Achtergrond

Britten vrezen voor kerst zonder kalkoen en lichtjes

Boris Johnson gaat toch door de knieën: er ligt een tijdelijk visum klaar voor 10.000 werknemers uit het buitenland. De vraag is of ze willen komen.

Mark van Assen
Kalkoenen op een Britse boerderij. Vergeleken met dezelfde periode vorig jaar zijn bij supermarkt Iceland nu al 409 procent meer bevroren kalkoenen besteld. Beeld REUTERS
Kalkoenen op een Britse boerderij. Vergeleken met dezelfde periode vorig jaar zijn bij supermarkt Iceland nu al 409 procent meer bevroren kalkoenen besteld.Beeld REUTERS

De Britten zijn al een tijdje in paniek door het doembeeld van een kerstfeest zonder lichtjes, cadeautjes en natuurlijk een kalkoen. Er is niet alleen een nijpend gebrek aan vrachtwagenchauffeurs die een en ander moeten aanvoeren en verspreiden over de supermarkten, maar ook aan mensen die alle verse producten moeten oogsten, slachten, verwerken en inpakken én aan bezorgers van alle presentjes en lekkernijen.

De mensen die dit voorheen deden, kwamen voornamelijk uit Oost-Europa. Zij zijn door de brexit bijna allemaal teruggekeerd naar Polen, Hongarije, Letland of Roemenië. Een belangrijk doel van de brexit was om een einde te maken aan het vrije verkeer van personen. De controle op immigratie moest weer in eigen hand komen.

Omdat veel Britten de bui al zien hangen, zijn er beduidend meer vroege kerstbestellingen gedaan dan ooit. Zo meldt de supermarktketen Iceland dat er vergeleken met dezelfde periode vorig jaar 409 procent meer aan bevroren kalkoenen is verkocht en 10 procent meer mince pies (zoete taartjes). Ook de grote slager Farmison zegt dat de kerstbestellingen in september met 150 procent gestegen zijn.

Explosie in verkoop kerstversieringen

Producenten benadrukken dat er geen tekort is aan kalkoenen (ook al is er vanwege de verwachte problemen een vijfde minder geslacht), maar wel aan verwerkend personeel. “Dat betekent in elk geval dat er minder keus is,” aldus de voorman van de British Poultry Council (Britse Pluimvee Raad).

Een kale kalkoen kan nog wel, is de boodschap, maar verwacht niks speciaals. De baas van Iceland gaat nog wat verder: “Het is niet meer de vraag of we een goede kerst gaan hebben, maar of we de boel draaiende kunnen houden tot die tijd.”

Een ander probleem is het dreigende gebrek aan kerstversieringen. De Britten zijn geschrokken van het nieuws over leveringsproblemen en sluiting van fabrieken in Azië, en zijn vroeger dan ooit aan het inkopen geslagen. Dat heeft in september al geleid tot een toename van respectievelijk 1300 en 2000 procent in de verkoop van kunstkerstbomen en kerstverlichting.

De Britse premier Boris Johnson heeft daarom besloten om de strenge visaregelingen tijdelijk te versoepelen. En dat is een behoorlijke knieval. Tot nu toe was het devies van de regering om niet langer te leunen op buitenlandse arbeidskrachten.

“We willen dat werkgevers gaan investeren in het opleiden van onze eigen Britse arbeidskrachten in plaats van te vertrouwen op mensen van overzee,” zei Kwasi Kwarteng, de minister voor Zaken, Energie en Industriële Strategie onlangs nog. Het doel hiervan is een ‘hoogwaardige economie met hoge lonen’. Op een volkswoede over Kerstmis zit de regering echter niet te wachten.

In eerste instantie worden er vanaf eind oktober 5000 tijdelijke visa uitgegeven voor vrachtwagenchauffeurs. Die gelden tot aan het eind van het jaar. Om de allereerste nood te lenigen, die bij de benzinepompen (ook daar is het crisis), worden er driehonderd chauffeurs ingevlogen die op tankwagens moeten gaan rijden. Vanaf maandag gaan honderd militaire chauffeurs de weg op.

Sommigen menen dat dit nog lang niet genoeg is, want er is een tekort aan maar liefst 100.000 chauffeurs. Dit is deels veroorzaakt door de brexit, maar ook door de slechte werkomstandigheden in de sector.

Belabberd

De krant Metro citeert de Poolse chauffeur Tomas Orynski, die betwijfelt of er veel animo is voor de tijdelijke werkvergunning. “Waarom zouden mensen een vaste, beter betaalde baan opgeven om op de M25 (de ring rond Londen) in een fles te kunnen plassen? Boris Johnson moet zich realiseren dat Groot-Brittannië niet meer is wat het ooit was. Het is voor chauffeurs nu gewoon een van de vele landen waar ze kunnen werken, en in veel opzichten niet het meest aantrekkelijke. De lonen zijn laag, de omstandigheden belabberd en er is weinig respect.”

Ook komen er 5500 extra visa beschikbaar voor arbeiders in de pluimvee-industrie. Die heeft eveneens te kampen met een enorme uitloop van Oost-Europees personeel. De verwachting is dat de regering ook overstag moet voor de horeca en de zorg, waar zich ook grote personeelstekorten voordoen. De leider van oppositiepartij Labour, Keir Starmer, pleitte er vorige week voor om de extra visa een half jaar geldig te laten zijn. “Tot aan Kerstmis is niet genoeg.”

 Om de allereerste nood te lenigen, die bij de benzinepompen (ook daar is het crisis), worden er driehonderd chauffeurs ingevlogen die op tankwagens moeten gaan rijden Beeld In Pictures via Getty Images
Om de allereerste nood te lenigen, die bij de benzinepompen (ook daar is het crisis), worden er driehonderd chauffeurs ingevlogen die op tankwagens moeten gaan rijdenBeeld In Pictures via Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden