Plus Achtergrond

De Turken zijn de baas over Noord-Syrië

President Trump noemt het Amerikaans-Turkse akkoord voor een staakt-het-vuren in Noord-Syrië ‘een overwinning voor de beschaving’, maar de Koerden zijn nergens in gekend.

Syrische bondgenoten van Turkije nemen een rustpauze in de Syrische grensstad Tal Abyad. Beeld KHALIL ASHAWI/REUTERS

In een akkoord met de Amerikanen zeggen de Turken toe hun gevechten in Noord-Syrië gedurende 120 uur te staken. Ze kwamen dat overeen na vier uur onderhandelen in Ankara onder auspiciën van de Amerikaanse vicepresident Mike Pence.

In die tijd moeten hun Koerdische tegenstanders zich terugtrekken uit een 30 kilometer brede zone langs de Turks-Syrische grens. “De VS en Turkije hebben zich gecommitteerd aan een vreedzame oplossing en een toekomst voor een veilige zone,” aldus Pence.

‘Amerikaanse knieval’

Volgens president Donald Trump betekent de overeenkomst ‘een overwinning voor de beschaving’. “Iedereen is het erover eens, inclusief de Koerden,” aldus Trump tijdens een campagnebijeenkomst in Texas. Het akkoord is volgens hem een gevolg van het Amerikaanse dreigement om Turkije te treffen met economische sancties als het al te driest huishoudt in Syrië. In ruil voor de Turkse medewerking hebben de VS de economische sancties opgeschort

Zowel de Koerdische strijders waartegen de Turkse inval is gericht als het Syrische leger dat de noordgrens van het land wil beschermen, zijn niet direct bij de overeenkomst betrokken. Die vereist wel dat de Koerden zich vrijwillig terugtrekken. De gevechtspauze bevoordeelt daarmee vooral de Turken; die kunnen zonder verdere strijd hun wens voor een 30 kilometer brede bufferzone binnen Syrië uitvoeren, om zich zo tegen vermeende Koerdische invallen te beschermen.

In Turkije wordt het akkoord dan ook gepresenteerd als Amerikaanse knieval. “De VS heeft onze plannen voor een veilige zone geaccepteerd,” aldus minister Mevlüt Çavusoglu van Buitenlandse Zaken. Ook zouden de Amerikanen akkoord zijn dat Turkse troepen in dat gebied gestationeerd blijven. Tegelijkertijd hinten de Turken op uitbreiding van het gebied.

Felle kritiek

In Koerdische kringen wordt de overeenkomst bestempeld als de tweede judaskus van de Amerikanen in drie weken tijd.

De Turkse inval werd vorige week mogelijk door de terugtrekking van Amerikaanse troepen uit het betwiste gebied, waardoor de Turken vrij spel kregen. De Koerden en Amerikanen streden sinds 2016 gezamenlijk tegen IS in het noorden van Syrië.

De terugtrekking kwam de regering-Trump op felle kritiek te staan, onder meer uit Europa. Ook in de VS kan de koers van de regering-Trump op felle kritiek rekenen. “Het besluit om onze Koerdische bondgenoten in de steek te laten zal als een bloedvlek in de annalen van de Amerikaanse geschiedenis komen staan,” aldus de Republikeinse senator en voormalige presidentskandidaat Mitt Romney. “Dit is een inbreuk op een van onze heiligste plichten. Het bezoedelt de Amerikaanse eer.” 

Syriëgangers

Zeker 23 vrouwelijke Syriëgangers eisen dat de Nederlandse staat hen terughaalt naar Nederland samen met hun in totaal 55 kinderen. De vrouwen en kinderen zitten nu in kampen in Noord-Syrië.

Op 1 november dient daarover een kort geding in Den Haag. “De vrouwen vinden dat de overheid verplicht is om zich tot het uiterste in te spannen om ernstige mensenrechtenschendingen voor haar onderdanen te voorkomen,” stelt hun advocaat André Seebregts, tegenover de NOS.

Het Nederlandse kabinet weigert tot nu Syriëgangers actief terug te halen, mede doordat het daarvoor nu te onveilig is vanwege de Turkse inval in Noord-Syrië. Het grootste deel, 16 vrouwen en 41 kinderen, zit echter in kamp al-Hol in Noord-Syrië, dat formeel buiten het oorlogsgebied ligt.

De Nederlandse regering ziet het niet direct als haar taak om Nederlanders terug te halen die vrijwillig naar Syrië zijn afgereisd en zich daar hebben aangesloten bij IS. Alleen als zij zich in Ankara of Erbil (Irak) melden, wordt meegewerkt.

Het kabinet wil bovendien dat eerst ter plekke wordt onderzocht of ­Syriëgangers zich schuldig hebben gemaakt aan oorlogs­misdaden en en dat ze daar worden berecht. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden