PlusAlbumrecensie

De nieuwe Abba: een meeslepende en emotionele ervaring

De meest onverwachte comeback uit de popmuziek is een feit. Na veertig jaar stilte verschijnt vandaag een nieuw album van ABBA. Voyage bevat alles dat het Zweedse kwartet in zijn gloriedagen zo aantrekkelijk maakte.

Stefan Raatgever
Bjorn Ulvaeus, Agnetha Faltskog, Anni-Frid Lyngstad and Benny Andersson tijdens een optreden van Abba in het Wembleystadion in Londen op 5 november 1979. Beeld Gus Stewart/Redferns
Bjorn Ulvaeus, Agnetha Faltskog, Anni-Frid Lyngstad and Benny Andersson tijdens een optreden van Abba in het Wembleystadion in Londen op 5 november 1979.Beeld Gus Stewart/Redferns

“We hebben ons volkomen blind voor alle hedendaagse trends opgesteld,” zei Björn Ulvaeus over de aanpak van Abba’s negende en definitief laatste studioalbum. Op Voyage is het al vlot duidelijk: de band is in die missie glansrijk geslaagd. Het mag dan 40 jaar geleden zijn dat met The Visitors het laatste groepsalbum verscheen, Voyage klinkt alsof de band na die plaat de studio niet heeft verlaten.

Het nieuwe album heeft alles wat Abba in zijn gloriedagen zo aantrekkelijk maakte: de suikerzoete melodieën, de schaamteloos catchy refreinen, Scandinavische melancholie en vooral die nog altijd weekmakend mooie harmonieën van Agnetha en Anni-Frid.

Er is hooguit tekstueel iets veranderd. Het perspectief van de tekstschrijver – Ulvaeus – is dat van een man van middelbare leeftijd. Geen bijna-tachtiger zoals in werkelijkheid, maar een man die halverwege zijn leven de balans opmaakt. In kerstsong Little Things gaat het over de jonge kinderen die met hun nieuwe speelgoed spelen.

Dichter op de huid komt de tekst van I Can Be That Woman, een weemoedige pianoballade waarin twee door het leven getekende ex-partners elkaar na jaren weer treffen en uitspreken: Sorry for the wasted years. De song – waarin zelfs de hond van een van beiden een rol speelt zonder dat het al te vreemd wordt – klinkt als het vervolg op When All is Said and Done, dat op The Visitors stond en de scheiding van Benny en Anni-Frid documenteerde.

Zo zijn er meer songs die royaal knipogen naar het verleden. Just a Notion (de enige song die niet nieuw is, maar al in 1978 werd geschreven) lijkt het zusje van Happy Hawaii uit 1976; op Little Things horen we de echo van Slipping Through My Fingers en synthesizerbom Keep an Eye on Dan leende flarden van het intro van Gimme! Gimme! Gimme!

De knapste nummers zijn het poppy Don’t Shut Me Down, het ronkende synthesizerfeest When You Danced with Me en de majestueuze openingsballade I Still Have Faith in You. De tekst – We do have it in us/ New spirit has arrived/ The joy and the sorrow/ We have a story and it survived – kan over niets anders dan over de vier Abba’s zelf gaan.

Het is duidelijk: ook voor de vier zeventigers – ze trouwden, kregen kinderen, scheidden en veroverden en passant de wereld – moet deze hereniging emotioneel zijn. Alleen al die lading maakt van Voyage een meeslepende luisterervaring.

De liedjes zullen geen van alle zo beroemd worden als Dancing Queen of S.O.S., maar dat hoeft ook niet. Deze niet meer verwachte reünie is voor alle liefhebbers – en wie is dat goed beschouwd niet? – al meer dan genoeg.

Pop

Abba
Voyage
(Polar)

null Beeld

Björn, Benny, Agnetha en Anni-Frid kiezen voor de digitale eeuwigheid

Björn Ulvaeus bevestigde afgelopen week in een interview met het Britse dagblad The Guardian dat er in 2000 een duizelingwekkend aanbod van een miljard dollar was gedaan voor een tournee van honderd concerten. Ulvaeus (76) en Benny Andersson (74) – ook in tijden van muzikaal pensioen de zakelijk leiders van Abba – legden de offerte niet eens voor aan de ander helft van de groep, de twee A’s: Agnetha en Anni-Frid.

Volgens Ulvaeus spraken de vier de afgelopen veertig jaar niet één keer over een reünie van de groep die in 1981 met The Visitors zijn laatste album maakte en zichzelf ophief terwijl de leden nog maar halverwege de dertig waren. Er was simpelweg geen enkele reden voor. Niet financieel en niet vanwege het plezier. Agnetha Fälstkog (71) en Anni-Frid Lyngstad (75) hebben een hekel aan live optreden en de eerste lijdt ook nog eens aan ernstige vliegangst.

En bovendien bloeide de muziek van Abba ook zonder voeding van zijn makers uitbundig verder. Dankzij een in de jaren negentig in de gayclubs ingezette en vervolgens door coverbands als Erasure en Björn uitgebouwde revival transformeerde de muziek van Abba van guilty pleasure tot kroonjuweel van de pop. Steeds weer ontdekten nieuwe generaties de inmiddels klassieke songs. Zeker nadat die met veel succes het fundament waren geworden van een musical en twee bioscoopfilms.

Toch is de comeback nu een feit. Eentje die is ingegeven door de ontwikkeling van een concept dat Abba nog veel langer dan vier decennia levend moet houden. In mei volgend jaar gaat een show in première waarbij de band werkelijk tot in het oneindige kan blijven doorzingen. Als digitale avatars – uiteraard meteen omgedoopt tot Abbatars – spelen de vier een greatest hits-show in een speciaal gebouwde arena in Londen.

Met inzet van de nieuwste technieken, 160 camera’s en de bandleden zelf als modellen voor computeranimaties is een show opgezet die het viertal – hun uiterlijk als in hun hoogtijdagen – kan laten optreden voor de kleinkinderen van hun kleinkinderen.

Het idee ontstond nadat het bedrijf van poptycoon Simon Fuller een hologrammenshow aanbood. Ulvaeus en Andersson vonden de hologrammen niets, maar het idee ‘dat we konden optreden terwijl we thuis de hond uitlaten’ sprak hen aan.

En waarom dan nu, na zo’n lange stilte? “We wilden het graag doen voor we dood waren,” zei Andersson bij de presentatie in Londen met onderkoelde humor.

Het album Voyage is gaandeweg ontstaan. Na het besluit enkele nieuwe songs uit te brengen om de shows extra publiciteit te geven, bleek de stroom ideeën niet te stoppen. “Het was zo fijn om weer met zijn vieren in de studio te zijn. We wilden gewoon meer,” aldus Andersson.

Ulveaus: “Het duurde maar een paar minuten voor we weer helemaal aan elkaar gewend waren. Het was relaxed, omdat er geen druk was. Als we het benodigde niveau voor een Abba-release niet zouden halen, deden we het niet.”

Is dit het begin van een nieuw carrièredeel voor Abba? Absoluut niet, benadrukken de twee (Lyngstad en Fälstkog willen niet meer in de media verschijnen). Ulvaeus: “Ik heb in de jaren tachtig nooit gezegd dat Abba klaar was. Maar nu weet ik het zeker: deze liedjes zijn de laatste.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden