PlusAchtergrond

De inhaalslag bij de SPD moet van Scholz komen, maar of hij ook bondskanselier wordt?

Met Olaf Scholz heeft ook de SPD haar kandidaat voor het Duitse bondskanselierschap gepresenteerd. Kan hij de achterstand nog inlopen?

Als vicekanselier in de huidige regering heeft Scholz bewezen als echte pragmaticus problemen op te lossen.  Beeld EPA
Als vicekanselier in de huidige regering heeft Scholz bewezen als echte pragmaticus problemen op te lossen.Beeld EPA

Met een klaterend virtueel applaus werd Olaf Scholz zondag officieel door de SPD als kandidaat-bondskanselier gepresenteerd. Een verrassing was dat niet. De partij schoof de zestiger vorige zomer al naar voren; alleen de leden moesten nog hun akkoord geven. Dat deden ze tijdens hun online partijcongres vol overgave. Van de zeshonderd gedelegeerden liet 96,2 procent weten in Scholz een geschikte regeringsleider te zien.

Minder enthousiast

De kans dat hij die functie ook echt zal krijgen is klein. De Duitse kiezers lijken namelijk een stuk minder enthousiast over een SPD-bondskanselier. Volgens de huidige peilingen zullen de sociaaldemocraten tijdens de parlementsverkiezingen in september maar zo’n 15 procent van de stemmen halen. Daarmee blijven ze ver achter bij het CDU en de Groenen die vooralsnog beide rond een kwart van de stemmen schommelen.

Een nek-aan-nekstrijd tussen Armin Laschet van het CDU en Annalena Baerbock van de Groenen om het bondskanselierschap lijkt dus het meest voor de hand liggende scenario. Tenzij Scholz er de komende maanden in slaagt zijn partij nieuw leven in te blazen. Net als veel andere sociaaldemocratische partijen in Europa heeft de SPD haar achterban de laatste jaren zien slinken. Kon de partij eind jaren negentig nog rekenen op 40 procent van de stemmen, bij de vorige verkiezingen in 2017 was daar nog maar de helft van over. En sinds 2002 heeft de partij geen nationale verkiezing meer gewonnen.

Bij een inhaalslag zal Scholz het niet direct van zijn charisma moeten hebben. Ook al heeft hij zijn oude bijnaam Scholzomat – vanwege zijn robotachtige uitstraling – wel van zich afgeschud, het imago van de ietwat koele bureaucraat die geen woord te veel gebruikt hangt nog altijd om hem heen. Dat Scholz flink veel ervaring met zich meebrengt, daar is iedereen het wel over eens. Als middelbare scholier werd hij al lid van de SPD en hij wist in de daaropvolgende decennia gestaag binnen de partij op te klimmen. Zo werd hij eind jaren negentig gekozen in de Bondsdag, was hij secretaris-generaal van de partij, minister van Sociale Zaken en burgemeester van Hamburg, de stad waar hij zelf ook opgroeide.

Geen fris geluid

En ook als minister van Financiën en vicekanselier in de huidige regering heeft Scholz bewezen als echte pragmaticus problemen op te lossen. Zo overziet hij het steunpakket van honderden miljarden euro’s dat zijn regering te midden van de pandemie heeft opgetuigd. “Dit is de bazooka die het moet doen,” zei hij daarover. “We leggen alle wapens op tafel om te laten zien dat we sterk genoeg zijn om de economische uitdagingen aan te kunnen.” Scholz hoopt het succes van dat programma bij de verkiezingen te kunnen verzilveren. In elk geval leverde het hem alvast de wat meer complimenteuze bijnaam van ‘Bazooka-man’ op.

Toch zou juist zijn ervaring zich ook wel eens kunnen keren tegen Scholz, die vaak in de conservatieve vleugel van de SPD wordt geplaatst. Een echt nieuw fris geluid dat duidelijk richting – linksom of rechtsom – geeft om uit de identiteitscrisis van de SPD te komen, vertegenwoordigt hij niet. Vooralsnog grijpt Scholz terug op slogans als ‘een sterk en sociaal land’ en ‘respect voor elkaar’. En zijn ideeën om Duitsland klimaatneutraal te maken zijn misschien wel ambitieus, maar dat is nou net een thema waarmee ook concurrent Baerbock van de Groenen zich met succes profileert.

Meer kans om een deel van de achterban terug te winnen heeft Scholz waarschijnlijk met zijn plan het minimumloon op te krikken naar 12 euro per uur. De strakke arbeidshervormingen en versobering van de werkloosheidsuitkeringen die onder de sociaaldemocratische bondskanselier Gerhard Schröder begin deze eeuw werden doorgevoerd, leidden ertoe dat veel traditionele SPD-kiezers zich niet meer thuis voelden bij de partij. Maar zij zullen ook niet zijn vergeten dat Scholz destijds als secretaris-generaal de plannen van Schröder binnen en buiten de partij verdedigde.

null Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden