PlusAchtergrond

Biden voor minimumbelasting multinationals: einde in zicht voor belastingparadijzen?

Een wereldwijde minimumbelasting voor multinationals komt dichterbij: de nieuwe minister van Financiën van de VS, Janet Yellen, is vóór. Want de regering- Biden heeft geld nodig.

President Biden en zijn minister van Financiën Janet Yellen maken zich openlijk hard voor een wereldwijd minimumtarief voor multinationals. Beeld REUTERS
President Biden en zijn minister van Financiën Janet Yellen maken zich openlijk hard voor een wereldwijd minimumtarief voor multinationals.Beeld REUTERS

De vorige Amerikaanse regering verzette zich nog tegen elementen van een plan om een internationale belastingbodem voor bedrijven in te voeren. De Oeso, de club van rijke industrienaties, probeert daarover een akkoord te sluiten met zo’n 140 landen. Onder Joe Biden is de VS van gedachten veranderd. Zijn minister van Financiën, Janet Yellen, maakt zich nu openlijk hard voor een wereldwijd minimumtarief. Ze vindt het een middel om de ‘vernietigende neerwaartse spiraal’ van belastingtarieven te stoppen.

Een deal zou neerkomen op een soort Klimaatakkoord van Parijs maar dan voor belastingen, omschreef de Amerikaanse econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz. Hij is groot voorstander van een minimumtaks voor internationale bedrijven.

Digitaks

‘Een einde maken aan belastingontwijking door bedrijven is een van de beste manieren om ongebreidelde ongelijkheid van welvaart en inkomen aan te pakken,’ schreef econoom Stiglitz met een groep collega’s in een open brief aan Biden.

In de afgelopen jaren zijn winstbelastingen keer op keer verlaagd door landen die met belastinglokkertjes bedrijven proberen aan te trekken. De Amerikaanse denktank Tax Foundation berekende dat het gemiddelde belastingtarief internationaal inmiddels op 24 procent ligt. In 1980 was dat nog 40 procent. Veel bedrijven parkeren hun winsten in belastingparadijzen waar ze weinig afdragen. Onder meer Ierland is een bekend voorbeeld, maar ook Nederland wordt door internationale bedrijven gebruikt om belasting te ontwijken.

Het betekent dat bij overheden minder geld binnenkomt voor bijvoorbeeld onderwijs, infrastructuur en zorg. De Oeso schat dat elk jaar zo’n 240 miljard dollar aan belastinginkomsten verloren gaan door het ‘verschuiven’ van winsten naar landen met lage tarieven. Nu de wereld uit de coronacrisis probeert te komen, klinkt de roep om dat soort trucjes te voorkomen steeds harder.

De draai van de VS brengt zo’n belastingminimum nu dichterbij. Het zou moeten samengaan met een ‘digitaks’. Op dit moment betalen de meeste bedrijven belasting in het land van hun hoofdkantoor. Nu een groot deel van de economie online bestaat, wil onder meer Europa de inkomsten van grote techbedrijven belasten waar ze verdiend worden.

Dat riep lang verzet op in de VS, thuishaven van bedrijven als Facebook en Google. Trump wilde dat de techgiganten uit zo’n nieuw internationaal belastingregime konden stappen. Zijn minister van Financiën dreigde Europese luxeproducten in de VS te belasten.

Maar met de komst van Biden waait een nieuwe wind in Washington. De VS kiest nu meer voor internationale samenwerking en eist niet langer keuzevrijheid voor Silicon Valley. Bovendien heeft Biden zelf meer belastinginkomsten nodig om zijn plannen te betalen. Hij wil bijvoorbeeld geld vrijmaken voor grote infrastructuurprojecten en besloot al om 1900 miljard dollar uit te trekken voor een derde ronde coronasteun.

Bijheffen

Om dat te betalen, leent hij veel geld en wil hij de winstbelasting verhogen. Trump sneed in 2017 nog flink: belasting op bedrijfswinst ging van 35 procent naar 21 procent. Biden wil er weer 28 procent van maken.

Critici, onder wie veel Republikeinen, vrezen dat een verhoging de concurrentiepositie van de VS schaadt. Bedrijven verhuizen naar landen met goedkopere tarieven, waarschuwen zij. Een wereldwijde minimumbelasting kan dat helpen voorkomen. Over de hoogte wordt nog onderhandeld.

Het tarief wordt niet bindend, maar belastingparadijzen zouden onder druk komen te staan om hun heffingen te verhogen tot het internationale minimum. Als ze dat niet doen, mogen de thuislanden van bedrijven ‘bijheffen’ om toch aan het minimumtarief te komen.

Het zal niet makkelijk worden de wereld op één lijn te krijgen. Alle landen moeten hun belastingwetten aanpassen, en er zal mogelijk een nieuwe organisatie nodig zijn om over onenigheid rond internationale belastingen te oordelen, waarschuwt Daniel Bunn, internationaal belastingexpert van de Tax Foundation in Washington. Bovendien kan het Amerikaanse Congres weleens gaan dwarsliggen. Bunn: “De zorg bestaat dat zo’n maatregel gericht is op Amerikaanse bedrijven, en Amerikaanse bedrijven nieuwe lasten oplegt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden