PlusAchtergrond

De vraag: houdt de populariteit van Bernie Sanders stand?

Wie neemt de voorsprong in de race om het Amerikaanse presidentschap? In Iowa slijpen de Democraten de messen.

Senator Bernie Sanders tijdens een verkiezings­bijeenkomst in Iowa. Veel Democraten worden zenuwachtig van Sanders’ populariteit.Beeld AP

Bernie Sanders, senator uit Vermont, heeft de beste papieren voor de caucus in Iowa, waar maandag de eerste echte punten op het presidentiële scorebord in de Verenigde Staten komen. In caucuses, stemvergaderingen, wijzen Democratische kiezers per staat de vertegenwoordigers van hun favoriete kandidaat aan.

Sanders’ populariteit maakt veel vooraanstaande Democraten nerveus. In landelijke peilingen waarin wordt gevraagd naar de uiteindelijke tweestrijd in november, wint Sanders het van Trump: 49 tegen 45 procent, maar doet Joe Biden het net iets beter: 50 tegen 45 procent. En dan moeten de tv-spots waarin Sanders wordt aangevallen om zijn ‘democratisch socialisme’ nog komen.

Het dunbevolkte Iowa, in het Middenwesten stuurt maar een bescheiden aantal afgevaardigden naar de nationale Democratische conventie, die de uiteindelijke kandidaat kiest. Maar omdat Iowa traditioneel als eerste aan de beurt is, wordt aan winst in die staat – en aan de resultaten in de kort daarna stemmende staten New Hampshire, South Carolina en Nevada – veel waarde gehecht.

Tegengewerkt?

Er zijn tekenen dat Sanders, net als vier jaar geleden, toen hij de grote concurrent was van Hillary Clinton, door invloedrijke groepen en personen zal worden tegengewerkt. Een belangrijke vakbond in Iowa, die hem in 2016 nog steunde, heeft zich nu uitgesproken voor Biden.

En de website Politico wist te melden dat in het Democratische partijbestuur wordt gesproken over het vergroten van de macht van ‘super­afgevaardigden’. Dat zijn lokale partijleiders en verkozen volksvertegenwoordigers die tijdens de landelijke conventie mogen stemmen op wie ze willen. De rol van die superafgevaardigden is ervaring en deskundigheid bijdragen bij de selectie van de genomineerde.

Vier jaar geleden steunden de super-afgevaardigden vooral Hillary Clinton. Dat gaf toen niet de doorslag, maar aanhangers van Sanders klaagden er wel over. Voor dit jaar is daarom afgesproken dat de partijbonzen in de conventie bij de eerste stemronde niet mogen meedoen, zodat de kandidaat met de meerderheid van de gekozen afgevaardigden, gegarandeerd de nominatie krijgt. De superafgevaardigden mogen hun invloed pas laten gelden als geen van de kandidaten tijdens de conventie een meerderheid haalt.

Geen stembiljetten

Bij stemvergaderingen zoals die in Iowa worden geen stembiljetten ingevuld, maar komen de kiezers bijeen in stemlokalen waar ze in groepen bij elkaar gaan staan om een kandidaat te steunen en proberen ze elkaar te overtuigen over te stappen van de ene naar de andere groep.

Een kandidaat die op zeker moment minder dan 15 procent van de aanwezigen weet te trekken, valt af, zodat die kiezers zich achter een andere kandidaat kunnen opstellen. In dat systeem is daarom ook belangrijk welke kandidaten zich tot de tweede keus hebben weten te maken van de aanhangers van een minder populaire kandidaat.

De aan het eind van de avond overblijvende groepen worden geteld en leveren een uitslag op voor de hele staat. Uiteraard zal degene die de meeste afgevaardigden in de wacht sleept de overwinning opeisen. Maar ook kandidaten die eerder op de avond de meeste aanhangers in hun groepjes hadden en kandidaten die een betere uitslag hadden dan iedereen verwachtte, zullen dat als bewijs aanvoeren dat hun campagne meer dan levensvatbaar is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden