PlusAchtergrond

Disney was een ministaat in Florida, mét eigen brandweer. Nu is het te ‘woke’

Medewerkers van Disney lopen met een Mickey Mouse in regenboogkleuren. Ze protesteerden tegen hun ceo Bob Chapek, die zich aanvankelijk weigerde uit te spreken over een nieuwe anti-lhbtq-wet. Beeld Los Angeles Times via Getty Imag
Medewerkers van Disney lopen met een Mickey Mouse in regenboogkleuren. Ze protesteerden tegen hun ceo Bob Chapek, die zich aanvankelijk weigerde uit te spreken over een nieuwe anti-lhbtq-wet.Beeld Los Angeles Times via Getty Imag

Disney is het mikpunt in een hoogoplopend politiek conflict in Florida. Gouverneur DeSantis pikt verzet tegen zijn beleid niet en pakt privileges af omdat hij Disney te ‘woke’ vindt.

Karlijn van Houwelingen

Als grootste werkgever van Florida was Disney jarenlang oppermachtig in Florida. Voor de toeristenmagneet die 80.000 inwoners aan het werk houdt gingen alle deuren open. Maar die tijd is voorbij, nu de gouverneur van Florida zijn politieke pijlen op het nationale icoon heeft gericht. Ron DeSantis, een Republikein met nauwelijks verhulde presidentiële ambities, maakte een einde aan de speciale status die Disney World heeft in de omgeving van Orlando.

Het bedrijf verzet zich tegen een nieuwe wet die onderwijs over lhbtq-onderwerpen deels verbiedt in Florida. Juffen en meesters mogen tot aan groep vijf (third grade, in de VS) geen lhbtq-onderwerpen behandelen in hun lessen. In de hogere klassen mag het niet als de les niet ‘passend bij de leeftijd’ is. Ouders mogen scholen aanklagen als ze menen dat er sprake is van ongepaste lesstof.

Republikeinen zeggen ‘ouderrechten’ belangrijk te vinden. Ouders moeten zelf kunnen bepalen of en hoe ze deze thema’s willen meenemen in hun opvoeding, stellen ze. Critici waarschuwen dat zulke wetten lhbtq-leerlingen of leerlingen uit een lhbtq-familie kunnen stigmatiseren en isoleren. De vrees bestaat dat leraren verschillen in seksuele geaardheid niet meer ter sprake durven brengen uit angst voor rechtszaken. Tegenstanders noemen het daarom de ‘Don’t Say Gay’-wet: de ‘zeg-geen-homo-wet’.

Toorn van rechtse commentatoren

Disney wilde zich er in eerste instantie niet mee bemoeien. De entertainmentgigant heeft altijd geprobeerd zich ver te houden van de diepe politieke kloof in de VS. Maar onder druk van boze werknemers sprak ceo Bob Chapek zich toch uit tegen het gedeeltelijke lhbtq-verbod op scholen. ‘Ons doel als bedrijf is dat deze wet door de wetgever wordt ingetrokken of door de rechtbanken wordt vernietigd,’ stelde Disney in een verklaring.

Daarmee heeft het de toorn van rechtse politici en commentatoren over zich afgeroepen. De conservatief DeSantis vindt Disney te ‘woke’, een term voor progressieven die alert zijn op discriminatie, inmiddels sarcastisch gebruikt om ze neer te zetten als overgevoelig.

De perswoordvoerder van DeSantis, Christina Pushaw, omschreef het zo op Twitter: ‘Disney is een bedrijf dat generaties lang een gezinsvriendelijk merk heeft opgebouwd en dat op onverklaarbare wijze heeft weggegooid om te pleiten voor het onderwijs aan kinderen in groep vijf over ‘panseksueel’ en ‘genderqueer’.’

Tekst loopt door onder de tweet

Eigen wegennet en brandweer

Sinds 1967 heeft Disney een speciale status in Florida. Daardoor gelden eigen belastingregelingen en kan het bedrijf vrijwel zijn eigen gang gaan op de ruim 10.000 hectare waar het onder meer zes pretparken en achttien hotels runt. Disney mocht daar optreden als lokale overheid, gaat zelf over het wegennet en runt een eigen brandweer.

DeSantis heeft die status nu ingetrokken, met instemming van Republikeinen in het lokale congres. Disney liet weten dat Florida in de jaren zestig heeft afgesproken de regeling niet te beëindigen voordat bepaalde schulden zijn afbetaald, dus vermoedelijk volgen rechtszaken om te bepalen of het besluit van de gouverneur wel geldig is.

De gemeentes in de regio vrezen dat zij taken moeten overnemen. Om dat te bekostigen moeten de lokale belastingen mogelijk omhoog, lieten betrokken burgemeesters al weten. Maar DeSantis is vastbesloten. ‘Ik zal woke-bedrijven nooit toestaan om onze staat geweld aan te doen,’ schreef hij in een e-mail waarmee hij donaties probeert te werven. ‘Disney dacht dat ze Florida regeren. Ze probeerden me zelfs aan te vallen om hun woke-agenda verder te brengen.’

DeSantis mengt zich volop in de culturele strijd tussen conservatieven en progressieven die de Amerikaanse politiek domineert. Hij zorgde al voor een aanscherping van de abortuswet in Florida en verbood een reeks schoolboeken omdat verwijzingen naar ras en racisme onacceptabel zouden zijn.

Concrete repercussies

Enkele andere staten in de VS werken inmiddels ook aan wetten die onderwijs over lhbtq-onderwerpen beperken. Sommige Republikeinen zetten de mensen die opkomen voor de vrijheid om op school seksuele geaardheid te bespreken daarbij zelfs neer als gevaarlijke ‘groomers’, een term voor mensen die contact zoeken met kinderen om hen te misbruiken.

Het Amerikaanse bedrijfsleven heeft eerder laten merken dat het niets voelt voor enkele stokpaardjes van conservatieven, zoals strenge anti-abortuswetten of beperkingen voor de lhbtq-gemeenschap. Nu krijgt een onderneming te maken met concrete repercussies nadat het politiek kleur bekende.

Ook een groep van zeventien Republikeinse Congresleden liet per brief weten dat ze tegen behoud van auteursrechten voor Mickey Mouse zullen stemmen als die in 2024 aflopen.

Ze spreken van een ‘wens om kinderen te beïnvloeden met seksueel materiaal dat ongepast is voor hun leeftijd’. Disney World, schrijven de zeventien Republikeinen, ‘is gecapituleerd voor extreemlinkse activisten door middel van hypocriete, woke acties’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden