PlusReportage

De Australische brandweer is aan het eind van zijn Latijn

De vrijwillige brandweer tracht een vuur te blussen in Moruya, in Australië.Beeld Getty Images

Regen bracht een korte adempauze voor de leden van de vrijwillige brandweer in New South Wales. Maar de frustraties zijn groot: ‘Mensen bleven hun kop in het zand steken.’

Op de grote landkaarten achter de schouders van brandweerman David Stimson is het grootste gedeelte zwart gekleurd. Daar woedt het vuur in wat ooit een enorm bos was. Elke dag wordt de kaart bijgewerkt, zodat Stimson precies kan zien naar welke brandhaard de Rural Fire Service, de vrijwillige brandweer van New South Wales, onderweg is.

De Australische bosbranden hebben een gebied in de as gelegd dat groter is dan Nederland. Meer dan 2500 gebouwen zijn verwoest, 29 mensen zijn om het leven gekomen. Maanden is Stimson al betrokken bij de vuurbestrijding. “Er is zo veel land verwoest. Grote stukken bos zijn voor altijd vernietigd. Niemand heeft ooit zo’n groot vuurseizoen als dit meegemaakt.”

De stugge, maar vriendelijke Stimson werkt al veertig jaar bij de Rural Fire Service. Het brandweerkorps bestaat uit zo’n 70.000 vrijwilligers. Stimson is een uitzondering: hij is een van de paar honderd betaalde krachten. Hij was veertien jaar lang kapitein op een bluswagen en kent de kracht van de bosbranden.

Twee weken geleden verdedigde hij zijn eigen huis met een tuinslang tegen de vlammen. “Met mijn vrouw en zoon stond ik in de tuin. We hebben geen moment overwogen weg te gaan.”

Zijn krappe kantoortje is het zenuwcentrum van het brandweerkorps van Picton, een dorp in het agrarisch gebied rond Sydney. Picton grenst aan twee bosbrandgebieden.

In het noorden is er de vlammenzee die 80 procent van het werelderfgoed van natuurgebied The Blue Mountains in de as legde. Vanuit het zuiden dreigt het vuur dat grootschalige evacuaties van vakantiegangers veroorzaakte. Door de regen hebben de vrijwilligers even rust, maar dat duurt waarschijnlijk niet lang. De komende dagen worden er weer temperaturen verwacht van boven de 40 graden.

De afgelopen maanden had Stimson twee grote frustraties, vertelt hij. Eén: de gemakzucht van mensen die zich niet goed genoeg voorbereidden op de branden, ondanks waarschuwingen. “Het dorpscentrum was maar voor de helft gevuld toen we maanden geleden informatiebijeenkomsten organiseerden over hoe je je moet voorbereiden op een bosbrand. Maar pas toen het vuur dichterbij kwam, zat de zaal stampvol. Dat mensen zo lang hun kop in het zand blijven steken, vind ik echt onvoorstelbaar.”

Preventief verbranden

Zijn tweede grief maakt dat Stimson ongemakkelijk op zijn stoel schuift. Hij wil zich met branden blussen bezighouden, niet met politiek. Zijn grief draait om iets wat de afgelopen maanden een gevoelig thema is geworden: het preventief verbranden van bos, waarmee branden kunnen worden voorkomen.

Stimson: “Er zijn zo veel onwaarheden verspreid. In de kranten en op internet lees je dat wij, de brandweer, zijn belemmerd bij het preventief wegbranden van bos. Strenge milieuregels zouden ons dat verbieden en de conservatieve media geven daarvan milieupartij The Australian Greens de schuld. Maar met de hand op mijn hart zeg ik: dat is totale kolder.”

De belangrijkste reden dat het preventief wegbranden moeilijker is geworden volgens Stimson: het is te droog geworden. “Dan is het vuur niet meer in de hand te houden.”

Stimson grinnikt. “Ik heb geleerd dat je niet moet praten over politiek en religie. Daar komt ruzie van. Daar moeten we nu de onderwerpen preventief branden en klimaatverandering aan toevoegen. Er zijn zo veel ongefundeerde meningen. De discussie gaat door tot je er misselijk van wordt.”

Vanuit een hoek in Stimsons kantoor luistert Elizabeth Ellis mee, een kordate vrouw van in de vijftig en Stimsons rechterhand.

Ze overlegt per telefoon met een brandweerploeg over een ingestort huis met asbest en valt ondertussen Stimson bij. Vooral de geestelijke gesteldheid van de brandweerlieden gaat haar aan het hart. “Ik zie hoe ze aan het eind van hun Latijn zijn. Ze zijn nu hyperalert, maar dat houden ze niet lang meer vol. Als straks het ergste voorbij is, storten ze in.”

Schreeuwende koala’s

Niet alleen de gevaarlijke omstandigheden eisen hun tol. Ook de constante confrontatie met verwoesting is slopend.

Stimson: “De ecologische vernietiging is verschrikkelijk. Dag na dag rijden de brandweermensen door vernietigde natuur. Laatst vertelde een ploeg hoe ze slechts konden toekijken hoe een stuk bos ten prooi viel aan de vlammen. Ze hoorden het geschreeuw van de koala’s.”

Stimson valt even stil. “Ik ben er echt stuk van.” Ellis vult aan: “Dit is voor ons emotioneel op persoonlijk vlak, maar ook voor Australië als natie. De bosbranden confronteren ons met hoe de wereld ons ziet. Het raakt aan onze nationale psyche, waarin de natuur zo belangrijk is. Deze bosbranden beïnvloeden ook onze economische toekomst. Het betekent zo veel voor hoe we het land straks achterlaten voor onze kinderen.”

200.000 vrijwilligers

De ongekende vuurzee in Australië wordt vooral door vrijwilligers bestreden. Ongeveer 1 procent van de Australiërs helpt mee, zo’n 200.000 mensen. Op het platteland zijn de brigades onderdeel van het sociale leven. De vele uitgestrekte gebieden in Australië zijn zo dunbevolkt dat een professioneel brandweerkorps onbetaalbaar zou zijn en niet effectief.

Onder politieke druk gaf premier Scott Morrison de brandweerlieden wel een extra toelage. Maar experts in Australië vragen zich af of vrijwilligers de hevige brandseizoenen nog wel aankunnen. Hoogleraar rampenbestrijding Dale Dominey-Howse riep de regering in een opiniestuk op om de brandweer te professionaliseren: ‘Nu de vuurseizoenen eerder beginnen en later ophouden, is er werk genoeg voor professionele brandweerbestrijders.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden