PlusAchtergrond

De ramp in Beiroet heeft niets en niemand gespaard, ook niet de ziekenhuizen

De Franse president Macron wordt in het rampgebied bijna onder de voet gelopen.Beeld EPA

De explosie in Beiroet trof ook ziekenhuizen en medicijnvoorraden. Tot overmaat van ramp zal ook het coronavirus weer welig gaan tieren.

Het Clemenceauziekenhuis in Beiroet ziet er van binnen uit als ‘een abattoir’, zegt verpleegkundige Sara tegen persbureau Reuters. “De gangen en de liften zitten onder het bloed.”

De ramp van dinsdag in de Libanese hoofdstad heeft niets en niemand gespaard, ook niet de ziekenhuizen, die op dit moment het hardste nodig zijn. De twee ziekenhuizen die het dichtst bij de explosie lagen, werden zo zwaar beschadigd dat ze niets meer kunnen betekenen voor zowel bestaande als nieuwe patiënten. In het Saint Georgeziekenhuis werden vier verpleegkundigen en zeker dertien patiënten gedood door de ontploffing.

Joseph Haddad, directeur van de intensive­careafdeling van het Saint George, had op dat moment geen dienst en spoedde zich naar zijn werk, terwijl hij zich voorbereidde op een lange avond en nacht in de ziekenhuiszalen. In plaats daarvan trof hij een bouwval aan. Ook het nierdialysecentrum, het belangrijkste van het land, werd volledig verwoest.

Stroom uitgevallen

Doordat de stroom in veel ziekenhuizen is uitgevallen, functioneren medische apparatuur en liften niet meer. Zowel patiënten als verplegend personeel baanden zich in duistere trappenhuizen een weg naar de uitgang, waar ze stuitten op een toestroom van bloedende gewonden die juist het ziekenhuis in wilden. Veel patiënten moesten die eerste uren worden behandeld op parkeerterreinen of in het open veld.

Inmiddels is de ergste chaos voorbij, aldus de Frans-Libanese directeur Mego Terzian van de Franse afdeling van Artsen zonder Grenzen (AzG). “De situatie lijkt sinds woensdag veel stabieler,” zegt Terzian tegen het Franse persbureau AFP. “Libanese gezondheidswerkers, vooral degenen die de burgeroorlog hebben meegemaakt, slaagden erin om patiënten snel te selecteren en prioriteit te geven aan patiënten die naar operatiekamers moesten gaan.”

Bombardementen

De taferelen van deze week roepen bij Terzian herinneringen op aan de Libanese burgeroorlog (1975-1992). “Toen hebben we al moeilijke tijden meegemaakt, met bombardementen op olieopslagplaatsen die niet ver van de haven liggen. Het waren dezelfde scènes: de stad was volledig verwoest, mensen liepen gewond en wanhopig door de straten.”

Het Rode Kruis heeft samen met het Libanese gezondheidsministerie in allerijl noodmortuaria ingericht. Qatar en Jordanië leveren veldhospitalen. Ook andere landen sturen materieel en medisch personeel naar Libanon.

Terzian zegt dat onder meer AzG de levering van medicijnen zal garanderen, waaronder antibiotica, pijnstillers en zakken met bloed.

“Onze prioriteit is nu het in kaart brengen van de gezondheid van de pakweg 300.000 mensen die dakloos zijn geworden. De andere prioriteit zijn chronisch zieken, mensen met kanker, hiv of aandoeningen van de luchtwegen.”

Wat het medische drama nog groter maakt, is dat ook de opslagplaatsen voor medicijnen en vaccins in de haven van Beiroet geheel of gedeeltelijk zijn verwoest.

Het Libanese zorgsysteem stond al behoorlijk onder druk door de Covid-19-pandemie. De beelden van chaos en opeengepakte gewonden in ziekenhuizen voorspellen ook wat dat betreft weinig goeds.

Libanon ging in maart en april in lockdown. De trends nu zijn dezelfde als in veel andere landen: een nieuwe stijging van het aantal besmettingen. Juist deze week zouden nieuwe beperkende maatregelen van kracht worden, maar die zijn er door de ramp niet gekomen.

Volgens de officiële cijfers zijn er in het land sinds februari 5417 besmettingen geregistreerd en 68 patiënten bezweken aan het coronavirus. Firas Abiad, directeur van het academische Rafik Haririziekenhuis, dat leidend is in de strijd tegen het virus, verwacht een flinke stijging van het aantal besmettingen.

Schok slaat om in woede

In Beiroet zijn donderdagavond demonstraties uitgebroken tegen de Libanese regering, die door betogers verantwoordelijk wordt gehouden voor de vernietigende explosie in de haven van de hoofdstad van dinsdag.

Voor het parlementsgebouw kwam het tot confrontaties tussen een kleine groep betogers en de Libanese veiligheidstroepen. De demonstranten hadden volgens staatspersbureau NNA brandgesticht, winkels vernield en stenen naar veiligheidstroepen gegooid. De politie reageerde met traangas om de menigte uiteen te drijven.

De schok is in Beiroet omgeslagen in woede na de ramp die aan zeker 150 mensen het leven heeft gekost, nog eens 5000 heeft verwond en de stad voor een deel volledig in puin heeft gelegd. Schattingen van de schade lopen uiteen van 3 tot 13 miljard euro.

De regering wordt nalatigheid verweten, omdat de ramp veroorzaakt lijkt te zijn door een gigantische lading explosief materiaal die al jaren lag opgeslagen in een loods nabij het zakenhart. Een Libanees parlementslid en een ambassadeur zijn opgestapt uit ongenoegen met het politieke leiderschap. Het steekt bij de betogers dat de Libanese president noch de premier sinds de explosie hun neus in het rampgebied hebben laten zien. Extra pijnlijk is dat de Franse president Emmanuel Macron – nota bene de president van de voormalige onderdrukker – dat donderdag wel deed. Macron liep handenschuddend door de vernietigde wijk Gemmayze, pleitte voor internationaal onderzoek en beloofde dat de Franse hulp transparant zal zijn: “Ik garandeer jullie dit: onze hulp zal niet in corrupte handen vallen.”

Tom Kieft

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden