Achtergrond

Biden kraakt anti-abortuswet Texas: ‘Schending van grondrechten’

Abortus is nagenoeg onmogelijk geworden in Texas, nu het Hooggerechtshof heeft geweigerd de nieuwe wet te blokkeren. Andere rechtse staten zullen dit voorbeeld vermoedelijk volgen.

Tom Kieft
Joe Biden Beeld EPA
Joe BidenBeeld EPA

Het is een zwarte dag voor de abortusbeweging in de Verenigde Staten in het algemeen en in Texas in het bijzonder. Het Hooggerechtshof veegde vannacht de noodoproep om een nieuwe en vergaande Texaanse abortuswet te blokkeren, van tafel. Abortus is daarmee nagenoeg onmogelijk geworden in de zuidelijke Amerikaanse staat. En nu Texas het voor elkaar heeft, ruiken andere conservatieve staten hun kans.

De Heartbeat Act, die woensdag in Texas officieel van kracht is geworden, verbiedt het aborteren van een foetus met een hartslag. Die komt grofweg na zes weken op gang. Nu wil het geval dat vrouwen er meestal pas na zes weken achterkomen dat ze zwanger zijn – en dan is het dus al te laat, want uitzonderingen biedt de Heartbeat Act niet. Ook een zwangerschap door verkrachting of incest is volgens de wet geen legitieme reden om na de maximale termijn alsnog een abortus uit te ­voeren.

Abortuspolitieagent

Texas is hiermee de eerste staat die het uit 1973 stammende recht op abortus in zo’n vroeg stadium verbiedt. Elders in de VS is abortus tot24 weken zwangerschap mogelijk. De afgelopen jaren zijn in veel andere conservatieve staten al talloze pogingen gedaan om dat recht aan banden te leggen, maar die strandden telkens in de rechtszaal.

De Texaanse wet lijkt er wel in te slagen de Amerikaanse grondwet te omzeilen. Het overtreden van de Texaanse wet leidt namelijk niet direct tot vervolging van de patiënt, wat in strijd met de grondwet zou zijn, maar het wordt wel mogelijk mensen aan te klagen die een vrouw helpen om na zes weken zwangerschap abortus te plegen. Texaanse burgers kunnen zelf zo’n zaak aanspannen tegen artsen, receptionisten, familieleden of zelfs een Uberchaffeur die een patiënt naar de kliniek rijdt. De schadevergoeding voor de door hen ‘geleden schade’ kan oplopen tot 10.000 dollar. Ook is het mogelijk kliklijnen te bellen. Je zou kunnen zeggen dat iedere Texaan nu een soort abortuspolitieagent is geworden.

Intimidatiepraktijken

De gevolgen van de wet zijn nu al te merken bij de klinieken. Medewerkers van abortusklinieken in Texas zeiden tegen CNN woensdag al meer dan ooit te maken te hebben met intimidatiepraktijken voor hun deuren.

Het is volgens The New York Times een kwestie van tijd tot verschillende van de nu nog 24 abortusklinieken in Texas de deuren sluiten, omdat vrouwen weg zullen blijven. Verwacht wordt dat vrouwen die tegen hun wil zwanger zijn geworden naar andere staten gaan uitwijken voor hulp – als ze dat kunnen betalen en daarvoor vrije dagen kunnen opnemen.

De top van de Democratische partij schreeuwt moord en brand over de wet. President Joe ­Biden noemt de Heartbeat Act een ‘onmiskenbare schending van de grondrechten’ en noemt het verklikelement ‘schandalig’. Vicepresident Kamala Harris spreekt van een ‘totale aanval’ op de gezondheid van vrouwen.

Maar ze zijn aan handen en voeten gebonden. De wet wordt nog bij de rechter aangevochten, maar de vijf-tegen-vierstemming van het Hooggerechtshof om de wet niet te blokkeren, belooft niet veel goeds. Onder Donald Trump heeft de rechterlijke macht van de Verenigde Staten een stevige ruk naar rechts gemaakt. Alle drie door Trump benoemde conservatieve opperrechters stemden dan ook tegen de blokkade. Een andere conservatief was wel voor.

Het zal antiabortusactivisten elders in het land sterken in hun strijd. De weg ligt open voor andere conservatief geregeerde staten om soortgelijke wetten in te voeren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden