PlusNieuws

Brussel wil Polen strengere asielregels toestaan na grenscrisis Belarus

Nadat duizenden migranten klem kwamen te zitten bij de grens van Belarus en Polen, wil Europa zijn migratiebeleid aanpassen.

Romana Abels
De afgelopen weken strandden duizenden mensen uit met name het Midden-Oosten in het niemandsland tussen Belarus en Polen. De Belarussische president Loekasjenko zou hen volgens Brussel bewust de grens over sturen uit wraak voor Europese strafmaatregelen. Beeld AP
De afgelopen weken strandden duizenden mensen uit met name het Midden-Oosten in het niemandsland tussen Belarus en Polen. De Belarussische president Loekasjenko zou hen volgens Brussel bewust de grens over sturen uit wraak voor Europese strafmaatregelen.Beeld AP

De Europese Commissie wil bij wijze van uitzondering Polen, Letland en Litouwen het recht geven om gesloten grenskampen op te richten. Daar kunnen migranten vier maanden lang worden vastgehouden, terwijl hun asielaanvraag wordt behandeld. Die asielaanvraag zal een ‘versnelde procedure’ zijn, waarin ze geen recht hebben om te wachten op de uitspraak van hun beroepszaak, als ze worden afgewezen. De lidstaten mogen migranten ook sneller terugsturen.

De kampen moeten in principe open zijn, maar ook de mogelijkheid om mensen op te sluiten wordt genoemd in het voorstel. Dat zou ‘niet systematisch’ moeten gebeuren, maar wordt wel toegestaan.

Het onderdak mag van basaal niveau zijn, maar de migranten moeten in ieder geval voedsel, onderdak, medische hulp en kleding krijgen. Tegelijkertijd moeten de mensenrechten gewaarborgd blijven. Niemand mag worden teruggestuurd naar een land waar zijn leven gevaar loopt, benadrukt de commissie.

Noodsituatie

Het moet een tijdelijke maatregel zijn, in principe voor zes maanden, maar zet tegelijkertijd de toon voor toekomstig Europees migratiebeleid. Het door de Europese Commissie al een jaar geleden ingediende ‘asiel- en migratiepact’ voorziet ook in zulke maatregelen in noodsituaties. De commissie hoopt nu dat de huidige crisis aan de drie grenzen bijdraagt aan de acceptatie van dat voorstel, dat tot nog toe zowel door de lidstaten als het Europees Parlement wordt gedwarsboomd.

Volgens vicevoorzitter Margaritis Schinas van de Europese Commissie heeft de komst van migranten aan de oostelijke kant van de EU een nieuw elan gebracht. “Ze hebben in de publieke opinie doen inzinken dat migratie een gemeenschappelijke Europese uitdaging is.”

De commissie zegt dat ze deze uitzondering op de bestaande migratiewetgeving kan maken omdat Polen, Litouwen en Letland in een uitzonderlijke situatie verkeren. De drie landen kregen de afgelopen maanden te maken met duizenden migranten aan wie was verteld dat ze vanuit Belarus gemakkelijk naar de EU konden komen. In werkelijkheid kwamen ze klem te zitten in het koude niemandsland tussen Polen en Belarus. Sommigen lukte het om de grens over te steken.

Grensposten bestormen

Inmiddels is de situatie iets gekalmeerd. De vluchten met migranten naar Minsk zijn onder Europese druk sterk verminderd. Bijna 8000 mensen zijn uit Belarus met hulp van de EU teruggebracht naar Irak. De EU vermoedt dat er nog 10.000 in Belarus zijn.

“Maar ik vertrouw de Belarussische president Loekasjenko voor geen cent,” zei Eurocommissaris Ylva Johansson gisteren. “Je weet niet wat zijn volgende stap zal zijn.” De president zou bijvoorbeeld grote groepen mensen tegelijk grensposten kunnen laten bestormen. De EU beschuldigt Loekasjenko ervan dat hij behoeftige mensen gebruikt als wapens tegen de EU, dat sancties tegen zijn land heeft ingesteld. Polen, Letland en Litouwen hebben de noodtoestand uitgeroepen.

Het mag voor die landen een drama zijn, voor Europa gaat het niet om een enorme crisis. In Polen hebben zo’n 5000 mensen asiel aangevraagd en Duitsland zegt ongeveer 10.000 personen in asielzoekerscentra te hebben ondergebracht. Een enkeling is aangetroffen in Calais, hopend op een overtocht naar het Verenigd Koninkrijk.

Volgens Tineke Strik, Europarlementariër voor GroenLinks, komt het commissievoorstel er in de praktijk op neer dat migranten geen asiel meer zullen kunnen aanvragen. Zij is ook verontwaardigd omdat de commissie via deze ‘noodprocedure’ het parlement buitenspel zet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden