PlusAchtergrond

Biden wil eensgezindheid uitstralen, maar focust op voorkomen van escalatie

VS-president Biden wil meer sancties tegen Rusland, maar blijft terughoudend op de Navo-top in Brussel. Het Amerikaanse Congres dringt aan op meer actie.

Karlijn van Houwelingen
President Biden wandelt naar Marine One. Beeld ANP / EPA
President Biden wandelt naar Marine One.Beeld ANP / EPA

De Amerikaanse president Joe Biden komt donderdag naar Brussel, vooral om eensgezindheid in het Westen uit te stralen. Hij woont er een ingelaste Navo-top over de oorlog in Oekraïne bij, en zal zijn opwachting maken bij vergaderingen van de G7 en de EU. “De president reist naar Europa om te zorgen dat we verenigd blijven, om onze collectieve vastberadenheid te verstevigen en om een krachtige boodschap te sturen: dat we paraat en betrokken zijn zolang het nodig is,” zegt zijn adviseur nationale veiligheid Jake Sullivan.

Biden wil in Europa overeenstemming bereiken over nog meer sancties tegen Rusland. Het Witte Huis legt daarbij ook de nadruk op afspraken over effectieve handhaving - iets waarin de VS doorgaans beter is dan Europa. Daarnaast wil Biden overleg over de rol van China en over rampenplannen voor het geval de Russische president Vladimir Poetin een kernwapen zou inzetten.

Ook meer militaire hulp aan Oekraïne staat op de agenda. Het is nog niet duidelijk wat de bondgenoten te bieden hebben. Een no-flyzone of op zijn minst gevechtsvliegtuigen voor het Oekraïense leger heeft het Witte Huis afgewezen. De Amerikaanse president stelt zich op militair vlak terughoudend op.

Voorkomen escalatie

Biden is gefocust op het voorkomen van escalatie. Hij vreest dat die tot een derde wereldoorlog in Europa kan leiden en is niet bereid daarin betrokken te raken. “Wij gaan niet de derde wereldoorlog uitvechten in Oekraïne,” zei hij. Als het om een Navo-bondgenoot zou gaan, ligt dat overigens anders, liet hij daarbij ook merken.

In Brussel zal het gaan over de verdediging van de oostgrens van de Navo. Inzet van meer Amerikaanse troepen is er onderwerp van gesprek. In de afgelopen weken kwam het aantal Amerikaanse militairen op Europese bodem voor het eerst sinds 2005 weer boven de 100.000. Dat is momenteel voldoende, meent het Witte Huis, maar Biden wil ook bespreken wat op lange termijn nodig is.

Het Witte Huis probeert daarbij nadrukkelijk uit te stralen dat de VS geen directe bedreiging vormen voor de macht van Poetin. Sullivan herhaalde nog eens dat de VS niet uit zijn op een machtswisseling, of op een confrontatie met Rusland. Gevechtsvliegtuigen sturen in samenwerking met Polen, zoals eerder werd geopperd, zou wel die indruk kunnen wekken. Zo’n toestel vliegt in een paar minuten van Oekraïne naar Moskou. Het is een van de redenen dat het Witte Huis dat niet wil. Bidens team sprak met Turkije wel over een ander idee: een Turks luchtafweersysteem van Russische makelij naar Oekraïne sturen.

‘Biden te voorzichtig’

Het Amerikaanse Congres stelt zich agressiever op. Daarin klinkt het verwijt dat Biden te voorzichtig is. Een groep senatoren van zowel de Republikeinse als de Democratische partij pleitte er in een brief voor om wel degelijk ‘serieus te overwegen’ Oekraïne Poolse gevechtsvliegtuigen te bezorgen.

Oppositieleider Mitch McConnell meent dat Biden ‘een stap meer’ zou moeten zetten. Ook professor en oud-ambassadeur in Moskou Michael McFaul, die lang samenwerkte met Biden, pleit in The Washington Post voor meer sancties en meer wapens, ‘vooral wapens die Russische vliegtuigen en raketten kunnen neerschieten of artillerie kunnen vernietigen’.

Poetin let ook op Bidens bezoek aan Europa, waarschuwt Kurt Volker, voormalig Amerikaans ambassadeur bij de Navo. “Tenzij Navo-leiders krachtige waarschuwingen afgeven over de soevereiniteit van Oekraïne, over burgers als doelwit en het gebruik van nucleaire, chemische of biologische wapens, zal Poetin waarschijnlijk concluderen dat hij groen licht heeft om door te gaan,” schrijft hij in een analyse voor het Center for European Policy Analysis in Washington.

Inzet militairen uitgesloten

Volker vindt dat alle opties open moeten blijven. Biden heeft de inzet van Amerikaanse militairen al uitgesloten, en dat vindt Volker niet verstandig. Aankondigen wat de Navo níet gaat doen, zorgt in zijn ogen ervoor dat Poetin zal concluderen dat het Westen niet daadkrachtig is en dat hij de vrije hand heeft. “Natuurlijk wil geen enkele bondgenoot een grotere oorlog met Rusland. Maar we moeten niet vergeten dat Poetin ook geen oorlog met de Navo wil. Die zou Rusland zeker verliezen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden