Plus

De dictator, de smeerdeal en de premier

De populaire Canadese premier Trudeau heeft reputatieschade opgelopen na het wegmoffelen van een deal tussen een bedrijf en een dictator. Hij deed het voor de goede zaak, zegt hij zelf.

De gisteren opgestapte minister Jane Philpott en premier Justin Trudeau in betere tijden. Beeld REUTERS

Justin Trudeau, de premier die een ‘zonnige’, transparante aanpak beloofde, in ingewikkelde yogaposes op internet verscheen en een fenomeen werd in de wereld als voorvechter van gelijke rechten voor vrouwen en minderheden, zit flink in de problemen. Hij blijkt een bedrijf dat smeergeld betaalde aan de regering van de Libische dictator Muammar Kadhafi de hand boven het hoofd te hebben willen houden.

Het broeide al een tijdje dankzij onthullingen van de krant The Globe and Mail. Voormalig justitieminister Jody Wilson-Raybould zette de boel verder op scherp met een getuigenis in het parlement. Zij zegt door Trudeau en zijn team onder druk te zijn gezet om een bouwbedrijf uit Montreal niet te vervolgen. SNC-Lavalin wordt ervan beschuldigd 48 miljoen Canadese dollar (bijna 32 miljoen euro) aan smeergeld te hebben betaald aan het Libië van Kadhafi.

Achterdeur

De reden voor de bemoeienis: ‘partijpolitieke overwegingen’, zei de oud-minister. SNC-Lavalin zou in het geval van een vervolging voorlopig niet voor de federale overheid mogen werken en misschien verhuizen. Dat zou duizenden banen en dus stemmen kosten in en rond Montreal, de thuisbasis van Trudeau. Hij vroeg de minister in dit verkiezingsjaar ‘een oplossing’ te vinden, zegt zij. Wilson-Raybould hield voet bij stuk en werd in januari gedegradeerd tot minister van Veteranenzaken. Ze stapte daarop zelf op.

Het is een schandaal op zijn Canadees, naar omstandigheden beschaafd. De aanhoudende pogingen om een achterdeurdeal te sluiten, vindt men hoogst ongepast, Canadese kranten staan vol boze reacties en de leider van de oppositie, Andrew Scheer, roept Trudeau op af te treden. Zijn belangrijkste adviseur is al opgestapt. Gisteren volgde begrotingsminister Jane Philpott, die zegt dat ze het ‘vertrouwen heeft verloren in hoe de regering heeft gehandeld’.

‘Gepast gehandeld’

Maar zelfs Wilson-Raybould geeft aan dat er niets illegaals is gebeurd. Trudeau stelt dat hij banen wilde beschermen. “Mijn staf en ik hebben altijd gepast en professioneel gehandeld,” zei hij vorige week. “Onze overheid zal zich altijd richten op banen en onze economie.”

Gevoeligheden in de Canadese samenleving maken de kwestie licht ontvlambaar. Wilson-Raybould was de enige inheemse Canadese in het kabinet. Uitgerekend Trudeau, zelfverklaard feminist, zou hebben geprobeerd de mening van de minister – een vrouw én een inheemse – terzijde te schuiven. “Waarom vragen niet alle vrouwen in de fractie, en hun zogenaamde feministische bondgenoten, om aftreden van de premier?” wilde Michelle Rempel weten, een lid van de conservatieve oppositie.

De ophef komt op een uiterst ongelegen moment voor Trudeau en zijn partij. Later dit jaar moeten ze herkozen zien te worden. In een peiling geeft een meerderheid van de ondervraagden aan dat hun mening over Trudeau negatief is bijgesteld.

Onderzoek

Al eerder ontstonden barstjes in het imago van de premier. Canadezen mopperden na een bezoek aan India vorig jaar, waar hij zijn hele gezin in traditionele Indiase kledij hulde. Hij zou daarmee internationaal een flater hebben geslagen.

€32.000.000
Bouwbedrijf SNC-Lavalin uit Montreal wordt ervan beschuldigd 32 miljoen euro aan smeergeld te hebben betaald aan het Libië van ex-dictator Muammar Kadhafi. Vervolging zou Canadese banen (en stemmen) kosten. 

Hij profiteerde vervolgens van een vete met Trump, die hem openlijk bespotte tijdens onderhandelingen over een handelsakkoord. Canadezen schaarden zich massaal achter hun premier.

Maar van de woede over mogelijke inmenging in een justitieel onderzoek is Trudeau nog niet af. Oppositieleider Scheer wil een strafrechtelijk onderzoek. Jagmeet Singh, leider van de Nieuwe Democraten, stelt voor een onafhankelijke onderzoekscommissie in te stellen. Die zou Trudeau kunnen dwarszitten in de aanloop naar de verkiezingen in oktober. Hij heeft nog zeven maanden om de schade aan zijn reputatie te herstellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden