al-Khabiri Al-Wasti werkt de bakkerij 24 uur per dag voor particulieren en eettentjes om in de enorme broodbehoefte van zijn klanten te voorzien. Egyptenaren behoren tot de grootste broodeters ter wereld: zowel bij het ontbijt, de lunch als het avondeten staat er brood op tafel. De jaarlijkse graanconsumptie per persoon in Egypte ligt op zo’n 180 kilo per persoon, meer dan twee keer zoveel als het wereldwijde gemiddelde.

Niet alleen de klanten van Hussein – een commerciële bakker – moeten stijgende kosten tegemoetzien, dat geldt ook voor de overheid. Het overgrote deel van de Egyptenaren maakt gebruik van de overheidsregeling die gezinnen recht geeft op vijf gesubsidieerde platbroden per dag. Deze kosten vijf piasters – Egyptische centen – per stuk, terwijl volgens president Sisi de daadwerkelijke kosten op zo’n 65 piasters liggen. Dat kost de overheid jaarlijks zo’n 2,6 miljard euro.

Een mogelijkheid voor de regering om de kosten te drukken, is het afbouwen van de subsidie op brood. Maar dat ligt politiek gevoelig. In 1977 kondigde toenmalig president Anwar Sadat aan de subsidie op brood te schrappen, wat tot ‘broodrellen’ leidde, waarbij zeventig mensen om het leven kwamen. Sindsdien heeft geen president zijn vingers meer aan dit onderwerp willen branden en Egyptenaren zijn het door overheidssteun goedkope brood als ‘recht’ gaan zien. Toch ziet Sisi de subsidie liever verdwijnen: “Het is onredelijk om twintig broden te verkopen voor de prijs van één sigaret,” zei hij vorig jaar, waarmee hij de deur op een kier zette voor het afschaffen van de regeling.

Nog voor vier maanden graan

Volgens schattingen en herhaaldelijke geruststellende woorden vanuit de overheid heeft Egypte nog voor vier maanden graan op voorraad. Toch kondigde Egypte donderdag een verbod aan op de export van graan. Ook wordt er gewerkt aan een wet om stukken land die de staat zich heeft toegeëigend van boeren die ‘overtredingen hebben begaan’, voor ‘het landsbelang’ in te zetten voor graanproductie. Dat gebeurt nu op relatief beperkte schaal doordat boeren liever voor de export oogsten vanwege de hogere opbrengsten.

De Egyptische premier Mustafa Madbouli maakte maandag bekend dat de prijzen voor commercieel verkocht brood de komende drie maanden vastgelegd zullen worden, om verdere prijsstijgingen te voorkomen. Zo zal een groot brood van 90 gram niet meer dan een pond mogen kosten. Bakkers die hun brood toch duurder verkopen riskeren een boete tot vijf miljoen pond. Één Egyptische pond is ongeveer 0,05 eurocent.

Verdere prijsstijgingen lijken onvermijdelijk; maandag maakte de centrale bank bekend dat het onder druk van de hoge inflatie de basisrente verder heeft verhoogd. Hierdoor verloor de pond in een dag bijna 14 procent aan waarde. Ondertussen heeft het land graan nodig van duurdere markten en met het wegblijven van de maandelijkse 300.000 tot 400.000 Russische toeristen droogt een belangrijke bron van buitenlandse valuta op. Zo blijft Egypte voorlopig met dit immense dilemma zitten en dreigt er een serieus tekort aan graan als er niet gauw een oplossing komt.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden