PlusNieuws

Corona houdt huis in top orthodoxe kerk, de ene na de andere hoge geestelijke overlijdt

Het coronavirus raast door de top van de orthodoxe kerk in Zuidoost-Europa, en blijft slachtoffers maken. Vandaag werd de hoogste geestelijke van de Servisch-orthodoxe kerk begraven in Belgrado. Ondertussen past de kerk haar rituelen niet aan.

Beeld Getty Images

De 91-jarige patriarch Irinej stierf vrijdag in het ziekenhuis in Belgrado aan het virus. Begin deze maand had hij nog de uitvaart geleid van de hoogste kerkelijk leider van Montenegro, die óók aan corona was overleden. Voor die dienst kwamen tienduizenden mensen bijeen, zonder afstand te houden of mondkapjes te dragen. Montenegro kent al tijden het hoogste aantal besmettingen per hoofd van de bevolking van Europa. Drie dagen daarna lag patriarch Irinej zelf in het ziekenhuis.

Tijdens zijn uitvaart in Belgrado hielden de duizenden mensen die hem de laatste eer kwamen bewijzen, zich iets beter aan de coronaregels. De autoriteiten en met name artsen hadden daartoe ook een dramatische oproep gedaan. Het aantal besmettingen in de Servische hoofdstad loopt in rap tempo op, terwijl de ziekenhuizen al vol liggen. Nieuwe patiënten worden inmiddels naar andere steden vervoerd. “Het samenkomen van duizenden gelovigen vanuit het hele land is mogelijk het laatste zetje voor onze stervende gezondheidszorg en een klap in het gezicht van al het gezondheidspersoneel dat elke dag vecht tegen covid,” stelde een doktersvereniging.

Wijn van dezelfde lepel

Toch ging het ook nu na een tijdje mis tijdens de uitvaart in de Sint-Savakathedraal. Gelovigen dronken na elkaar wijn van dezelfde lepel, een belangrijk ritueel in de orthodoxe kerk. Veel geestelijken gaan daar ook in tijden van corona mee door. Tijdens de communie wordt niets dan de liefde van Jezus verspreid, is het devies - en zeker geen virus.

Ook vrijdag en zaterdag, toen het lichaam van de patriarch lag opgebaard in de hoofdzetel van de Servische kerk elders in Belgrado, was er van coronamaatregelen niets te merken. Gelovigen stonden dicht op elkaar, kusten het lichaam van hun overleden geestelijk leider en pakten zijn hand. Tijdens de massabijeenkomst in Montenegro die hij leidde was hetzelfde tafereel te zien, waarna aanwezige artsen in paniek opriepen de kist te sluiten.

De meeste orthodoxe kerken in Zuidoost-Europa zijn open, al is het aantal aanwezigen bij diensten beperkt. Maar de rituelen zijn veelal niet aangepast: gelovigen staan dicht op elkaar, kussen beeltenissen van heiligen en de deurpost van de kerk, en drinken dus van dezelfde lepel. Slechts een enkele priester draagt een mondkapje, of roept op afstand te houden.

Kritiek van niet-gelovigen

Die halfslachtige houding krijgt forse kritiek, vooral van atheïstische tegenstanders. Die vinden dat de kerk, vanwege zijn grote maatschappelijke invloed, het goede voorbeeld moet geven. Maar het is juist die voorname positie die wetenschappers en politici terughoudend maakt in het geven van hun oordeel. De kerk geldt in bijvoorbeeld Servië en Griekenland als de hoeder van de ziel van de natie, en die tegen je in het harnas jagen, levert onherroepelijk een deuk op in je populariteit. En intussen woekert het virus door in de hoogste regionen van de kerk.

Deze week werd aartsbisschop Ieronymos (82) van Griekenland met corona opgenomen in een ziekenhuis in Athene; zijn 91-jarige collega Anastasios van de Grieks-orthodoxe kerk in Albanië lag daar al. Even daarvoor overleed een van de hoogste geestelijken in het noorden van Griekenland aan het virus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden