PlusAchtergrond

Britse politiek deed jarenlang weinig om Russische inmenging te voorkomen

De conclusies van de commissie die Russische beïnvloeding in de Britse politiek onderzocht, zijn hard. Niemand greep de afgelopen jaren in. Ook nu vindt premier Johnson een onderzoek niet nodig.

Boris Johnson en Vladimir Poetin in januari in Berlijn. ‘Het Verenigd Koninkrijk is een van de toppriori­teiten voor Rusland,’ schrijft de commissie. Beeld Pippa Fowles/10 Downing Street/

De Britse premier Boris Johnson had de publicatie van het rapport van de parlementaire commissie die onderzoek deed naar Russische beïnvloeding afgelopen najaar nog weten uit te stellen. Het lag al in oktober op zijn bureau, maar volgens de premier kon het op dat moment nog niet in de openbaarheid ‘omdat de veiligheidsdiensten het nog moesten redigeren’.

“Categorisch niet waar,” aldus Labourparlementariër en commissielid Kevan Jones. “Niets stond publicatie in het najaar in de weg.” De premier wilde duidelijk dit voor hem vervelende rapport over de verkiezingen van afgelopen december heen tillen.

In het rapport, dat dinsdag dan toch naar buiten kwam, komt een beeld naar voren van een Britse regering die ondanks meerdere waarschuwingen de afgelopen jaren nauwelijks iets deed om Russische inmenging te voorkomen. Al bij het referendum over Schotse onafhankelijkheid in 2014 was duidelijk dat Rusland probeerde verdeeldheid te zaaien in de hoop dat Schotland zich zou afscheiden, iets wat uiteindelijk niet gebeurde.

In de aanloop naar het brexitreferendum in 2016 deed de regering vervolgens niets om een nieuwe Russische poging tot inmenging te voorkomen. Ook in de nasleep onderzocht ze niet of Russisch ingrijpen de uitslag had beïnvloed. “De Britse regering heeft actief vermeden naar bewijs te zoeken voor inmenging. Ons is verteld dat er geen bewijs voor was, maar dat zegt niets als je er niet naar hebt gezocht,” zei commissielid Stewart Hosie van de SNP.

Londongrad

‘Het Verenigd Koninkrijk is een van de topprioriteiten voor Rusland,’ schrijft de commissie. Hoe zwakker het Britse eiland, hoe beter. Moskou zelf ontkent elke vorm van betrokkenheid bij het beïnvloeden van buitenlandse verkiezingen of referenda. Het doet het rapport af als ‘Ruslandfobie’.

Een van de redenen voor het Britse wegkijken is dat de veiligheidsdiensten de afgelopen jaren te veel gefocust waren op het bestrijden van ­terrorisme en daardoor een blinde vlek ­ontwikkelden voor Russische spionage. Daarnaast beschrijft het rapport hoe verweven ­invloedrijke Russen inmiddels zijn met het ­Britse bedrijfs­leven en de politiek.

Russische oligarchen is geen strobreed in de weggelegd om hun miljoenen in Londen te besteden, niet in de laatste plaats om hun vermogens via brievenbusfirma’s en onroerend goed wit te wassen. Veel oligarchen zijn gelinkt aan het regime van president Poetin. ‘Londongrad’ is de weinig vleiende bijnaam in het rapport.

Hete aardappel

Bovendien is het bekend dat vermogende Russen geld hebben gedoneerd aan de Conservatieve Partij van premier Johnson. Ook zijn er enkele leden van het Britse Hogerhuis met zakelijke belangen in Rusland die direct gelinkt zijn aan de Russische staat.

Het rapport adviseert dringend alsnog een onderzoek naar Russische inmenging tijdens het brexitreferendum. Al geeft ook de commissie toe dat het moeilijk zal zijn hard bewijs te vinden of eventuele inmenging ook de uitslag heeft beïnvloed. Downing Street zei in een reactie zo’n nieuw onderzoek niet nodig te vinden.

Tot nog toe behandelde elke premier de afgelopen jaren de Russische bemoeienis als een hete aardappel. Commissielid Jones: “De vraag is: wie beschermt de Britse bevolking tegen beïnvloeding van onze democratie? Nou, in een ­notendop: niemand.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden