Plus Achtergrond

De vraag is niet of, maar hóe links Portugal gaat stemmen

Het lijkt niet de vraag of, maar hóe links zondag de parlementsverkiezingen in Portugal wint. Na vier jaar links crisisherstel lijkt het land klaar voor een groenere politiek.

PAN-lijsttrekker André Silva tijdens de verkiezingscampagne. Beeld EPA/Antonio Cotrim

De sociaaldemocraten van premier António Costa zullen volgens de peilingen zondag net geen absolute meerderheid behalen, maar PAN, de Portugese tegenhanger van de Partij voor de Dieren, wil hem wel uit de brand helpen, voor groen wisselgeld.

De Mens-Dier-Natuur-partij is in het Zuid-Europese land aan een opmerkelijke opmars bezig. Vier jaar terug behaalde zij onder leider André Silva al een eerste Kamerzetel. Daarmee is Portugal naast Nederland het enige EU-land met een dierenpartij in het parlement. In mei sleepte de PAN ook haar eerste zetel in het Europees Parlement binnen.

Brede milieupartij

En zondag stevent de partij af op een vervijfvoudiging van het aantal zetels. De PAN is sinds het aantreden in het parlement opgeschoven van een partij vooral voor dierenliefhebbers naar een brede milieupartij, constateert António Costa Pinto, politicoloog van de Universiteit van Lissabon. Naast plannen voor dierenwelzijn pleit de PAN onder meer voor het binnen vier jaar sluiten van Portugals kolencentrales, nieuwe treinverbindingen en een hogere vleesbelasting.

“Links stemde de afgelopen jaren vaak mee met voorstellen van de PAN. Zij moeten uitkijken het milieuthema niet aan de PAN te verliezen,” vertelt Costa. Hoewel Portugal relatief veel duurzame energie opwekt, zijn veel groene plannen tijdens de kredietcrisis in de ijskast gezet. Ook de afgelopen vier jaar was de Portugese milieupolitiek weinig ambitieus, zegt Costa: “De komende vier jaar zal er meer aandacht en geld voor zijn. Daarover is grote consensus in het parlement.”

Toch is er ook een kans dat Costa niet bij de PAN uitkomt, maar weer moet aankloppen voor politieke steun bij zijn uiterst linkse partners, die zijn vorige regering gedoogden. Deze wiebelig geachte constructie met de communistische partij en het Linkse Blok zat tegen de verwachting in de rit uit, zij het geplaagd door ruzie en onenigheid.

Rechtspopulisten

Costa wordt in de peilingen nu beloond voor de daling van de werkloosheid, het opkrikken van het minimumloon en de gestage economische groei. Zijn gedoogpartners plukken daar minder vruchten van.

Ook het Linkse Blok en de communisten willen werk maken van het milieu. En zelfs Costa’s belangrijkste tegenstrever, de centrumrechtse PSD, wil het thema voorrang geven. Zo liet PSD-leider Rui Rio in een televisiedebat weten klimaatverandering zo belangrijk te vinden dat hij wil dat rechts en links de handen ineenslaan. Hij nam zelfs de slogan van het Linkse Blok, ‘Er is geen planeet B’ over.

Bijval van rechts is niet onbelangrijk want in de huidige politieke machtsstrijd, waar rechtspopulisten en klimaatsceptici nagenoeg afwezig zijn, is de PSD op het laatste moment in de peilingen aan een eindspurt bezig, terwijl Costa’s PS juist daalt.

De behendige onderhandelaar Costa kan daarom maandag voor een uitdagende formatie komen te staan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden