PlusAchtergrond

Britse supermarkten ontketenen prijzenoorlog in slag om verarmde klant

Schappen in een vestiging van de Britse supermarktketen Tesco. Het concern verlaagde als eerste zijn prijzen om  klanten aan zich te binden en zo de verliezen te beperken. Beeld Phil Noble/Reuters
Schappen in een vestiging van de Britse supermarktketen Tesco. Het concern verlaagde als eerste zijn prijzen om klanten aan zich te binden en zo de verliezen te beperken.Beeld Phil Noble/Reuters

De Britse supermarkten zijn een prijzenoorlog begonnen om de alsgevolg van de torenhoge inflatie snel armer wordende consument te behouden en de verliezen te beperken. Intussen schieten ministers in de kramp om verarmde burgers te helpen.

Geert Langendorff

Paprika’s in een voordeelpak, meer aardbeien voor dezelfde prijs, blauwe bessen in een bonusaanbieding en luxueuze currymaaltijden met een fikse korting. Op deze manier probeert de Britse supermarktketen Tesco zijn klanten tegemoet te komen. Concurrenten volgen het voorbeeld, waar mogelijk. Door de torenhoge inflatie in het Verenigd Koninkrijk bezuinigen veel Britten op bijna alles. Supermarktketens verlagen hun prijzen om de verliezen die daarvan een gevolg zijn te beperken.

Asda, de grootste supermarktketen van het Verenigd Koninkrijk, verkoopt zijn deelname aan de prijzenoorlog als een humanitaire actie. Het bedrijf gaat bijna 100 miljoen euro investeren om boodschappen betaalbaar te houden. De ingreep is uit nood geboren. Uit onderzoek van het concern kwam naar voren dat het besteedbaar inkomen van de gemiddelde Brit 74 procent is geslonken als gevolg van de gestegen kosten van levensonderhoud.

Deze krimp uit zich in het koopgedrag. Waitrose, waar de Britse koningin haar boodschappen laat doen, maakt om deze reden voor het eerst op grote schaal reclame voor zijn huismerk. En om de aantasting van zijn marktaandeel tot een minimum te beperken, wordt geïnvesteerd in een verlaging van de prijzen.

Beperkte reserves

Niet alle supermarkten kunnen het zich veroorloven het gevecht tot de prijsbodem voor langere tijd aan te gaan. Aldi en Lidl konden door een gebrek aan infrastructuur tijdens de lockdowns niet profiteren van de overstap van klanten naar onlinewinkelen. Ze beschikken daardoor over aanzienlijk kleinere financiële reserves dan Tesco en Waitrose. De door investeringsfondsen overgenomen Asda en Morrisons zijn door de nieuwe eigenaren volgehangen met schulden. Niettemin gaan ze volop mee in de strijd om de Britse klant.

Ondanks het gebrek aan financiële reserves heeft Lidl, dat zich voor laat staan op kostenbesparing, de wind in de rug. Met Aldi, dat eveneens mensen met een klein budget bedient, behoort de keten tot de snelst groeiende supermarktketens op de Britse eilanden. In de zoektocht naar geschikte locaties looft de Lidldirectie zelfs beloningen uit. Iedereen die een levensvatbare plek voor een winkel kan aanwijzen, maakt aanspraak op een bedrag dat kan oplopen tot 25.000 pond (bijna 30.000 euro).

Uitstel en afstel

De supermarkten zijn niet de enige concerns die op hun schreden terugkeren van de automatische reactie kostenstijgingen aan de klanten door te berekenen. Uit onderzoek dat in opdracht van de Britse detailhandel werd uitgevoerd, komt naar voren dat Britten vanwege de prijsstijgingen aankopen uitstellen of helemaal schrappen. De verwachte terugkeer naar het prijsniveau van voor de pandemie blijft uit. De hoop bestaat dat mensen hun ‘coronaspaargeld’ alsnog zullen uitgeven, maar analisten betwijfel of zo ver komt.

De gestegen energiekosten zijn de voornaamste zorg van de meeste Britten. De tarieven voor gas en elektriciteit zijn op 1 april ongeveer 50 procent verhoogd. In oktober wacht een tweede stijging. Gezinnen moeten dan rekening houden met een jaarlijkse nota van 3000 pond (ruim 3500 euro). De bevolking anticipeert op deze opdoffer door te bezuinigen. Streamingdiensten als Netflix en Amazon Prime Video gaan de deur uit.

Met de lokale verkiezingen op 5 mei in aantocht voelt de Conservatieve Partij de druk van de ontevreden burgers toenemen. Uit alle macht proberen premier Boris Johnson en zijn kabinet maatregelen te verzinnen die de ‘cost of living crisis’ het hoofd kunnen bieden. Eén minister opperde zelfs de verplichte APK slechts eenmaal in de twee jaar te laten uitvoeren: een plan dat overigens maar weinig oplevert en vooral ten koste gaat van de veiligheid op de weg. Het idee om gereduceerde telefoontarieven in te voeren lijkt evenmin haalbaar.

Record belastinginkomsten

Voor de langere termijn liggen er realistischer plannen klaar. Minister Rishi Sunak (Financiën) overweegt de energieconcerns te dwingen te investeren in Britse alternatieven om de gas- en elektriciteitskosten te drukken. Bedrijven die weigeren kunnen rekenen op een verhoging van de winstbelasting. De opbrengst daarvan kan dan worden gebruikt om burgers te subsidiëren.

De blik van oppositiepartij Labour richt zich op het recordbedrag dat de Britse overheid met belastingen heeft opgehaald. Als gevolg van diverse verhogingen vloeit er dit jaar 718 miljard pond (ruim 857 miljard euro) naar de staatskas. Dat kan best een paar onsjes minder vindt de partij. Sunak wuift het idee vooralsnog weg, maar zit in het nauw. In de peilingen komt hij naar voren als minst populaire bewindsman. En premier Johnson wil alles aangrijpen om zijn door ‘partygate’, de illegale lockdownfeestjes, gedeukte imago te herstellen.

In afwachting van de uitkomst van het gesteggel in Westminster hebben de supermarkten de koe al bij de horens gevat. Zonder prijsdalingen raken ze klanten kwijt. De Conservatieve Partij bereidt zich er intussen op voor volgende week de rekening via de stembus gepresenteerd te krijgen. Naar verwachting zal de partij ongeveer achthonderd gemeenteraadszetels kwijtraken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden