Desi Bouterse.

PlusAchtergrond

Desi Bouterse verschijnt woensdag voor de krijgsraad: hij kan niet anders

Desi Bouterse.Beeld AFP

Om in hoger beroep te kunnen gaan tegen zijn veroordeling, moet Desi Bouterse woensdag voor de krijgsraad verschijnen. Zijn politieke partij wil er een verkiezingsfeestje van maken.

De naam van Desiré Delano Bouterse werd als eerste omgeroepen op de eerste dag van het proces in Suriname tegen de verdachten van de Decembermoorden. Dat was op 30 november 2007. De hoofdverdachte was er niet, en hij zou zijn gezicht ook niet laten zien tijdens het verdere verloop van het proces, dat eind vorig jaar zijn apotheose bereikte met een veroordeling van de zittend president van Suriname tot twintig jaar gevangenisstraf.

Maar woensdag zal Bouterse dan toch voor zijn rechters verschijnen. Hij kan niet anders. Wie in Suriname verzet aantekent tegen een vonnis, moet dat persoonlijk komen toelichten. Gebeurt dat niet, dan wordt de uitspraak onherroepelijk en daarmee ook de opgelegde straf. Om nog even verdachte te blijven in plaats van dader, zal de president het woord moeten richten tot de drie rechters die hem verantwoordelijk houden voor de vijftien moorden in 1982.

Bouterse komt niet naar de krijgsraad om de rechters met zijn lezing van de gebeurtenissen op andere gedachten te brengen. Hij komt om tijd te winnen. Op 25 mei gaan de Surinamers naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. Er is Bouterse alles aan gelegen om een derde termijn te krijgen. Het vonnis van december zal door de fanatieke aanhang voor kennisgeving worden aangenomen, maar menige andere kiezer zal zich afvragen of hij nog wel de ideale kandidaat is.

Dat geldt zeker voor de kiezers die de moeite nemen om het vonnis van de krijgsraad nog eens rustig door te nemen. In ruim honderd pagina’s doet de militaire rechtbank gedetailleerd en huiveringwekkend verslag van wat zich in Suriname heeft afgespeeld in die bewuste dagen, van de nachtelijke arrestaties van de vijftien tegenstanders van het militaire regime tot de martelingen en moorden in Fort Zeelandia onder leiding van de huidige president.

Het vonnis maakt ook korte metten met het verweer waar de daders al die jaren aan hebben vastgehouden. De opgepakte burgers hadden bij de militairen aangedrongen op herstel van de democratie, maar het ging niet om een gewapende tegencoup. Ook werden de burgers niet doodgeschoten tijdens een vluchtpoging, maar werden zij verminkt en geliquideerd – zoals blijkt uit de gruwelijke beschrijving van de lichamen zoals die na de moorden in het mortuarium van Paramaribo werden aangetroffen.

Fort Zeelandia

Ook het verhaal dat Bouterse als hoogste in rang verantwoordelijk was, maar tijdens de moorden niet in Fort Zeelandia verbleef, wordt naar het rijk der fabelen verwezen. Bouterse was in het fort, staat klip-en-klaar in het vonnis, en gaf leiding aan de executies. Dat alleen hij beschikte over leven en dood blijkt ook uit het feit dat hij vakbondsman Fred Derby spaarde, ondanks het aandringen van andere militairen om ook deze arrestant om het leven te brengen.

De gang naar de krijgsraad verzekert Bouterse van een forse verlenging van de strafrechtelijke procedure met zeker enkele jaren. Want als de krijgsraad het verzet na de behandeling afwijst, is de weg vrij voor een hoger beroep bij het Hof van Justitie, dat zich ook weer in de zaak zal moeten verdiepen.

Bara, drank en toiletten

In de tussentijd lijkt Bouterse niet van plan zich veel aan te trekken van de rechterlijke macht. Uit een uitgelekt communiqué van de Nationale Democratische Partij blijkt dat de partijleiding de zitting van woensdag wil aangrijpen als start van de verkiezingscampagne om te worden herkozen als president. In het land worden leden opgetrommeld om naar de rechtbank te komen. Uit de mail: ‘Wij zorgen voor broodjes, bara, drank en toiletten. (...) Borden met kritische opmerkingen en slogans zien wij tegemoet.’

De partijleiding houdt rekening met een opkomst van 15.000 man, die meteen na de zitting door Bouterse zullen worden toegesproken. ‘Om de sfeer te verhogen zal er een soundtruck zijn.’ Dat zal een schril contrast zijn met de gemoedstoestand bij de nabestaanden die woensdag bij de krijgsraad zullen zijn om Bouterse voor het eerst in al die jaren in de rechtszaal te zien. Zij moeten er rekening mee houden dat na afloop van de zitting de veroordeelde moordenaar van hun mannen, vaders en broers het middelpunt zal blijken te zijn van een zorgvuldig georkestreerd uitbundig volksfeest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden