Plus

Bosbranden in Siberië zijn een ‘ecologische catastrofe’

In Siberië staat een enorm gebied al geruime tijd in brand. Moskou stuurde niet overal hulp bij het blussen.

Bluswerkzaamheden in de regio Krasnojarsk in Siberië. Beeld EPA

Temperaturen van boven de 30 graden en dikke, zwarte nevel. Het zijn omstandigheden waar de inwoners van grote delen van het noorden van Rusland al enkele weken in leven. De bosbranden die Siberië en het Russisch poolgebied sinds juni teisteren, zijn volgens milieuorganisaties ­inmiddels uitgegroeid tot een ‘ecologische catastrofe’. Naar schatting staat er in het gebied ruim 3 miljoen hectare bos in brand. Een oppervlakte ter grootte van België.

De omvang van de ramp is volgens natuurorganisaties ongeëvenaard. Met name de teruglopende luchtkwaliteit, veroorzaakt door de rook, vormt een groot gevaar voor de volksgezondheid. Zo twitterde Greenpeace vorige week dat ‘grote Siberische steden in giftige dampen zijn gehuld.’ Jekaterinenburg zou een van de getroffen steden zijn. Ook meldde de milieuorganisatie dat de rook inmiddels de kust van Alaska heeft bereikt en dat de walmen de komende dagen tot aan Moskou kunnen reiken.

Dichte smog

Toch zijn niet alleen de inwoners van het gebied slachtoffer van de massale bosbranden. Ook het milieu heeft zwaar te lijden onder de vuurzee. Volgens de Copernicus Atmosphere ­Monitoring Service, een organisatie die de internationale luchtkwaliteit monitort, is er door de branden in juni en juli al rond de 50 megaton koolstofdioxide de lucht in geschoten. Dat is de hoeveelheid CO2 die een land als Zweden in een jaar tijd produceert.

Ondanks de omvang van de ramp kwamen de reddingswerkzaam­heden aanvankelijk langzaam op gang. Doordat het merendeel van de bosbranden in ontoegankelijke ­gebieden woedt, besloten de autoriteiten om de vuurzeeën alleen te ­bestrijden in regio’s waar de schade de kosten van de bluswerkzaam­heden overstijgt. Sinds 2015 mogen overheidsinstanties bosbranden bij wet negeren als er geen levens of ­gebouwen worden bedreigd.

In een verklaring liet het Russische ministerie voor noodsituaties op­tekenen dat er in de afgelegen gebieden inderdaad geen risico voor de volksgezondheid bestond. Blussen was dus niet nodig. De uitspraken stuitten op woede onder de bevolking van de getroffen regio’s. Op sociale media circuleren talloze foto’s van ­inwoners van de door brand geteisterde gebieden. Ze dragen mondkapjes en tonen straten midden in de stad in dichte smog. Op de beelden is de zon nauwelijks zichtbaar.

Meer dan 800.000 mensen hebben inmiddels een petitie ondertekend die de autoriteiten oproept harder in actie te komen en de gehele Siberische regio tot rampgebied te verklaren. Tot nog toe geldt de noodsituatie slechts in vijf regio’s van het noordelijke district. De overheid lijkt nu langzaam in beweging te komen. Woensdag gaf president Vladimir Poetin het leger opdracht te helpen bij de bestrijding van de vuurhaarden. Hij liet Defensie tien blusvliegtuigen en tien blushelikopters naar het rampgebied sturen.

Hulp van Trump

Daarnaast kwam er woensdagavond hulp uit onverwachte hoek. De Amerikaanse president Donald Trump bood zijn Russische ambts­genoot aan te helpen bij het bestrijden van de bosbranden. Volgens Moskou spraken de twee leiders op initiatief van Washington per telefoon over de situatie. Wat voor hulp het Witte Huis concreet gaat bieden, is niet bekend.

Het Arctisch gebied in het noorden van Rusland heeft bijna jaarlijks te maken met bosbranden. De vuurhaarden ontstaan meestal door blikseminslag bij droog weer. Toch is de omvang van de huidige ramp uitzonderlijk. De oorzaak is vermoedelijk de combinatie van bliksem en extreem hoge temperaturen in het ­gebied. Op veel plekken stijgt het kwik deze zomer tot ver boven de 30 graden.

Rusland is niet het enige land in het poolgebied dat met hevige bosbranden te maken heeft. Ook het noorden van Scandinavië, Groenland en Alaska hebben last van vuurhaarden in verafgelegen gebieden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden