Belgische Koning Filip zegt sorry voor misstanden Leopold II in Congo

Koning Filip van België heeft op de 60ste onafhankelijkheidsdag van Congo, tot 1960 onder bestuur van België, formeel spijt betuigd ‘voor de wonden uit het verleden’. Excuses maakte hij nadrukkelijk niet.

Koning Filip verwelkomt de president van de Democratische Republiek Congo, Felix Tshisekedi (l) in het koninklijk paleis in Brussel, september 2019.Beeld AFP

De koning en premier Sophie Wilmès hadden dinsdag bij de plechtigheden in Kinshasa aanwezig moeten zijn, maar die zijn met het oog op de coronapandemie tot nader order uitgesteld. Een brief die Filip aan de Congolese president Félix Tshisekedi schreef, is ingezien door het Vlaamse dagblad De Morgen.

‘Ten tijde van Congo-Vrijstaat werden geweld- en gruweldaden gepleegd die op ons collectieve geheugen blijven wegen. Gedurende de daaropvolgende koloniale periode werd eveneens leed veroorzaakt en zijn vernederingen toegebracht. Ik houd eraan mijn diepste spijt te betuigen voor die wonden uit het verleden.’

Koning Leopold II kreeg het op een na grootste land van Afrika in 1884 toegeschoven tijdens de conferentie van Berlijn. Tussen 1908 en 1960 stond het land formeel onder Belgisch bestuur. De oudoom van Filip bezocht de kolonie zelf nooit, maar wordt gezien als hoofdverantwoordelijke voor de terreur die in de decennia daarna is gevoerd op rubberplantages in het immense land. Een door de koning in het leven geroepen paramilitair leger zag toe op de naleving van dwang­arbeid. Wie weigerde, riskeerde verminking tijdens het extreem gewelddadige bewind. Hele dorpen werden platgebrand. De schattingen over het aantal doden dat in die periode viel, lopen uiteen van één miljoen tot een veelvoud aan miljoenen mensen.

Tijdens de protesten die wereldwijd uitbraken na de dood van de zwarte Amerikaan George Floyd, zijn in België standbeelden van Leopold beklad, vernield of verwijderd. Verschillende politieke partijen in België – van de christendemocratische CD&V tot aan de Vlaamse Nationalisten van N-VA – pleitten daarom eerder deze maand al voor een formeel excuses.

Stijlbreuk

Net als in Nederland is het goed gebruik dat het Belgisch koningshuis zich op maatschappelijk gebied op de vlakte houdt en doorgaans geen menin­gen of standpunten uit.

De koning pleegt dus een stijlbreuk, zoals Willem-Alexander dat in maart van dit jaar deed tijdens een staats­bezoek in Indonesië. Maar in tegenstelling tot zijn Nederlandse ambtsgenoot, maakt Filip geen excuses. Daarmee leggen zijn woorden juridisch minder gewicht in de schaal dan die van Willem-Alexander over de ‘geweldsontsporingen van Nederlandse zijde’ in Indonesië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden