Blijft Poetin ook na 2024 de baas in Rusland? Critici vrezen van wel

De Russische president Vladimir Poetin wil het parlement de macht geven om de Russische premier te kiezen, maar het ‘sterke presidentiële systeem’ van Rusland wil hij behouden. Daarvoor lijkt hij alle ruimte te krijgen. Premier Dimitri Medvedev heeft zijn ontslag en dat van zijn hele regering aangekondigd. 

Beeld EPA

De Russische president Vladimir Poetin heeft tijdens het Russische equivalent van de troonrede woensdag een aantal ingrijpende grondwetswijzigingen voorgesteld.  De meest in het oog springende: het Russische parlement, de Doema, moet het laatste woord krijgt over de keuze van onder meer een nieuwe minister-president. Ten koste van de president, die een meer ceremoniële functie krijgt.

De president lijkt vooralsnog alle ruimte te krijgen voor zijn plannen. Kort na de toespraak van Poetin in de statige manege aan het Rode Plein kondigde huidig premier Dimitri Medvedev zijn ontslag en dat van de hele regering in. “We willen de president de ruimte moeten geven om alle mogelijke beslissingen te nemen. Onder deze omstandigheden betekent dat het ontslag van mijn regering.”  

Premier 2.0 

Of dat betekent dat we weg voor Poetin open ligt, is niet meteen duidelijk. In de opzet die hij voor ogen heeft, maakt de Doema een keuze uit toekomstige premierskandidaten. De nieuwe minister-president kiest op zijn of haar beurt ministers uit, waarover het parlement beslist. Aan de president is het dan om de ploeg te benoemen. Weigeren mag niet. Bij die machtsverschuiving wil Poetin niet over één nacht ijs gaan. Hij stelde een referendum voor, dat mogelijk dit jaar nog zal worden gehouden.

Hoewel Poetin zijn eigen rol in het geheel niet benoemde, vrezen critici dat de president op deze manier een voorschot neemt op zijn eigen politieke toekomst. Poetin is sinds 1999 afwisselend premier en president van Rusland geweest en de laatste termijn van zijn huidige aanstelling verloopt in 2024. Volgens de huidige regelgeving is het daarna einde verhaal voor Poetin, die er in twee instanties vier termijnen als president op heeft zitten.

De vrees is echter dat hij door nu vast de regels van het spel te veranderen, over vier jaar terug wil komen als premier 2.0. De situatie vertoont in elk geval overeenkomsten met 2008, toen Poetin na twee termijnen noodgedwongen aftrad als president en opvolger Dimitri Medvedev hem vervolgens meteen weer tot premier benoemde.

Rusland keert naar binnen toe

Waar Poetin zijn verhaal aan het begin van 2019 nog aangreep om dreigende taal uit te slaan aan het adres van de Verenigde Staten, was zijn speech woensdag juist op Rusland zelf gericht. In mei werd Poetin daar op zijn laagste populariteit gepeild sinds aan de macht is. Het land kampt met werkloosheid, armoede en een stevig teruglopend geboortecijfer. Dus beloofde de president onder meer toelagen voor gezinnen die veel kinderen hebben en Russen met de laagste inkomens en meer bijscholing en begeleiding voor werkzoekenden.

De Russische economie moet kortom uit het slop en om de Russen aan boord te krijgen, keert de president naar binnen toe. “Ten behoeve van de ontwikkeling van Rusland als welvaarts- en rechtsstaat” wil Poetin de Russische grondwet grondig op de schop nemen. Een geheel nieuwe is niet nodig, benadrukte hij. Maar de president ziet in het 26 jaar oude document wel artikelen die aan renovatie toe zijn. Bovenal wil hij dat het document zwaarder gaat wegen dan internationale afspraken.

Poetin: “Dat betekent dat internationale wetgeving en verdragen alsmede uitspraken van internationale instanties alleen van toepassing zullen zijn op Rusland wanneer ze niet botsen met onze binnenlandse wetgeving.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden