De Wereldvoedselorganisatie vreest de dag dat de eitjes uitkomen. Een tweede golf kan 20 tot 500 keer zo groot zijn.

PlusAchtergrond

De strijd tegen de sprinkhaan is in Oost-Afrika nog niet voorbij

De Wereldvoedselorganisatie vreest de dag dat de eitjes uitkomen. Een tweede golf kan 20 tot 500 keer zo groot zijn.Beeld EPA

Oost-Afrika wordt geteisterd door horden sprinkhanen. Moses Kizige leidt de strijd tegen de insecten in Oeganda. Hij vreest de tweede golf. ‘We moeten terug om de eitjes onschadelijk te maken.’

De grond is bezaaid met dikke, gele sprinkhanen. Hier en daar steken er bruine takjes en plukjes groen gras tussendoor. Ook de boomstammen zijn bedekt met de hongerige insecten. De foto’s waarop dit is te zien, zijn van de minister van staat in de regering van Oeganda, Moses Kizige. Hij is verantwoordelijk voor de bestrijding van de sprinkhanenplaag in Karamoja, de noordoostelijke regio van Oeganda, die grenst aan Zuid-Soedan en Kenia.

Kizige is met parlementsleden in de regio om hun de ramp te laten zien. “We hebben nu in 28 van 135 districten van Oeganda pesticiden gesproeid,” zegt hij over een krakende telefoonlijn, ergens in de velden van Karamoja.

Moses Kizige heeft met zijn manschappen een strategie. “Bij het vallen van de duisternis strijken die enorme zwermen neer voor de nacht. We lokaliseren zo’n zwerm en vroeg in de ochtend, net voor de zon opkomt, vallen we aan. We zetten sproeivliegtuigen of helikopters, auto’s, motoren met militairen en politiemannen met spuiten met pesticiden in om zo’n zwerm uit te roeien.”

Besproeien en uitroeien

Hij klinkt gedecideerd en heeft er vertrouwen in dat de bestrijding in Oeganda de goede kant op gaat. Desondanks zijn al hele oogsten in zijn land opgevreten, net als in de rest van Oost-Afrika. Het hardst getroffen zijn Ethiopië, Kenia en Somalië. De plaag bereikte bijna twee weken geleden Oeganda en de zwermen volwassen sprinkhanen trekken nu door naar Tanzania en Zuid-Soedan. “Het grote risico is dat de volgroeide sprinkhanen eitjes kunnen hebben gelegd. Dus als we in de vroege ochtend een zwerm besproeien en uitroeien, moeten we daarna terug naar het gebied om de eitjes onschadelijk te maken,” zegt Kizige.

De Wereldvoedselorganisatie FAO vreest die tweede golf. Het aantal sprinkhanen kan dan 20 tot 500 keer zo groot zijn, leert de ervaring. De gevolgen voor de voedselvoorziening zijn desastreus.

Die nieuwe generatie sprinkhanen wordt in ­juni verwacht, net als de nieuwe oogst op het land staat. Kizige wil uit alle macht voorkomen dat dit gebeurt. Op dit moment worden er volgens hem 2000 soldaten en 1000 politiemensen ingezet bij de bestrijding. Hij maakt gebruikt van een aantal sproeivliegtuigjes en twee legerhelikopters om de pesticiden over de zwermen uit te storten. Kizige zit te wachten op nog twee onlangs aangeschafte helikopters.

Burgeroorlogen

In veel omliggende landen is een groot gebrek aan vliegend materieel om de sprinkhanenplaag uit de lucht te kunnen bestrijden. Ook de pesticide raakt op. Kenia zit al anderhalve week zonder. “Wij hebben voldoende op voorraad in Oeganda,” zegt Kizige echter over de telefoon.

Zijn zorg ligt minder bij zijn land. “We kunnen het hier onder controle krijgen, maar landen als Zuid-Soedan en Somalië niet.” Daar verhinderen burgeroorlogen de effectieve bestrijding. Het zijn landen die als ideale broedplaatsen gelden voor de sprinkhanen. Als daar de gevreesde tweede golf vandaan komt, staat ook Oeganda machteloos. Kizige weet niet hoe dit toekomstige probleem moet worden aangepakt.

Elk land heeft zijn eigen beleid. De Verenigde Naties en de FAO proberen de bestrijding in heel Oost-Afrika te begeleiden en te faciliteren. De FAO schatte in januari dat er 76 miljoen dollar nodig is om de plaag te bestrijden, daarvan is pas 52 miljoen binnen. In een recente nieuwe schatting wordt er al van uitgegaan dat 138 miljoen dollar nodig is.

Kizige stuurt nog een laatste video via Whats­App. Daarop is te zien hoe hij met zijn auto door een enorme gele zwerm rijdt. Er is werk aan de winkel, wil hij maar zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden