PlusAchtergrond

Contactloze campagne in Frankrijk: op de fiets en Facebook

Hoe organiseer je verkiezingen in coronatijd? Frankrijk stemt zondag voor nieuwe gemeenteraden. Grote zalen afhuren is taboe. Net als een hand of kus geven. Contactloos campagne voeren dan maar. 

De Parijse burgemeester Anne Hidalgo voert campagne op de fiets voor de lokale verkiezingen zondag.Beeld AFP

Burgemeester Jean-Didier Berger van Clamart, ten zuiden van Parijs, bedacht een list. Vanwege corona mocht hij geen grote zalen afhuren voor zijn verkiezingscampagne. Bijeenkomsten met veel publiek waren taboe.

Dus zette hij twee metershoge reclameborden achterop zijn fiets, met daarop zijn eigen verkiezingsaffiches en zijn foto. Zo reed de burgemeester met zijn campagneteam kriskras door de straten van Clamart, op zoek naar de kiezers. ‘Stem Berger!’, klonk het vanaf het zadel.

Nicolas Cousin, begrafenisondernemer in Levroux, een dorpje in midden-Frankrijk, ging thuis achter zijn computer zitten. “We gaan een digitale verkiezingscampagne voeren,” zei hij in een filmpje op de Facebookpagina van zijn lokale partij. “Alle kiezers in het dorp mogen inloggen als we videobijeenkomsten gaan houden. En met korte video’s gaan we ons verkiezingsprogramma presenteren,” vertelde Cousin vanuit zijn woonkamer met drie schilderijtjes op de muur achter hem.

In Frankrijk worden zondag lokale verkiezingen gehouden. En de campagne van de afgelopen weken was er een zoals de Fransen die nog nooit hadden gezien.

Vanwege het besmettingsgevaar gelden er strenge regels. Het is al ‘de contactloze cam­pagne’ genoemd: handen mogen niet worden geschud, kiezers kussen is verboden en met

veel mensen dicht op elkaar staan kan zelfs worden bestraft. Alles wordt gedaan om corona maar buiten de deur te houden.

Lokale politici deden massaal folders in brievenbussen, zonder bij mensen aan te bellen. Zalen en tribunes bleven leeg. ‘Facebook-lives’,

e-meetings en online video’s trokken wél publiek. Sommige kandidaten zijn er blij mee. “Ik heb helemaal geen zin om zalen vol mensen toe te spreken en ik weet zeker dat de kiezers daar ook niet op zitten te wachten,” zei politica Sylvie Sartirano, in Montluçon.

Andere politici betreuren de kusloze verkiezingen. “Wij in Marseille zijn een mediterraan volk,” vertelde de lokale kandidaat Yannick Ohanessian. “Het is vreemd als je hier iemand niet de hand schudt of kust. Dat maakt de campagne wel moeilijk.”

Op 15 maart werd in Frankrijk de eerste ronde van de gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Corona begon toen net op te komen, maar volgens de regering was het nog veilig om te stemmen. De kandidaten organiseerden gewoon nog grote bijeenkomsten. Doodleuk werden op markten en in straten massaal handen geschud en wangen gekust.

Besmet in verkiezingstijd

Achteraf regende het klachten. Mondkapjes waren er nauwelijks en in veel stemlokalen was geen handgel te bespeuren. En: er vielen slachtoffers. “Verscheidene burgemeesters zijn overleden nadat ze besmet raakten tijdens de campagne of op de verkiezingsdag zelf,” constateerde de Franse publieke omroep na een rondgang door het land.

Wetenschappers nuanceerden dat. “We hebben niet kunnen constateren dat een hoge kiezersopkomst in een departement leidde tot een hoog aantal ziekenhuisopnames in datzelfde departement,” zei epidemioloog Jean-David Zeitoun. “Waarmee we niet willen tegenspreken dat er mensen besmet en overleden zijn door corona in verkiezingstijd.”

De schrik zat er goed in. De regering besloot de tweede ronde van de gemeenteraadsverkiezingen uit te stellen, tot deze zondag, de 28ste juni. Daarnaast verschenen protocollen, regels en afspraken voor een veilige stembusgang. In het stemlokaal zijn mondkapjes nu verplicht. Kiezers moeten een meter afstand van elkaar houden. Bij de stembus moet desinfecterende gel of water en zeep staan. Stemkaarten hoeven niet meer afgestempeld te worden, om zoveel mogelijk fysiek contact te vermijden.

En de regering heeft het makkelijker gemaakt om per volmacht te stemmen. Daardoor hoeven mínder Fransen daadwerkelijk hun huis uit.

‘‘Fransen die niet naar buiten kunnen, mogen de plaatselijke politie of gendarme vragen voor hen te stemmen. Agenten komen dan met een mondkapje op de volmacht bij u thuis ophalen’, staat in de richtlijnen van de overheid.

Of de preventieve maatregelen effect hebben valt nog te bezien. Slechts 38 procent van de Fransen is van plan te stemmen, blijkt uit een recente peiling. En de niet-stemmers zijn duidelijk: het merendeel wil mede thuis blijven uit angst voor besmetting.

Tweede ronde

In Frankrijk wordt zondag de tweede ronde van de gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Die zou eigenlijk eind maart plaatshebben, maar werd vanwege corona uitgesteld.

Bij de eerste stemronde, op 15 maart, werd in ruim 30.000 gemeenten een nieuw bestuur gekozen. In de overige 5000 gemeenten was er geen duidelijke winnaar en volgt nu een tweede beslissende stemronde.

Onder die gemeenten zitten grote steden als Parijs, Bordeaux, Lyon en Marseille. Met belangstelling wordt ook gekeken naar Le Havre: daar lijkt premier Edouard Philippe de meeste kans te maken. Als hij wint en burgemeester wordt, moet president Macron een nieuwe premier aanwijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden