PlusExclusief

Britse universiteiten onder vuur om ‘foute’ donaties

Onder meer Oxford heeft grote donaties ontvangen uit een fonds dat bestaat uit de erfenis van de Britse fascistenleider Oswald Mosley.

Isabel Bolle
Met name in Oxford hebben de donaties tot felle kritiek geleid. Beeld Getty Images
Met name in Oxford hebben de donaties tot felle kritiek geleid.Beeld Getty Images

Het rommelt in sommige Engelse universiteiten sinds vorige week bekend werd dat ze miljoenen ponden aan donaties hebben ontvangen vanuit het liefdadigheidsfonds van Max Mosley, zoon van voormalig leider van de Britse Unie van Fascisten (BUF) Oswald Mosley. Het gros van het geld zou afkomstig zijn van de erfenis van de fascistische politicus, zo schrijft de Britse krant The Telegraph.

Oswald Mosley was in de jaren dertig het gezicht van het fascisme in de Britse politiek en een fervent aanhanger van de nazi’s; zijn trouwceremonie vond in 1936 plaats in het huis van Joseph Goebbels met als eregast Adolf Hitler. De BUF nam veel van het gedachtegoed van de Duitse nationaalsocialisten over en aanhangers van de beweging, de ‘zwarthemden’, vielen geregeld Joden en immigranten aan. Die nalatenschap kleeft aan het geld, vinden sommige studenten en academici.

Met name in Oxford, de eerste universiteit waarvan bekend werd dat die donaties had ontvangen, klinkt felle kritiek. Met de 12 miljoen pond die de universiteit uit het fonds heeft gekregen, zal onder meer een leerstoel worden gesponsord die de naam van Alexander Mosley – Max Mosleys jong overleden zoon – krijgt. Volgens de Joodse studentenvereniging van Oxford gaat dit te ver.

“De naam Mosley is synoniem aan fascisme en antisemitisme in Groot-Britannië,” laat de vereniging weten in een verklaring. “Het besluit van de universiteit een hoogleraarschap op te dragen aan deze naam, dient alleen maar om de nalatenschap en de naam Mosley te eren.”

De universiteit van Oxford verdedigt de keuze de donaties te accepteren en zegt dat een onafhankelijk comité alle ethische kwesties rondom de donatie in overweging heeft genomen.

Voorstander van apartheid

Er speelt echter meer rondom Max Mosley dan de zonden van zijn vader alleen. Want hoewel Mosley, die dit jaar overleed, vooral bekendstaat als voormalig Formule 1-baas, is er de laatste jaren steeds meer naar buiten gekomen over zijn jonge jaren, toen hij enige tijd in de voetsporen van zijn vader leek te treden.

Zo werkte Mosley na zijn afstuderen in de jaren zestig mee aan een verkiezingscampagne van een extreemrechtse parlementskandidaat in Manchester – ‘Gekleurde immigratie is een gevaar voor de gezondheid van uw kinderen’ was er te lezen op een pamflet dat onder Mosleys naam werd verspreid onder de kiezers – en liep hij mee in extreemrechtse demonstraties. Ook was hij destijds voorstander van apartheid in Zuid-Afrika. In latere jaren doneerde Mosley aan de Labourpartij, maar toen details uit zijn verleden in 2018 bekend werden, weigerde Labour verdere donaties aan te nemen.

Max Mosley, de zoon van Oswald Mosley, heeft zelf ook een bedenkelijke reputatie. Beeld Getty Images
Max Mosley, de zoon van Oswald Mosley, heeft zelf ook een bedenkelijke reputatie.Beeld Getty Images

De afgelopen dagen is ook bekend geworden dat andere gerenommeerde Engelse universiteiten, zoals het Imperial College London en het University College London, donaties hebben ontvangen vanuit het liefdadigheidsfonds van Mosley, respectievelijk 2,5 miljoen en 500.000 pond.

Colleges te koop

Volgens historicus Lawrence Goldman, emeritus fellow aan de universiteit van Oxford, zijn Engelse universiteiten ‘hun moreel kompas kwijtgeraakt’ wanneer het aankomt op donaties, vertelt hij in een interview met Sky News. Mogelijk zou toezicht vanuit de staat op donaties aan universiteiten een oplossing bieden, oppert hij.

Engelse universiteiten liggen geregeld onder vuur vanwege omstreden donaties. Zo maakte het Linacre College van de universiteit van Oxford vorige week bekend dat het een naamsverandering zal ondergaan en binnenkort door het leven zal gaan als Thao College, na een donatie van 155 miljoen dollar afkomstig van Vietnams rijkste vrouw, Nguyen Thi Phuong Thao. Het is de grootste donatie die de universiteit in de afgelopen vijfhonderd jaar heeft ontvangen, maar volgens sommige studenten en docenten lijkt het nu alsof Oxford te koop is voor wie maar genoeg doneert.

Ook Oxfords rivaal Cambridge is op dit vlak niet onomstreden. Zo accepteerde de universiteit in 2012 een donatie van 3,7 miljoen pond uit een fonds dat werd beheerd door de dochter van de Chinese oud-premier Wen Jiabao, ondanks kritiek dat beiden nauwe banden hebben met de Chinese staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden