PlusAchtergrond

Brusselse ergernis om profileringsdrang rondom corona

In Brussel groeit de ergernis over de manier waarop Rusland, China en zelfs Cuba de coronacrisis gebruiken om zich te profileren. ‘Dit is een propagandaoorlog. En die moet stoppen.’

Rusland stuurde vorige week negen toestellen met medische hulpmiddelen naar Italië. Ook China leverde producten waar een tekort aan is.Beeld AFP

Niks mis mee, zou je zeggen. Italië, zwaar getroffen door het coronavirus, heeft dringend mondkapjes nodig, dus wat maakt het uit waar die vandaan komen? Hetzelfde geldt voor beademingsapparatuur, allerhande medische voorraden, deskundige artsen, virologen. Vliegtuigen vol komen aan. En niet alleen voor Italië, maar ook voor Frankrijk (’Meer dan één miljoen maskers’), Spanje, Servië, Iran, Irak en heel Afrika. Afzenders: Rusland, China en ja, zelfs Cuba. En dat zullen we weten ook.

In de Noord-Italiaanse stad Bergamo reden afgelopen week Russische militaire vrachtwagens, volgens de Russen boordevol noodhulp. En dat was nadat er al acht ‘medische brigades’ en mobiele desinfectie-eenheden waren ingevlogen. Voor wie nog mocht twijfelen over de identiteit van de afzender: op de trucks stonden de Russische en Italiaanse vlaggen gebroederlijk naast elkaar, met de tekst ‘From Russia with love’.

Dankbare commentaren

Het was een komen en gaan van hulpacties, afgelopen weken. De Chinezen waren er het eerst: met advies (er was immers al ervaring opgedaan in Wuhan) en later ook met medische apparatuur, beademingstoestellen en mondmaskers. Elke nieuwe lading wordt gepresenteerd met een Chinese vlag en de tekst ‘De weg van de vriendschap kent geen grenzen’. Toen kwamen de Cubanen, met 37 artsen en 15 verpleegsters, die aan de slag gingen in Crema. Trots poseerden ze met hun vlag, talloze dankbare commentaren op sociale media vielen hun ten deel.

Pressenza, een onverbloemd links Italiaans persbureau, komt met de volgende verklaring: ‘Cuba en China hebben internationaal actie ondernomen vanwege de bijna totale ineenstorting van de gezondheidszorg in een aantal kapitalistische landen.’ Dat is maar goed ook, schrijft het, want ‘de EU weigert te helpen omdat ze haar eigen voorraden niet wil aanspreken’.

Dat is niet helemaal wat er aan de hand is, al was er aanvankelijk enige aarzeling om de Italianen te hulp te schieten. Nu de ernst van de crisis in Italië voor iedereen helder is, komt er ook vanuit Europa volop hulp. “Dat Europa niks doet, is feitelijk onjuist,” zegt een Brusselse diplomaat. “Frankrijk heeft in zijn eentje inmiddels meer mondkapjes geleverd dan Rusland en China bij elkaar. Maar door de anti-Europese stemming die er in Italië heerst, wordt dat niet algemeen erkend.”

Uitgestoken hand

In Brussel klinkt steeds luider de verdenking dat Rusland en China misbruik willen maken van de situatie. De Verenigde Staten zijn zich al een paar jaar terug aan het trekken van het internationale podium. Dat betekent dat er een prominente plek is vrijgekomen, en hoe kun je die beter innemen dan met uitgestoken hand? The New York Times citeert een Navo-diplomaat die rept van een ‘groot succesverhaal voor Poetin’. “Ik denk dat Italië in de val is ge­lopen.” Een andere Brusselse diplomaat heeft het over een ‘propagandaoorlog’. “Dit moet stoppen.”

Ook tijdens de laatste vergadering van de Europese leiders, donderdag, werd er gesproken over de acties van Rusland en China. Premier Rutte zei dat er bij buitenlandchef Josep Borrell op is aangedrongen hier ‘iets’ tegen te doen. Wat precies werd niet duidelijk. Borrell schreef eerder dat China ‘op een agressieve manier de boodschap uitdraagt dat het, in tegenstelling tot de VS, een verantwoordelijke en betrouwbare partner is’. ‘We hebben pogingen gezien om de EU in een negatief daglicht te stellen,’ staat in zijn blog. ‘Er is zelfs gesuggereerd dat alle Europeanen dragers van het virus zijn.’

De East StratCom Taskforce, een EU-organisatie die zich bezighoudt met het ontmaskeren van Russisch nepnieuws, trok onlangs al aan de bel. Zij vond sinds eind januari meer dan honderd gevallen van foute Russische coronaberichtgeving. Volgens Borrell moeten we ons ervan bewust zijn dat deze crisis ook een ‘geopolitieke component’ heeft, ‘met een gevecht om invloed door spinnen (het manipuleren van de media, red.) en een politiek van vrijgevigheid’. “Aan ons om gewapend met feiten Europa te verdedigen tegen zijn tegenstanders.”

In Italië zien rechts-nationalistische partijen hun kans schoon. Giorgia Meloni van de partij Fratelli d’Italia: “Laten we elkaar de waarheid vertellen. Het Europa waarvan we droomden, dat van beschaving en solidariteit, bestaat niet.” En Mateo Salvini, de leider van Lega, Italiës grootste partij in de peilingen: “Wat heeft Europa gedaan in deze noodtoestand? Op zo’n manier erin blijven lijkt me niet nuttig.”

Intussen zocht de krant La Stampa uit wat de Russen nu precies met zo veel bombarie hebben geleverd. De conclusie: volgens ‘hoge politieke functionarissen’ zou 80 procent van de goederen waardeloos zijn. Dit weekeinde werd bekend dat ook 600.000 mondkapjes die China naar ons land heeft gestuurd, onbruikbaar zijn.

Volgens bronnen van La Stampa is de Russische president Poetin alleen maar uit op politiek gewin. De Russische ambassadeur in Rome reageerde woedend: “Een onzelfzuchtige poging om een bevriend volk te helpen wordt gezien als verraderlijk. Dit is pervers.”

Voorzichtig optimisme in Italië

In Italië groeit voorzichtig de hoop dat het ergste achter de rug is, nadat zondag voor de tweede dag op rij minder coronaslachtoffers werden genoteerd. Zondag stierven 756 Italianen aan ­Covid-19, waar dat er vrijdag nog 919 waren. Het virus heeft er in elk geval meer dan tienduizend levens geëist, waarmee het veruit het zwaarst ­getroffen land blijft. ­Ondanks de daling lijkt het erop dat de lockdown, die nog tot vrijdag geldt, door premier Giuseppe Conte zal worden verlengd. Italiaanse media voorspellen dat de restricties om naar buiten te gaan in elk geval tot 18 april gehandhaafd blijven. In Spanje, dat na Italië de meeste slachtoffers telt, zijn zondag nieuwe maatregelen ingesteld. Ook is de al twee weken durende vrijwel totale lockdown met nog twee weken verlengd.

Tom Kieft

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden