PlusReportage

Democraten willen af van de ‘gevaarlijkste president ooit’

Democraten in Amerika willen maar één ding: Donald Trump uit het Witte Huis krijgen. Maar hoe? Met een revolutionair, of een Grote Verzoener? Over links, of door het midden? Verslag uit twee werelden in de Democratische partij.

Donald Trump.Beeld AFP

Om de tijd te doden tot Bernie Sanders binnenstapt om een campagnespeech te geven, bedenken aanhangers in een koffiecafé in Salem, New Hamphsire, bijnamen voor Donald Trump. T-rump, zoals T-rex, de dinosauriër, stelt Anne Breslin voor. “Zo noem ik hem,” vertelt ze – de stars en stripes voor de gelegenheid om haar hals gedrapeerd en een plastic beker met latte voor haar neus.

Drumpf, zoals zijn Duitse voorouders heetten voordat ze hun naam veramerikaniseerden, oppert Eric McLean, een jongeman met basebalpetje die aan de tafel naast haar zit te wachten. “Of nog beter: koning van de Oempaloempa’s.” Want dat zijn het, de fans van de president, vindt hij. Zowel McLean als buurvrouw Breslin hebben Facebook-banden met familieleden verbroken zien worden vanwege zulke uitspraken in hun politieke posts.

Kamp Bernie

Het tekent de sfeer in Kamp Bernie. Het gaat hard tegen hard, in de campagne waarmee hij de baan van presidentskandidaat probeert te bemachtigen. Als Bernie Sanders eenmaal in het volgepakte café staat, heeft hij het over de ‘oplichters’ op Wall Street, en de ‘hypocrieten’ in de Republikeinse partij. Donald Trump, zegt hij, is een ‘pathologische leugenaar, corrupt, een racist, een seksist, een xenofoob’.

Zijn stand-ins bezigen even grote woorden in verkiezingsbijeenkomsten. Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez, roept de politieke revolutie uit in een sportstadion in Durham, New Hampshire. Professor en activist Cornel West roept daar in de microfoon: “We gaan de neofascistische gangster uit het Witte Huis verwijderen.”

De meedogenloze modus operandi blijft niet beperkt tot Trump en zijn aanhangers. Pete Buttigieg, partijgenoot die Sanders op de hielen zit in de voorverkiezingen, wordt luid uitgejouwd als hij op het tv-scherm verschijnt tijdens het overwinningsfeest van de Bernie-aanhang in New Hampshire.

Bernie Sanders.Beeld EPA

Er is zelfs boegeroep voor Bernie’s eigen supporters. Sex And The City-actrice en activist Cynthia Nixon durft in een optreden tijdens een van zijn massabijeenkomsten uit te spreken dat ze vier jaar geleden nog op Hillary Clinton stemde, en wordt weggehoond. Tijdschrift Rolling Stone zag op een Bernie-party in Iowa een aanhanger de microfoon grijpen en schreeuwen: “Als ik zeg fuck, dan zeggen jullie Biden!”

Not me, us, luidt de slogan van Sanders. Het gaat niet om mij, maar om ons. Maar wie er bij dat ‘ons’ hoort, lijkt vaak nogal strikt afgebakend. ‘Politiek van de verschroeide aarde,’ noemt radioveteraan Bob Leonard in Iowa het, een lokale journalist die de kandidaten maandenlang volgde en hen op één na allemaal interviewde.

Kamp Buttigieg

In een parallelle, zoetsappigere werkelijkheid spreekt die andere kanshebber op de nominatie zijn aanhangers toe, voormalig burgemeester en wonderkind Pete Buttigieg (38) uit Indiana. Het gaat over wat hij omschrijft als ‘een politiek van toevoegen, van vermenigvuldigen, van erbij horen, van iedereen uitnodigen’, als hij een gymzaal aandoet in datzelfde Salem, een stadje in het noordoosten van de VS dat doorgaans een sterke voorkeur heeft voor Republikeinen.

Pete Buttigieg.Beeld AFP

Het Congreslid dat Buttigieg daar introduceert, lokale heldin Ann Kuster, roemt zijn ‘vriendelijke toon’. Hij hoopt ‘toekomstige voormalig Republikeinen’ aan te spreken, zegt hij zelf. “In een verdeeld land kunnen we het risico niet nemen nog meer verdeeldheid te zaaien.”

De aanwezigen waarderen zijn ‘kalmerende houding, zijn geduldige uitdrukking’ – in de woorden van Diane Surprenant, die tegen de muur geleund naar hem luistert. Hij wil een beweging, zo schetst Buttigieg, die ruimte maakt voor ‘ons allemaal’. “Ik respecteer senator Sanders, maar zijn boodschap is dat je voor een revolutie bent of voor de status-quo. Dan weten de meesten van ons niet waar we bij passen.”

De bijeenkomsten tonen de diepe scheur die door de Democratische partij loopt. De twee kampen worden het niet eens over de hoofdvraag van 2020: moeten de Democraten weer Obama-achtige politiek gaan bedrijven en kleine stapjes vooruit zetten, of het radicaler aanpakken en proberen het land compleet te transformeren?

Gematigde, centrum-linkse Democraten vrezen dat Bernie Sanders te extreem is om te worden gekozen, de progressieve vleugel van de partij denkt juist dat de verkiezingen niet te winnen zijn met dooddoeners over eenheid uit de mond van Buttigieg. “Al die onzin in de media, dat we moet kiezen voor iemand in het midden waar iedereen voor kan stemmen. Ik zal je zeggen wie op de verkiezingsdag komen opdagen voor zo iemand: vrijwel niemand,” voorspelt Cynthia Nixon op Sanders’ campagnerally. “Het punt is: wij houden van Bernie, en we willen voor hem vechten tot hij president is.”

Exit polls

In de exit polls is de splitsing precies te zien. Ongeveer een derde van de kiezers in New Hampshire zocht een kandidaat die het land kan verenigen na alle tweedracht onder Trump, becijferde CNN. Een ongeveer even groot deel vindt het belangrijker dat een kandidaat broodnodige verandering voor elkaar kan krijgen.

Het schisma komt naar boven in een moeilijke tijd voor Democraten. Terwijl president Trump zijn vrijspraak in het afzettingsproces viert met goede scores in peilingen en even mooie economische statistieken, zijn hun voorverkiezingen een rommelig geheel van softwareproblemen, telfouten en een overbezet kandidatenveld zonder duidelijke leider. De achterban is nerveus, en heeft er soms weinig vertrouwen in. Democratische kiezers laten in gesprekken geregeld vallen dat ze denken dat het heel goed mogelijk is dat Trump wordt herkozen.

Bernie Bro’s

De meesten zeggen dat ze in november zonder twijfel zullen stemmen op een Democraat, wie dan ook op het stembiljet eindigt. Maar ongeveer één op de acht deelnemers aan de voorverkiezingen in New Hampshire gaf in exit polls aan dat ze daar niet zo zeker van zijn. Vooral onder aanhangers van Bernie Sanders heerst veel wantrouwen tegen de top van de Democratische partij, die in 2016 een voorkeur had voor Sanders’ opponent Hillary Clinton.

Bernie Sanders maakt zich kennelijk ook zorgen om de verdeeldheid, en probeert de boel nog bij elkaar te houden. “Ik weet zeker dat ik spreek voor elke kandidaat: wie er ook wint, we zullen ons verenigen en de gevaarlijkste president in de moderne geschiedenis van dit land verslaan,” sprak hij na zijn winst in New Hampshire.

Maar zijn fanatiekste aanhangers heeft hij niet helemaal in de hand. Bernie Bro’s, zijn ze gaan heten. “Het hangt af van hoe de kandidaat wordt geselecteerd,” zegt Eric McLean in het koffiecafé in Salem bijvoorbeeld op de vraag of hij in november de Democraten steunt als Sanders de nominatie aan zich voorbij ziet gaan. “Niet als ze weer vals spelen tegen Bernie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden