PlusExclusief

China en Australië strijden om invloed in de Stille Oceaan

Zowel China als Australië willen de banden aanhalen met kleine landen in hun regio. Maar hun gedrag is soms onvoorspelbaar, zo merkt Peking.

Gijs Moes
Koning Tupou VI van Tonga (derde van rechts) en de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi (derde van links)  Beeld AFP
Koning Tupou VI van Tonga (derde van rechts) en de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi (derde van links)Beeld AFP

China en Australië zijn verwikkeld in een diplomatieke strijd om invloed in de Stille Oceaan. Terwijl de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi zijn reis langs tien landen afrondt, gaat zijn Australische collega Penny Wong op bezoek in onder meer Samoa en Tonga.

Voor haar vertrek uit Australië zei Wong woensdag: “We zullen onze bijdrage aan de regionale veiligheid vergroten: we begrijpen dat de veiligheid van de Pacific de verantwoordelijkheid is van de gemeenschap in de regio, waar Australië deel van uitmaakt.” Wong, pas aangetreden, bezocht vorige week Fiji al.

De Chinese minister Wang landde woensdag op Vanuatu, na bezoeken aan onder meer Tonga, Samoa en Fiji. Daar kreeg China maandag een flinke tegenvaller: een groep van eilandstaten in de regio veegde een Chinese samenwerkingsovereenkomst onverwacht van tafel. Dat akkoord ging over veiligheid in de regio, maar ook over visserij en handel. Niet alle tien betrokken eilandstaten stonden achter het akkoord, wat blijkbaar door China niet was voorzien. President David Panuelo van Micronesië uitte de felste kritiek: “Dit dreigt in het beste geval uit te lopen op een Koude Oorlog en in het slechtste geval op een Wereldoorlog.”

China bezig met een opmars

De dreigende woorden van Panuelo verwijzen naar het conflict tussen China aan de ene kant en de Verenigde Staten, Australië en andere bondgenoten aan de andere kant. Die laatste groep ziet de Stille Oceaan al decennia als haar invloedssfeer, maar China is bezig met een opmars.

De afwijzing van het akkoord door de tien eilandstaten lijkt een flinke tegenvaller voor China, maar Wang heeft mild gereageerd. De minister liet weten dat zijn land niet wil deelnemen aan een ‘geopolitieke strijd’ in de Pacific en dat het ‘geen invloedssfeer’ nastreeft.

De afwijzing betekent ook niet dat Wangs reis zonder succes is. Met verschillende landen heeft hij bilaterale akkoorden gesloten, onder meer over visserij, de aanleg van windparken en andere infrastructuur. In Samoa maakte hij vorige maand al afspraken over samenwerking met de politie.

Marinebasis

Sommige eilandstaten zijn financieel zeer nauw verbonden met China. Zo is twee derde van de staatsschuld van Tonga in handen van de Chinese Export-Importbank. Ondertussen zijn de VS en Nieuw-Zeeland ook grote geldschieters van de regering van Tonga. Andere eilandstaten hebben diplomatieke betrekkingen met Taiwan, wat moeilijk ligt in China. Dat ziet het zelfstandig geregeerde eiland voor de kust als een opstandige provincie.

In maart sloot Peking een akkoord met de Salomonseilanden, een ander land in de regio. Volgens een uitgelekte tekst kan Peking met deze overeenkomst daar een marinebasis aanleggen.

Australië reageerde daar direct zeer negatief op. De Chinezen zouden met zo’n basis zelfs ‘op de drempel’ van Australië staan. De Amerikaanse president Joe Biden zei daarop dat de VS zich meer moeten bemoeien met de eilanden in de Stille Oceaan.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden