PlusAchtergrond

Biden probeert schade te herstellen na hartenkreet over Poetin ‘die weg moet’

Dat de Amerikaanse president Joe Biden heeft gezegd dat Vladimir Poetin ‘niet langer aan de macht kan blijven’ is slecht gevallen in Rusland én bij bondgenoten. Het Witte Huis probeert druk de schade te herstellen. Intussen lijkt op het slagveld in Oekraïne het een en ander te verschuiven.

Tom Kieft
Explosies in Lviv, zaterdag 26 maart. Rusland voerde zaterdag voor het eerst sinds de oorlog luchtaanvallen uit binnen de stadsgrenzen van Lviv – een stad in het westen van het land, op zo’n 70 kilometer van de grens van Navo-lidstaat Polen.  Beeld AP
Explosies in Lviv, zaterdag 26 maart. Rusland voerde zaterdag voor het eerst sinds de oorlog luchtaanvallen uit binnen de stadsgrenzen van Lviv – een stad in het westen van het land, op zo’n 70 kilometer van de grens van Navo-lidstaat Polen.Beeld AP

“We zijn niet uit op een machtswisseling in Rusland, of ergens anders,” aldus de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken zondag.

Het Witte Huis had er de handen vol aan dit weekend: de weerslag van de uitlatingen van Joe Biden zaterdag in Warschau. Aan het einde van zijn speech leek de Amerikaanse president in klare taal te stellen dat Vladimir Poetin niet langer aan kan blijven als Russische president. “For God’s sake, this man cannot remain in power,” sprak Biden.

Hoewel het sentiment in het Westen vast breed gedeeld wordt, staan de woorden van de president haaks op wat de Verenigde Staten telkens heeft beweerd. Namelijk dat het land er beslist niet op uit is het gezag in Moskou omver te werpen. Iets dat volgens het Kremlin wel degelijk het doel is van de economische sancties.

‘Niet aan hem’

“Het is niet aan Biden daarover een besluit te nemen. De Russische president is gekozen door de Russen,” reageerde de woordvoerder van het Kremlin Dmitri Peskov afkeurend op de uitlating van Biden.

Vanuit het Witte Huis volgde een verklaring dat de VS er niet op uit is Poetins regering omver te werpen. De woorden van Biden waren off-script, en bovendien anders bedoeld.

“Het punt van de president was dat het Poetin niet kan worden toegestaan macht uit te oefenen over zijn buren in de regio. Hij had het niet over Poetins macht in Rusland of over een machtswisseling,” stelde een regeringsfunctionaris van Biden, die zijn Russische ambtgenoot in dezelfde toespraak een ‘slager’, een ‘oorlogsmisdadiger’ en ‘moorddadige dictator’ noemde.

Biden was naar Europa gekomen met het doel de eenheid in het Westen te benadrukken én de situatie niet verder op het spits te drijven, maar de zorg bestaat dat de cri de coeur van de Amerikaanse president de betrekkingen tussen Rusland en het Westen nog meer onder spanning heeft gezet – en Poetin, met zijn ongeëvenaarde nucleaire arsenaal, verder in een hoek kan drijven.

De Franse president Emmanuel Macron heeft publiekelijk afstand van de uitspraken gedaan en zei tegen zender France 3 dat hij zich wil toe blijven leggen op het bewerkstelligen van een staakt-het-vuren en de volledige terugtrekking van de Russische troepen uit Oekraïne middels diplomatie. “Als we dat voor elkaar willen krijgen, kunnen we niet verder escaleren in woorden of daden,” aldus Macron. Ook andere Europese landen hebben afstand genomen van de woorden van Biden.

Geen grote stad

Volgens Richard Haass, Amerikaans diplomaat en voorzitter van denktank Council on Foreign Relations, hebben de opmerkingen van Biden ‘een moeilijke situatie nog moeilijker gemaakt en een gevaarlijke situatie nog gevaarlijker’. ‘Poetin zal het zien als een bevestiging van wat hij altijd al geloofde. Slechte zet met het risico dat de oorlog alleen maar langer zal duren en uit kan breiden,’ twitterde Haass.

Op het slagveld lijkt het een en ander te verschuiven. De Russische legertop kondigde vrijdag aan de focus te verleggen naar het ‘bevrijden’ van de oostelijke regio Donbas in Oekraïne. Het Russische leger lijdt zware verliezen en is op meerdere fronten vastgelopen op het sterke Oekraïense verzet, en heeft na een maand oorlog nog altijd geen grote stad weten te veroveren. Zelfs Poetin leek dit weekend in een toespraak op de Russische televisie te erkennen dat de ‘militaire operatie’ in Oekraïne lastiger is dan gedacht.

Of Rusland zijn doelen echt naar beneden heeft bijgesteld, zal moeten blijken. De aankondiging van topmilitair Sergej Roetskoj kan zijn bedoeld als afleiding om te hergroeperen. Aan de onderhandelingstafel lijkt Rusland immers nog altijd geen duimbreed toe te willen geven.

Dicht bij de Poolse grens

De Britse inlichtingendiensten zien echter inderdaad bewijs dat de Russische troepen zich sinds het weekend meer focussen op het omsingelen van het Oekraïense leger in de separatistische regio’s in het oosten.

Tegelijkertijd voerde Rusland zaterdag voor het eerst tijdens de oorlog luchtaanvallen uit binnen de stadsgrenzen van Lviv – een stad in het westen van het land, op zo’n 70 kilometer van de grens van Navo-lidstaat Polen. Bovendien is Rusland volgens Oekraïne bezig met het aanvoeren van nieuwe militairen om de invasie een boost te geven.

Intussen mislukte zondag weer een poging om burgers veilig te evacueren uit het platgebombardeerde Marioepol, waar door de verwoestingen nauwelijks eten en geen elektriciteit en drinkwater meer is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden