PlusAchtergrond

De nieuwe Duitse kanselier kan aan de slag, met een vegetariër op Landbouw

De nieuwbakken kanselier Olaf Scholz neemt applaus in ontvangst. Beeld REUTERS
De nieuwbakken kanselier Olaf Scholz neemt applaus in ontvangst.Beeld REUTERS

Na zestien jaar heeft Angela Merkel vandaag een opvolger gekregen. De sociaaldemocraat Olaf Scholz is officieel benoemd tot bondskanselier. Aan ambitie geen gebrek, maar hij zal zich eerst moeten bezighouden met de coronapandemie.

Sam de Graaff

Tien minuten duurde het. De drie partijen die de nieuwe Duitse regering gaan vormen, ondertekenden gisteren zonder al te veel poespas het 177 pagina’s tellende regeerakkoord. Erg lang hadden de sociaaldemocratische SPD, de Groenen en de liberale FDP sowieso niet nodig gehad om tot een coalitie te komen. Een kleine elf weken sinds de verkiezingen.

De plaats van handeling: het Futurium in Berlijn, een museum gericht op onderzoek en de toekomst. Op vooruitgang. Een veelzeggende locatie, want als de nieuwe regering één ding wil uitstralen, dan is het vooruitgang. Na zestien jaar Angela Merkel en zestien jaar CDU/CSU moet het land worden wakkergeschud.

Gisteren werd het akkoord door de partijen ondertekend, vandaag is SPD-leider Olaf Scholz in de Bondsdag benoemd tot bondskanselier. De stemming was een formaliteit: Scholz kon rekenenen op een meerderheid. Na de benoeming ontving hij felicitaties en bloemen. Eerder in de ochtend werd Angela Merkel getrakteerd op een staande ovatie. Alleen leden van de rechtse AfD bleven zitten.

Nu kan de regering-Scholz aan de slag. Het regeerakkoord is ambitieus en progressief. Kort samengevat: meer digitalisering en meer groen, maar geen belastingverhogingen. Cannabis wordt gelegaliseerd, het minimumloon gaat omhoog en een omstreden wetsartikel dat artsen verbiedt om met patiënten over abortus te praten, wordt geschrapt.

Evenveel mannen als vrouwen

Het progressieve akkoord moet in praktijk worden gebracht door een even progressieve ministersploeg. Voor het eerst telt Duitsland evenveel mannelijke als vrouwelijke ministers, acht om acht. Zowel op Defensie als op Binnenlandse Zaken zit een vrouw. In de woorden van Scholz: “Veiligheid ligt bij deze regering in handen van sterke vrouwen.”

Ook een noviteit: voor het eerst krijgt Duitsland een minister met een Turkse migratieachtergrond. Cem Özdemir, van de Groenen, wordt minister van Landbouw. Opmerkelijk voor een landbouwminister: Özdemir zal de braadworst laten staan. Hij is vegetariër.

Ambitie en idealen genoeg dus, maar Scholz en z’n ploeg zullen zich eerst moeten bezighouden met de coronapandemie. Een bijzonder belangrijk thema, maar de partijen zaten er niet per se op te wachten. Anders dan ideologisch interessante onderwerpen als wonen (de SPD), duurzaamheid (Groenen) en digitalisering (FDP) viel er op Volksgezondheid weinig te winnen en vooral veel te verliezen, midden in een pandemie.

Eén droomkandidaat

Een minister van Volksgezondheid was dan ook niet zomaar gevonden. Om sommige ministersposten werd wél gestreden. Zo hadden FDP-leider Christian Lindner en Robert Habeck, covoorzitter van de Groenen, allebei hun zinnen gezet op Financiën. Er kwam een compromis: Lindner kreeg de post, Habeck werd minister van het nieuwe ‘superministerie’ voor economie en klimaat.

Maar waar de deur bij het ministerie van Financiën werd platgelopen, bleef het bij Volksgezondheid doodstil. Naar verluidt durfde geen van de partijen zich eraan te branden.

Eigenlijk was er één droomkandidaat: epidemioloog Karl Lauterbach. Aan zijn competenties twijfelde niemand. Lauterbach ontwikkelde zich tot een van de belangrijkste critici van het beleid en dook vaak op in de media. Maar precies die kwaliteiten maakten hem ook onafhankelijk en onvoorspelbaar. Zou hij zich kunnen voegen in de door Scholz geëiste kabinetsdiscipline? Of zou hij zich ontpoppen als een ongeleid projectiel?

Maandag maakte Scholz zijn keuze bekend. “De meeste Duitsers willen een specialist op Volksgezondheid, iemand die goed is in wat hij of zij doet, en die Karl Lauterbach heet. Hij wordt het.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden