Plus Achtergrond

Dit Britse parlement gaat er hoe dan ook vóór liggen

Premier Boris Johnson leed dinsdag een nederlaag in het Lagerhuis met 328 stemmen voor en 301 tegen een stemming over nieuw uitstel van de brexit. Beeld EPA

De Britse premier Boris Johnson is amper twee maanden na zijn aanstelling de regie al kwijt. Hij zal naar verwachting om verkiezingen vragen, maar wat lost dat eigenlijk op?

De koppen in de Britse dagbladen woensdagochtend hadden zo uit het tijdperk Theresa May kunnen komen: ‘Vernedering voor premier’, ‘Gênant’ en ‘Historisch verlies voor Johnson’.

Dinsdag werd zijn premierschap voor het eerst op de proef gesteld, en die vuurproef heeft Johnson glansrijk verloren. Het parlement griste de controle over de Britse uittreding uit de Europese Unie uit de handen van de premier. Pijnlijk voor een leider die is gekozen om de ­belofte dat zijn alles-of-niets-mentaliteit de oplossing zou zijn voor de brexitimpasse.

Met een meerderheid van 27 stemmen werd een motie aangenomen die voor woensdag een stemming over een nieuw uitstel van de brexit op de agenda zet. En gezien de uitslag van dinsdag heeft Johnson alle reden om die van woensdag te vrezen. Dus zal de premier woensdag voor nieuwe verkiezingen pleiten.

Hij werd minister-president dankzij het flinterdunne mandaat van een meerderheid van de 160.000 leden van de Conservatieve Partij, en zal willen proberen die te vergroten door het hele land achter zich te krijgen. Of dat lukt, is zeer de vraag. Want wanneer houd je zulke verkiezingen, en wie wint ze? Garan­ties op de ­uitkomst zijn er niet.

Uit de fractie gegooid

Johnson was aan het begin van het debat zijn meerderheid in het Lagerhuis van slechts één zetel kwijtgeraakt toen de Conservatieve parlementariër Philip Lee letterlijk, voor het oog van de tv-camera’s, overliep en plaatsnam bij de oppositiefractie van de LibDems aan de overkant.

Johnson kreeg later de genadeklap toegediend door 21 andere Tories. Zij stemden dinsdagavond laat tegen de partijlijn in. Dat gezelschap bestond onder anderen uit leden van het kabinet van Theresa May, zoals Rory Stewart (Ontwikkelingssamenwerking), David Gauke (Justitie) en Philip Hammond (Financiën).

Johnson deed daarna waarmee hij had gedreigd: de dissidenten werden uit de Conservatieve fractie gegooid. Een woedende Hammond beloofde de regering een strijd op leven en dood als Johnson zou proberen hem en zijn twintig collega’s monddood te maken.

Dat de ervaren Hammond – een van de meest vooraanstaande Conservatieven in het parlement – zulke woorden bezigt, is illustratief voor wat Johnson als premier al wél voor elkaar heeft: een verdere verharding van het debat. Het wantrouwen is groter dan ooit, en de sfeer in het Lagerhuis was zelden zo grimmig. Tijdens de zitting in het parlement vlogen dinsdag beschuldigingen van hypocrisie, verraad en ‘ongrondwettelijkheid’ over en weer.

De beste oplossing voor Johnson lijkt nu om akkoord te gaan met de voorwaarden die oppositieleider Jeremy Corbyn van Labour aan nieuwe verkiezingen stelt: een brexit zonder deal moét van tafel.

Noodfonds

Het is een scenario waarvan Johnson gruwelt, maar er zit niet veel anders meer op. Anders komt de premier praktisch buitenspel te staan. Dan kan hij roepen wat hij wil over de brexit, dit parlement gaat er hoe dan ook vóór liggen.

In Brussel gaat de voorbereiding op een harde brexit verder. De overgebleven lidstaten van de Europese Unie spreken hun gemeenschappelijke noodfonds aan, met daarin 600 miljoen euro. Metaforischer kan haast niet. Het fonds werd in 2002 in het leven geroepen om te helpen bij de bestrijding van, jawel, natuur­rampen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden