China wil bezetters parlement Hongkong vervolgen

China wil de jonge Hongkongers die maandag het parlement bezetten vervolgen wegens , ’ernstige illegale acties’. Ze ondermijnen volgens Peking het principe van ‘één land, twee systemen’, waar de autonomie van Hongkong op is gebaseerd.

De politie schiet met traangas naar demonstranten. Beeld AFP

De Hongkongse jongeren die maandag het parlement van Hongkong bestormden en binnen de nodige vernielingen pleegden, hebben mogelijk meer schade aangericht dan voorzien. Waar de Chinese autoriteiten de voorbije weken moeite hadden te reageren op de massale en vreedzame protestacties van meer dan een miljoen inwoners van de stad,  schoten de Chinese staatsmedia maandag met scherp.

De Chinese regering veroordeelde de bezetters van het parlement maandag als ‘criminelen’, ‘illegale onruststokers’ en ‘buitenlandse agenten’. Wei Jianguo, een hoge functionaris in de Chinese communistische partij en voormalig onderminister van Handel voegde er aan toen dat er ‘geen chaos kan heersen in Hongkong, want dat is slecht voor economische groei en ontwikkeling’.

De overwegend jonge relschoppers, uitgedost met gele en witte helmen, zwarte T-shirts, veiligheidsbrillen en mondkapjes (tegen traangas), sprayden teksten als ‘HK is niet China’ op de muren in het parlement. Een omstreden – en inmiddels opgeschort - wetsvoorstel van de regering van Hongkong om misdadigers voortaan te kunnen uitleveren aan China past volgens hen in het streven van de communistische machthebbers om Hongkong sneller in de pas te krijgen. Het is geen geheim dat president Xi liever vandaag dan morgen een einde zou maken aan de bijzondere, tijdelijke, rechten van de stad op het gebied van juridische onafhankelijkheid en individuele rechten.

Problemen

Het gezag van de president staat op het spel, want ook elders in China zijn problemen. De economie hapert, er is een handelsoorlog met de Verenigde Staten, er klinken bedenkingen over de zeer ambitieuze investeringen in het buitenland voor de Nieuwe Zijderoute en er zijn etnische spanningen. Xi Jinping garandeert ‘bij dat alles stabiliteit’ met harde hand en dat loopt niet lekker met de vrijheden die Hongkong (nog) geniet.

Vooralsnog hebben de Chinese machthebbers alleen hun steun aangesproken aan de pro-Chinese en daarom bekritiseerde leider Carrie Lam. Het moment van de rellen was pijnlijk, want het liep uit de hand toen formeel de overdracht – 1 juli 1997 – van Hongkong aan China werd ‘gevierd’. Hard ingrijpen is een riskante optie. De oude kroonkolonie draait op buitenlandse bedrijven en investeerders die China koestert. Maar zij komen of blijven vaak in China, juist vanwege de bijzondere status van Hongkong.

Een protestant in Hong Kong draagt ter bescherming een gasmasker. Beeld Getty Images

‘Ernstige gevolgen’

In andere Chinese steden zou het leger waarschijnlijk al lang zijn ingezet bij minder. Maar in Hongkong ligt dat gecompliceerder juiste vanwege de afspraken die destijds met de Britten werden gemaakt bij de overdracht in 1997. De Britse minister Jeremy Hunt (Buitenlandse Zaken) dreigde maandag  met ‘ernstige gevolgen’ als de afspraken over de voormalige Britse kolonie niet worden nagekomen. “Het Verenigd Koninkrijk heeft in 1984 een internationaal juridisch bindende overeenkomst getekend waarin het ‘één land, twee systemen’ stelsel is vastgelegd,” zei hij tegen de BBC. Hunt stelde dat zijn land ‘vierkant achter die overeenkomst en vierkant achter de inwoners van Hongkong’ staat. Hij riep de autoriteiten in het gebied op te proberen de zorgen van inwoners te begrijpen en de onlusten niet aan te grijpen als ‘voorwendsel om over te gaan tot repressie’.

Ook de Amerikaanse president Donald Trump steunde de demonstranten. Volgens hem mensen die ‘democratie zochten’ en ‘helaas willen sommige regeringen geen democratie’. De reactie kwam meteen uit China: of Trump zich niet met de binnenlandse aangelegenheden China wilde bemoeien.

Protesten op de straat. Beeld Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden