PlusAchtergrond

Curaçao, Aruba en Sint-Maarten zetten hakken in het zand

Curaçao, Aruba en Sint-Maarten hebben verbolgen gereageerd op een nieuw pakket aan voorwaarden die Nederland stelt aan coronasteun: ‘Dit is een U-bocht in onze emancipatie.’

Nederland wil dat de eilanden bezuinigen. De regering van Curaçao heeft die bezuinigingen doorgevoerd in het onderwijs. Beeld ANP

De Arubaanse premier Evelyn Wever-Croes had het gevoel dat van haar land een soort George Floyd wordt gemaakt, schreef ze dinsdag letterlijk aan premier Rutte. ‘Mark, zo kunnen we toch niet ademen.’

Ze had net als collega’s Eugene Rhuggenaath (Curaçao) en Silveria Jacobs (Sint-Maarten) vrijdag een weinig vruchtbare Rijksministerraad gezien, de vergadering waarin de gevolmachtigde ministers van de eilanden in Nederland en staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties, CDA) elkaar ontmoeten. 

Die laatste zette maandag de hervatting van de gesprekken vast op scherp. In Willemstad, Oranjestad en Philipsburg werd een 218 pagina’s tellend document bezorgd. Het grootste pijnpunt daarin: Nederland stelt de oprichting van een driekoppig zelfstandig bestuursorgaan voor, dat de komende zeven jaar alle fondsen die naar de eilanden gaan zal beheersen en met het Nederlands wetboek in de hand beleids­beslissingen zal nemen. Gelieve daar aanstaande vrijdag wel of niet akkoord mee te gaan. Was getekend, Den Haag.

Daarmee is voor Rhuggenaath een grens bereikt, zei hij dinsdag tijdens een persconferentie op regeringscentrum Fòrti. “Onze eerste indruk is dat deze voorwaarden botsen met fundamentele rechten die zijn vastgelegd in het Statuut (document dat Nederland en Curaçao tien jaar geleden sloten toen het eiland autonoom werd, red.). Dit heeft effect op onze democratie en rijmt niet met de Curaçaose grondwet.” De regering-Rhuggenaath gaat bij voorbaat niet ­akkoord, beloofde hij: “Dit is een U-bocht in ­onze emancipatie.” Minister van Volksgezondheid Suzy Camelia-Römer trok zelfs een parallel met de West-Indische Compagnie.

Gevoelige snaar

Het is een duidelijke streep in het zand van de minister-president die op het eiland onder vuur ligt voor de manier waarop hij de onderhandelingen met Den Haag voert. Nederlands is ­daarin onverbiddelijk en vraagt de eilanden ­ondanks de coronacrisis om structurele her­vormingen. Dat werd tot nu toe al zuchtend en steunend geslikt. Curaçao kortte 12,5 procent op de ambtenarensalarissen, in ruil voor ruim 300 miljoen euro aan goedkope leningen, maar een verkapte, in Nederland gevestigde, raad van toezicht voor overheidsfinanciën raakt op alle drie de eilanden een gevoelige snaar.

Een woordvoerder van premier Silveria Jacobs van Sint-Maarten zegt tegen de lokale krant The Daily Herald dat Nederland op die manier ­onderhands beleid probeert door te voeren op het eiland. “Dat is onacceptabel.”

Net als Curaçao heeft Sint-Maarten tien jaar geleden autonomie met Nederland afgesproken. Elke stap daarvandaan ligt op de eilanden politiek en maatschappelijk zeer gevoelig.

Aruba heeft zelfs al 34 jaar zo’n regeling met Nederland. Premier Wever Croes dinsdag: “Nu wordt vanuit Nederland geëist die autonomie binnen vier dagen op te geven (…) Een grove belediging van de democratische normen en waarden waar dit koninkrijk op is gebouwd.”

Schuldsanering

Een woordvoerder van staatssecretaris Knops zegt desgevraagd dat Nederland wel degelijk eerder tekst en uitleg heeft gegeven. Al jaren worden zorgen geuit, zegt hij. Bijvoorbeeld nog in het Kamerdebat van vorige week.

Over de voorwaarden die maandag naar de eilanden gingen, wil hij tot aan de komende Rijksministerraad nog niets zeggen. De betreffende documenten zijn tot die tijd geheim. Op ‘humanitair vlak’ staat Nederland hoe dan ook klaar voor de eilanden, benadrukt hij. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden