Nieuws

Chinezen hebben het helemaal gehad met coronalockdowns: Xi vreest ‘A4-revolutie’

Een ongekende reeks protesten zet door in China. In de grote steden zijn opnieuw groepen mensen de straat opgegaan tegen het strikte coronabeleid van de regering.

Bob van Huët
Demonstranten in Peking hielden zondagnacht blanco vellen omhoog. Beeld Getty Images
Demonstranten in Peking hielden zondagnacht blanco vellen omhoog.Beeld Getty Images

Sjanghai, de dichtstbevolkte stad van China, lijkt het brandpunt te zijn van de protesten. Daar kwamen dit weekeinde veel mensen op de been die riepen om het einde van de coronalockdowns. Volgens getuigen ging het protest om meer dan alleen de extreem strenge maatregelen tegen verspreiding van het virus. Demonstranten scandeerden ook ‘We willen vrijheid!’ en ‘Ontgrendel Xinjiang, ontgrendel heel China!’, zo meldden getuigen ter plaatse.

Lamgelegd

De oplopende frustraties over het regeringsbeleid komen na steeds terugkerende lockdowns die hele steden en regio’s lamleggen, vooral nu er een nieuwe golf van besmettingsgevallen opspeelt. Zondag meldde China 39.791 nieuwe coronabesmettingen, de vierde opeenvolgende dag met een recordaantal gevallen. Vandaag steeg het aantal nieuwe dagelijkse gevallen tot 40.347, waarvan 36.525 zonder symptomen.

De Chinese autoriteiten lieten vanochtend weten de antivirusregels in bepaalde gebieden te willen ‘versoepelen’, maar bevestigden tegelijkertijd dat de strenge ‘nulcoronastrategie’ gehandhaafd blijft. De regering heeft officieel geen commentaar gegeven op de protesten of op de aanzwellende kritiek op Xi. Er was geen officiële reactie over hoeveel mensen werden vastgehouden nadat de politie pepperspray had gebruikt tegen demonstranten in Shanghai en worstelde om demonstraties in andere steden, waaronder Beijing, de hoofdstad, te onderdrukken.

Het stadsbestuur van Peking heeft wel aangekondigd dat het niet langer poorten zal plaatsen om de toegang tot appartementencomplexen waar besmettingen zijn te blokkeren. Dit naar aanleiding van de brand in Urumqi.

Dodelijke brand

De directe aanleiding voor deze demonstraties, die dit weekend ook in Peking, Wuhan (waar de epidemie ooit begon), Cheng Xian en Nanjing werden gehouden, is een dodelijke brand afgelopen donderdag in Urumqi, de hoofdstad van Xinjiang, in het uiterste noordwesten van China. Tien mensen, onder wie drie kinderen, kwamen om toen de brandweer niet dicht genoeg bij een brandend flatgebouw kon komen.

Bewoners gaven de schuld aan lockdownregels die de reddingspogingen belemmerden. In het flatgebouw zouden niet alleen deuren zijn vergrendeld, ook zouden reddingswerkers het gebouw moeilijk hebben kunnen bereiken door hekken. Sommige slachtoffers zouden ook - uit angst de coronaregels te overtreden - hun woning niet direct hebben durven verlaten. In Urumqi mogen bewoners al honderd dagen praktisch de deur niet uit.

Chinese ambtenaren reageerden aanvankelijk verbolgen op die aantijgingen en ontkenden dat de late hulpverlening iets met de coronabeperkingen te maken had. Ook zeiden ze dat ‘het vermogen van sommige bewoners om zichzelf te redden te zwak was’. Dat laatste viel heel slecht en bleek olie op het vuur, vooral in de Chinese sociale media ging het los tegen de lockdowns. De meeste van die berichten zijn verwijderd.

Censuur

Dit soort protesten is ongekend in China, behalve dan in Hongkong voordat president Xi de touwtjes daar aantrok. Er wordt nu in Peking, op straat, ook geprotesteerd tegen het regime van Xi en tegen de Communistische partij. Volgens waarnemers is dat niet alleen bijzonder maar ook heel dapper van de demonstranten.

In China staan zware straffen op dit soort oppositie. Vanwege de censuur die op de sociale media onmiddellijk intrad, ontstond er een bijzonder protest op straat waar Chinezen demonstratief met witte A4-tjes zwaaiden. Er hoefde ook geen tekst op, iedereen in China weet waar de boosheid over gaat. Inmiddels zijn de blanco velletjes een symbool van verzet geworden. Gesproken wordt al van de ‘A4-revolutie’ of van de ‘blanco-velrevolutie’.

In een video van dit weekeinde zijn tientallen studenten op de campus te zien die staand en zwijgend stukken wit papier vasthielden. Soortgelijke taferelen deden zich tijdens het weekend voor in andere grote steden. “Er stond absoluut niets op, maar we weten wat er staat,” vertelde een demonstrerende vrouw aan de BBC-correspondent ter plaatse.

Volgens getuigen is de politie gemobiliseerd in Peking. Beeld AFP
Volgens getuigen is de politie gemobiliseerd in Peking.Beeld AFP

Boeren

China’s strenge coronamaatregelen laten veel boeren in het land geen andere keuze dan de gewassen te vernietigen die zij niet langer kunnen verkopen. Er ontstaan daardoor steeds meer zorgen over voedseltekorten, die ook weer leiden tot woede op sociale media. Het vervoer van gewassen wordt bemoeilijkt door quarantaineverordeningen en door verkeerscontroles op de wegen die samenhangen met coronamaatregelen.

Groenten als kool, radijs en spinazie worden momenteel geoogst in China, maar blijven veelal steken op het platteland. Vrachtwagens en handelaars willen of kunnen door de coronaregels de dorpen niet in om de landbouwproducten op te halen. Op online circulerende video’s is te zien hoe sommige boeren hun gewassen dumpen, omdat zij moeite hebben hun oogst te verkopen. Verschillende media melden dat gewassen worden vernietigd in belangrijke producerende regio’s als Shandong en Henan.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden