PlusAnalyse

Biden haalt banden aan, maar Europa is niet meer zo belangrijk als vroeger

Joe Biden is begonnen aan zijn eerste buitenlandse reis als president. Hij wil de banden met Amerika’s bondgenoten aanhalen, maar Europa hoeft zich geen illusies te maken.

President Biden en zijn vrouw arriveerden woensdagavond in Cornwall. Beeld Getty Images
President Biden en zijn vrouw arriveerden woensdagavond in Cornwall.Beeld Getty Images

Zijn eerste buitenlandse reis als president van de Verenigde Staten begon Joe Biden met een belofte en een waarschuwing. Een belofte aan Europa en Amerika’s bondgenoten om de verstoorde banden na vier jaar Donald Trump te herstellen. Een waarschuwing aan de Russische president Vladimir Poetin, dat de VS niet terug zal deinzen in te grijpen als Rusland over de schreef gaat.

“We zoeken de confrontatie met Rusland niet op,” sprak de president gisteren, voordat hij in het presidentiële vliegtuig Air Force One stapte, “maar ik zal duidelijk maken dat de VS krachtig zal reageren wanneer Rusland er schadelijke activiteiten op nahoudt.”

Gespannen overleg

Die gewichtige woorden mag Biden aan het eind van zijn achtdaagse reis proberen waar te maken. Dan ontmoet hij Poetin voor het eerst sinds zijn presidentschap in Genève. Het belooft een gespannen overleg te worden. Biden zal zijn Russische evenknie streng willen toespreken over onderwerpen als Russische hacks van Amerikaanse infrastructuur, inmenging in verkiezingen en de gevangenneming van Poetincriticus Navalny. Maar het is de vraag in hoeverre Poetin daarvan onder de indruk zal zijn.

En zover is het ook nog niet. Eerst staan Amerika’s bondgenoten op de agenda, met als eerste stop: het Verenigd Koninkrijk, nog altijd bondgenoot nummer één. Daar spreekt Biden vandaag met premier Boris Johnson en met de ­koningin. Een dag later arriveren de overige leiders van de G7 in Cornwall voor bijeenkomsten dit weekend.

Met de trip hoopt Biden bij vriend en vijand de indruk te wekken dat zijn land weer helemaal terug is als leider van ‘de vrije wereld’. “The United States are back,” vatte Biden het op typisch bombastisch-Amerikaanse wijze samen.

Grillige diplomatie

Voor de Europese leiders, die de herinneringen aan Trumps grillige diplomatie nog fris in het geheugen hebben, is alleen die verzoenende toon al een verademing. Uitsluitend symbolisch is de trip niet: hoog op de agenda staat het ­vinden van een gezamenlijke aanpak voor het bestrijden van de coronapandemie en de dreigingen vanuit Rusland en China. Ook zal volgens ingewijden bekend worden gemaakt dat een streep wordt gezet door de handelstarieven tussen de EU en de VS die tijdens Trumps leiderschap over en weer zijn ingevoerd.

Maar, scheef Jeremy Shapiro, directeur van denktank European Council on Foreign Rela­tions in Politico, Europa moet zich geen illusies maken. De focus van het buitenlandbeleid van de regering-Biden ligt, net als die van Trump, niet langer op Europa. Het buitenlandbeleid staat geheel in het teken van het bouwen van coalities tegen China. ‘Europese bondgenoten zijn een belangrijk deel van die anti-Chinese alliantie, maar anders dan tijdens de Koude Oorlog is Europa niet langer het centrale strijdtoneel.’

Biden mengt zich in geruzie over brexitafspraken

De trip van de Amerikaanse ­president Joe Biden komt op een moment dat het weer eens stroef loopt tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. De reden, jawel: brexitafspraken. De Britse brexitminis­ter David Frost en vicevoorzitter Maros Sefcovic van de Europese ­Commissie lukte het gisteren weer niet een doorbraak te forceren in de vastgelopen gesprekken over het Noord-Ierlandprotocol. Londen wordt verweten allerlei afspraken niet na te komen. ­Andersom meent het VK dat de EU ‘extreem puristisch’ met de regels omgaat.

Het zit zo: de EU en het VK hebben in 2019 afgesproken dat er een douanegrens komt in de Ierse Zee, om een harde grens te voorkomen op het Ierse eiland zelf, tussen Noord-Ierland en EU-lidstaat Ierland. Maar omdat de Britten in januari, toen het Verenigd Koninkrijk de EU verliet, nog niet klaar waren voor douanecontroles, hebben ze voor veel producten een ‘gratieperiode’ bedongen. Die periode loopt op 30 juni af, maar nog steeds zijn de systemen niet op orde.

Zoals ze eerder dit jaar al met een andere gratieperiode deden, dreigen de Britten nu ­opnieuw eenzijdig te besluiten de controles op vlees uit te stellen. De EU lijkt nu een grens te trekken: het is wel welletjes met de overgangsperiode, vindt Brussel. Als de regering-Johnson die stap zet, volgen strafmaatregelen, waarschuwde Sefcovic in Londen.

De EU vindt president Biden, die Ierse roots heeft, in deze kwestie aan haar zijde. Zijn adviseur Jake Sullivan zei gisteren dat ‘Biden glashelder is over het Noord-Ierlandprotocol’. Volgens hem zal de president zich tijdens zijn bezoek aan het VK over de kwestie uitspreken.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden