PlusLijstje

De verdragen en verbanden die sneuvelden in 4 jaar Trump

Donald Trump beloofde tijdens zijn inauguratierede de Verenigde Staten op de eerste plaats te zetten en de rest van de wereld op gepaste afstand te laten volgen. America First. Zonder aanzien des persoons moesten in zijn ogen oneerlijke of te dure organisaties en verdragen het ontgelden. Vaak eenzijdig.

Trump in juni 2017, toen hij in de tuin van het Witte Huis terugtrekking uit het klimaatverdrag van Parijs aankondigde.  Beeld Joshua Roberts/Reuters
Trump in juni 2017, toen hij in de tuin van het Witte Huis terugtrekking uit het klimaatverdrag van Parijs aankondigde.Beeld Joshua Roberts/Reuters

1. Het klimaatakkoord van Parijs

De president zette in juni 2017 de toon met terugtrekking uit het klimaatverdrag van Parijs, dat voorganger Barack Obama in 2015 – dixit Trump – ‘slecht had uitonderhandeld’. De Verenigde Staten voegden zich daarmee bij de zes andere landen die het verdrag niet ratificeren. In de meeste van die landen, denk aan Jemen, Irak, Libië en Zuid-Soedan, woedden (burger-)oorlogen.

2. Internationale kerndeal met Iran

Onder leiding van Barack Obama spraken de regeringen van Iran, de VS, Rusland, China, Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland af dat Teheran zijn nucleaire ambities zou indammen. Als tegenprestatie zouden de andere ondertekenaars hun sancties tegen het regime stapsgewijs schrappen. Trump gebruikte een einde aan het verdrag in 2016 als één van de kernbeloftes van zijn campagne, omdat de deal ‘in de kern niet deugt’. In 2018 kondigde hij eenzijdige terugtrekking aan. In september kondigde de VS de zwaarste sancties tegen Iran aan tot nu toe.

3. Het INF-verdrag voor raketten

In 1987 spraken de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, in het staartje van de koude oorlog, af om niet langer nucleaire-, conventionele- en kruisraketten met een bereik van 500 tot 5500 kilometer te proceduren. Kortom: raketten die het Europese vasteland kunnen bereiken. In augustus vorig jaar liep dat verdrag af, zonder dat er werd verlengd of een ander verdrag het Intermediate-Range Nuclear Forces (INF) verving. De Verenigde Staten en Rusland beschuldigen elkaar namelijk over en weer van schending van het INF en hebben vooralsnog geen behoefte om nieuwe afspraken te maken.

4. De Wereldgezondheidsorganisatie

De WHO reageerde te laat op de uitbraak van het coronavirus, is te duur en te veel op de hand van China. De grootste financier van de World Health Organization – de VS draagt op jaarbasis 450 miljoen dollar af – was resoluut toen Trump in mei terugtrekking aankondigde. Pandemie of niet. “We hebben hervormingen voorgesteld, maar zij weigeren te handelen. Wij beëindigen vandaag onze relatie met de WHO.” Omdat bij die stap de nodige bureaucratie komt kijken, is het vertrek over een jaar ook pas echt van kracht. Joe Biden zou dat als president dus ook weer kunnen voorkomen.

5. De NAVO, Verenigde Naties en Wereldhandelsorganisatie

Schrik niet, de Verenigde Staten zijn gewoon nog lid van de NAVO, VN en WTO. Trump heeft niettemin meer dan eens gezinspeeld op opzegging van het Amerikaanse lidmaatschap van de oudste militaire alliantie ter wereld. Collega-lidstaten dragen daar namelijk structureel te weinig aan bij, is zijn klacht. Die uitspraak zette hij onlangs kracht bij door 12.000 in Duitsland gestationeerde militairen naar huis te halen. Trump heeft overigens geen ongelijk in zijn onvrede over de NAVO. Bijna zeventig procent van het budget komt uit Washington.

Wat betreft de VN heeft Trump nooit echt doorgepakt, hoewel hij de organisatie door de jaren heen ‘overbodig’, ‘politieke poppenkast’ en ‘ouderwets’ noemde. De Verenigde Staten zijn wel teruggetreden uit de Mensenrechtenraad van de VN. Die was volgens ambassadeur Nikki Haley te zwaar anti-Israël.

Bij de WTO is het vooralsnog ook bij dreigen gebleven, hoewel de president de internationale regels van die organisatie liever kwijt dan rijk is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden