Plus

Britse kiezer deelt Labour nieuwe klap uit

Al zijn nog niet alle uitslagen van de Britse gemeenteraadsverkiezingen binnen, duidelijk is wel dat de Labourpartij een flink verlies moet incasseren.

De stemmen worden geteld in Hartlepool, waar de inwoners voor het eerst sinds 1964 een Conservatieve afgevaardigde hebben gekozen. Beeld AP
De stemmen worden geteld in Hartlepool, waar de inwoners voor het eerst sinds 1964 een Conservatieve afgevaardigde hebben gekozen.Beeld AP

Vernietigend. Pijnlijk. Desastreus. De analyses over de nederlaag van Labour bij de Britse gemeenteraadsverkiezingen liegen er niet om. Ook verloren de sociaaldemocraten hun zetel in het kiesdistrict Hartlepool, waar een nieuwe parlementariër voor het Lagerhuis werd gekozen.

Het is nog maar eens een bevestiging dat het politieke landschap in Groot-Brittannië sinds brexit volledig op z’n kop is komen te staan. De enorme verkiezingsoverwinning van Boris Johnson eind 2019, waarbij de Conservatieven voor het eerst in de geschiedenis talloze voormalige industriegebieden in het midden en noorden van Engeland aan zich wisten te binden, blijkt geen oprisping te zijn geweest. In tientallen Noord-Engelse gemeenteraden, die sinds jaar en dag in handen waren van Labour, zitten binnenkort ineens honderden Conservatieve gemeenteraadsleden.

De historische zekerheid dat de Britse arbeidersklasse op Labour stemt, kan definitief het raam uit. De partij van Keir Starmer, die het stokje na de dramatisch verlopen par­lementsverkiezingen van Jeremy Corbyn heeft overgenomen, is er in de afgelopen anderhalf jaar niet in geslaagd iets van haar traditionele electoraat terug te winnen.

Historische winst

Het sprekendste voorbeeld was de uitslag in Hartlepool, een arme ­havenstad in het noordoosten van Engeland. Sinds 1964 hadden de inwoners daar niet meer voor een Conservatief parlementslid gekozen, maar gisteren bleek dat de Conservatieven in dit voormalige Labour-­bolwerk bijna twee keer zoveel stemmen ­hebben gehaald als hun sociaaldemocratische rivalen. “Dit is historisch,” zei het nieuwe parlementslid Jill Mortimer na haar overwinning.

Die ommezwaai heeft alles met brexit te maken. In Hartlepool stemde 70 procent van de inwoners voor vertrek uit de Europese Unie, terwijl Labour zich daar juist tegen verzette. Keir Starmer vocht in het parlement zelfs lang voor een nieuw referendum over het EU-lidmaatschap, iets waar veel brexitstemmers van gruwen.

Veel voornamelijk witte, laag­opgeleide Engelsen hebben niet het gevoel dat Labour nog hun waarden vertegenwoordigt. Die brexitidentiteit is zo belangrijk dat velen van hen bereid blijken om op een partij te stemmen waar ze nog nooit eerder op hebben gestemd: de Conservatieven.

Daarnaast heeft premier Johnson, hoewel hij tijdens de pandemie vorig jaar veel fouten maakte, de afgelopen maanden de wind in de rug. Het Britse vaccinatiesucces heeft het coronaprobleem in korte tijd geminimaliseerd, iets waar hij in de campagne goede sier mee kon maken. Zelfs de verhalen over het aannemen van geld om de inrichting van zijn appartement in Downing Street te bekostigen, lijken hem amper te raken.

Middenklassepartij

Hoe anders is het beeld in Londen, waar de zittende Labourburgemeester, Sadiq Khan, wel eenvoudig de strijd om het stadhuis lijkt te winnen. De Britse hoofdstad, met zijn overwegend gegoede, antibrexit middenklasse, moet niets van de Conservatieven en Johnson hebben.

De achterban van Labour heeft niet langer zwarte vegen op het gezicht van het werk in de mijnen, maar een goedbetaalde kantoorfunctie en een huis in een keurige Londense buitenwijk. Maar Labour kan, nadat de partij in de afgelopen tien jaar ook al zijn invloed in Schotland was verloren, met alleen deze groep onmogelijk landelijke verkiezingen winnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden