De aanpak van het coronavirus: ‘Sinds de pest is er niet veel veranderd’

De aanpak van het coronavirus lijkt op hoe men in de late middeleeuwen probeerde de pestepidemie te beteugelen. “De eerste respons was ook toen al om de mobiliteit te beperken en te hameren hygiëne,” zegt Claire Weeda, historica verbonden aan Universiteit Leiden.

De aanpak van het coronavirus lijkt op hoe men in de late middeleeuwen probeerde de pestepidemie te beteugelen.Beeld AFP

De pest, ook wel de zwarte dood, stak in de veertiende eeuw de kop op en zou in de eeuwen daarna miljoenen levens eisen. “Ze begrepen in de middeleeuwen al dat om een verspreiding tegen te gaan het cruciaal was snel te handelen. Zo werden steden praktisch afgesloten, en kwam er een verbod op de invoer van linnen en fruit, omdat men dacht dat de ziekte zich via goederen en mensen verspreidde,” aldus Weeda.

Net als met de mensen bij wie nu corona is vastgesteld werden pestlijders in quarantaine geplaatst. “Ze moesten veertig dagen binnen blijven en aan de gevel werd een strobundel gehangen, zodat mensen konden zien dat de bewoners besmet waren,” zegt Weeda. Later kwamen er pesthuizen en -hospitalen. Er waren zelfs speciale kapellen zodat besmette mensen toch naar de kerk konden.”

Hygiëne

Ook op het gebied van hygiëne werden maatregelen genomen. Het water waarin kleding van pestlijders was gewassen, moest apart worden afgevoerd en in steden werd afval opgeruimd. “Tijdens een pestuitbraak waren er speciale verordeningen die ervoor moesten zorgen dat de stad schoon bleef,” zegt Weeda, die zich heeft gespecialiseerd in het effect van medische kennis op een samenleving.

De afgelopen dagen is op veel plekken in Nederland het schudden van handen in de ban gedaan om de kans op verspreiding van het coronavirus te verkleinen. Weeda: “In de middeleeuwen gaf men elkaar vooral een hand bij het afsluiten van een verdrag of contract, of om de vrede te bezegelen. Bij begroeting gebeurde dit waarschijnlijk niet.”

Veel historische bronnen spreken van handschoenen die door het stadsbestuur werden uitgedeeld aan bodes en ambtenaren die veel contact hadden met anderen. “Ook mensen met lepra kregen handschoenen van het stadsbestuur, onder meer in Brugge gebeurde dat.”

Nog een overeenkomst tussen de aanpak van de pest en het coronavirus: er hing een prijskaartje aan. Weeda: “Ook toen hadden ze in de gaten dat gezocht moest worden naar een balans tussen economische en medische belangen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden