Op oudejaarsdag vluchtten inwoners van Mallacoota naar het strand. Het marineschip HMAS Choules is erheen gevaren om hen te evacueren.

Plus Reportage

Bosbrandpaniek in Australië: ‘Ik dacht dat ik mijn dochter kwijt was’

Op oudejaarsdag vluchtten inwoners van Mallacoota naar het strand. Het marineschip HMAS Choules is erheen gevaren om hen te evacueren. Beeld AFP

In de gebieden die door de Australische bosbranden zijn getroffen, is de verwoesting compleet. Het vuur vernietigt dorpen en miljoenen hectare natuur. ‘Mijn dochter riep nog: snel, pak de hond!’

“Iedereen zegt steeds dat ik zo sterk ben, maar ik wil helemaal niet sterk meer zijn. Ik sta op het punt heel hard te gaan huilen.” Victoria Herrera is door het vuur alles kwijtgeraakt. Aangewakkerd door de wind raasde de bosbrand over haar erf in het dorpje Wingecarribee Shire, ongeveer 150 kilometer ten zuidwesten van Sydney. Zelf kon ze tijdig wegkomen.

“Toen het vuur kwam, heeft mijn dochter nog geprobeerd mijn huis te redden. Haar laatste ­berichtje aan mij was dat ze door de rook nauwelijks meer kon zien. Ik dacht dat ik haar kwijt was, maar ze leeft nog. Zelfs mijn honden en kippen leven nog. Het is een wonder.”

Herrera belt met een sloper om een offerte te vragen voor de afbraak van haar huis, dat onbewoonbaar is geworden. Als lid van de vrijwillige brandweer is ze nu vooral in de weer om anderen in het dorp te helpen. Meerdere mensen hebben hun huis aan de vlammen verloren en nog altijd dreigt nieuw brandgevaar. Herrera helpt mee met het bestrijden van het vuur. Rouwen komt later, zegt ze. “Ik heb al wel gehuild, maar het echte verdriet zit er nog.”

Wat een bosbrand kan aanrichten, is overal te zien in het zwartgeblakerde dorp. De vlammen komen razendsnel op en veranderen plotseling van richting, wat het vuur onvoorspelbaar en willekeurig maakt. Sommige huizen zijn nog in perfecte staat, terwijl bij de buren slechts een hoop verwrongen staal over is.

Elektriciteitsmasten zijn omgevallen, paarden staan in zwarte weiden voor zich uit te staren. Metalen schuurtjes zijn gesmolten, overal hangt de geur van rook en gesmolten plastic. Door de as is het stoffig, elk geluid klinkt gedempt. Rond de verbrande bomen is geen vogel te horen.

Dorpsbewoner Michelle staat met haar zoontje bij de schuur die dienstdoet als uitvalsbasis van de vrijwillige brandweer. Ze is net terug in het dorp, nadat ze halsoverkop had moeten vluchten. “Mijn kinderen kennen het gevaar van het vuur. Toen de vlammen kwamen, zaten ze razendsnel in de auto. Mijn dochter riep nog: snel, pak de hond!”

Half miljard dode dieren

Australië beleeft een catastrofaal bosbrandseizoen, waar geen eind aan lijkt te komen. 17 mensen zijn al omgekomen en 28 mensen worden vermist. Ruim 1400 gebouwen zijn verbrand en geschat wordt dat een half miljard dieren aan het vuur ten prooi zijn gevallen.

De rook van de bosbranden zorgt voor extreem slechte luchtkwaliteit in Canberra, Melbourne en Sydney en houdt tot in Nieuw-Zeeland de zonnestralen tegen. Een gebied groter dan ­Nederland is inmiddels verwoest. Premier Scott Morrison, die onder grote druk staat, krijgt de crisis in het land niet onder controle (zie kader).

In vijf van de zes Australische staten woeden bosbranden – vooral in New South Wales, waarin ook Sydney ligt, waar de noodtoestand is uitgeroepen. Middenin de Australische zomervakantie moeten tienduizenden vakantiegangers halsoverkop de bosrijke kustplaatsen verlaten. Door de combinatie van hitte, maandenlange droogte en harde wind is het brandgevaar in de vakantiegebieden ongekend groot.

Gehaaste evacuatie

Het betekent een gehaaste evacuatie van een gebied ter grootte van half België. De Nederlandse Lidewij Frantzen deed vrijdag 24 uur over een ritje dat normaal drie uur duurt. “We vierden oud en nieuw in de bush en in alle gebieden om ons heen brandde het. De elektriciteit en het telefoonnetwerk vielen uit. Net toen we wilden vertrekken, sloot de politie de snelweg. De supermarkt was al leeggekocht, maar alle achterblijvers hielpen elkaar. Kinderen liepen met bananenbrood langs de file. Toen we eenmaal konden rijden, zagen we overal verbrande vrachtwagens, gesmolten verkeersborden en geblakerde weilanden.”

Niet iedereen kan vluchten. Mallacoota, een dorp verderop, is van de buitenwereld afgesloten. Sinds oudejaarsdag zitten vierduizend mensen vast op het strand, omringd door bosbranden. Landingsvaartuigen van de marine halen nu kleine groepjes mensen van het strand. Zieken en ouderen krijgen voorrang.

De Australische Brendan blijft in Mallacoota achter, in de hoop het huis van zijn zus te redden. “Ik ben omringd door emmers en tuinslangen,” vertelt hij telefonisch. “De hele familie is hier. We hebben al dagen weinig slaap gehad en de weersomstandigheden zullen dit weekend verslechteren. We hebben nog voor zeven dagen eten. Als dit voorbij is, verwacht ik dat iedereen instort.”

Beeld MYFIREWATCH/MAPS4NEWS © JG / HET PAROOL

Veel kritiek op premier Morrison

De bewoners van de dorpen die door de banden worden bedreigd, verwijten de Australische premier Scott Morrison dat zij worden vergeten. “Ik heb geen vertrouwen in deze premier, maar dat zal ik ook niet in zijn opvolgers hebben.” zegt Brendan, de man die evacuatie uit Mallacoota weigert om het huis van zijn zus te redden. Ook het feit dat Morrison middenin de crisis op vakantie besloot te gaan naar Hawaï, werd hem niet in dank afgenomen.

De prioriteit van de ­liberaal Morrison is de economie en daar heeft hij nooit een geheim van gemaakt. Wie aandacht vraagt voor klimaat­verandering, vindt bij de premier geen gehoor en wordt al snel weggezet als bomenknuffelaar. In Australië, dat veel geld verdient met de export van steenkool, woedt rond klimaatverandering een politieke discussie die voor diepe verdeeldheid zorgt.

Dat een collectief van rampenbestrijdings­specialisten de overheid heeft opgeroepen om de uitstoot te verminderen, leverde tot nu toe niets op. Premier Morrison weigert zijn klimaatbeleid aan te passen, ondanks de steeds luider wordende roep om een langetermijnoplossing voor de branden. Eerst moeten de branden worden bestreden, zegt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden