De kassa rinkelt na Panama Papers: 1 miljard euro

Wereldwijd gebruiken belastingdiensten de inzichten uit journalistiek onderzoek naar belastingontwijking.

Beeld ANP XTRA

Drie jaar na de eerste publicaties over de zogeheten Panama Papers hebben overheden wereldwijd al ruim een miljard euro aan boetes en achterstallige belasting opgelegd. En het einde is nog niet in zicht: nog altijd lopen er honderden onderzoeken naar de verborgen vermogens die klanten van het Panamese juridisch advieskantoor Mossack Fonseca hebben weggestopt in belastingparadijzen.

Belastingparadijzen

Op 3 april 2016 publiceerden bijna vierhonderd journalisten wereldwijd voor het eerst over de massale belastingontwijking en -ontduiking die centraal staat in de Panama Papers. De Duitse krant Süddeutsche Zeitung legde de hand op de administratie van Mossack Fonseca, en deelde de 11,5 miljoen documenten met het internationale collectief van onderzoeksjournalisten ICIJ. In Nederland werd het onderzoek uitgevoerd door Trouw en Het Financieele Dagblad.

Fonseca heeft meer dan 200.000 anonieme bedrijven opgezet in belastingparadijzen. Het was eerst voor autoriteiten vrijwel onmogelijk te achterhalen wie daarvan eigenaar was.

Met de inzage in de miljoenen e-mails, contracten, bankrekeningnummers en kopieën van paspoorten was dat plots voor journalisten wel mogelijk. Belastingdiensten zijn daar op aangehaakt en hebben nu aanknopingspunten om belastingontduiking en -ontwijking tegen te gaan.

Forse bedragen

Sinds de eerste publicaties in 2016 zijn er in tal van landen onderzoeken gestart, zijn staatshoofden in IJsland en Pakistan opgestapt en afgezet, en lopen er tientallen strafzaken wegens belastingontduiking, witwassen en verborgen criminaliteit. Het Verenigd Koninkrijk voert de lijst aan met 225 miljoen euro. Ook in Frankrijk (122 miljoen) en Australië (82 miljoen) heeft de fiscus inmiddels al forse bedragen geïncasseerd.

Het werkelijke bedrag aan wereldwijde naheffingen en boetes ligt waarschijnlijk hoger dan de 1 miljard die nu naar buiten komt. Veel landen geven geen inzicht in de onderzoeken die zij doen naar aanleiding van de onthullingen.

In Nederland is tot december vorig jaar 8 miljoen aan naheffingen en boetes geïnd op basis van de gelekte data. De Belastingdienst heeft ruim vijfhonderd personen en bedrijven aangetroffen in de data die door ICIJ zijn vrijgegeven. Daaruit zijn meer dan tweehonderd dossiers gehaald waar de Belastingdienst een fiscaal belang ziet. De opbrengst voor de Belastingdienst zal waarschijnlijk nog verder oplopen.

Geen tolerantie meer

Naast naheffingen en strafrechtelijk onderzoek hebben de Panama Papers wereldwijd geleid tot verschuivende opvattingen over het ontwijken van belastingen, zegt hoogleraar belastingrecht Rita de la Feria van de Universiteit van Leeds tegen ICIJ.

Eerder was er een publieke tolerantie voor belastingontwijking en begrip en erkenning voor degenen die erin slaagden belastingafdracht te ontlopen. “De Panama Papers hebben die houding veranderd: nu wordt belastingontwijking gezien als een beroving van publieke diensten aan de samenleving.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden