Plus Achtergrond

Belangrijke getuige impeachment: ‘Iedereen wist van druk op Oekraïne’

De Amerikaanse ambassadeur bij de EU, Gordon Sondland, tijdens zijn verhoor. Beeld EPA

De verhoren in de afzettingsprocedure tegen Trump bereiken een climax. Een hoge gezant steekt zijn nekt uit.

De ambassadeur van de VS bij de EU, Gordon Sondland, bevestigde gisteren dat president Donald Trump het Amerikaanse buitenland­beleid gebruikte om Joe Biden, een potentiële tegenstander bij de verkiezingen van volgend jaar, te raken. 

Het is deze verdenking die voor Democraten reden is een poging te wagen om Trump te laten ontslaan via een afzettingsprocedure. Sondland herhaalde gisteren tijdens een openbare hoorzitting verklaringen die hij deed tijdens een verhoor achter gesloten deuren in het Huis van Afgevaardigden.

Sondland volgde de ‘orders’ van de Amerikaanse president toen hij Rudy Giuliani betrok bij het Amerikaanse Oekraïnebeleid, getuigde hij. Giuliani, advocaat en ex-burgemeester zonder officiële rol in de overheid, was duidelijk, zei Sondland. Voor de Oekraïners gold: voor wat hoort wat.

Lucratief baantje

Hoewel Sondland in Brussel zat, onderhield hij namens Trump ook contacten met Oekraïne. En dus zei Sondland ook te weten wat de boodschap was voor de Oekraïense president Zelenski. Er zat voor Zelenski alleen een bezoek aan het Witte Huis in als hij voor specifieke onderzoeken zorgde, getuigde Sondland.

De onderwerpen die Oekraïne zou moeten onderzoeken, betroffen vooral het bedrijf Burisma, waar de zoon van oud-vicepresident Joe Biden een lucratief baantje had, en de inmiddels ontkrachte theorie over Oekraïense hulp aan Democraten bij de verkiezingen van 2016.

“Meneer Giuliani uitte de wensen van de president van de Verenigde Staten, en we wisten dat deze onderzoeken belangrijk waren voor de president,” zei Sondland. De onderzoeken leken bedoeld om Biden te schaden, niet om mogelijke corruptie te bestrijden, zoals Trump en zijn partij volhouden. “Hij moest de onderzoeken aankondigen, hij hoefde ze niet werkelijk te doen, begreep ik,” zei Sondland.

Hem werd duidelijk, zo verklaarde hij, dat ook honderden miljoenen dollars aan militaire hulp voor Oekraïne pas vrijgegeven zouden worden als de onderzoeken er kwamen. “Twee plus twee is vier,” noemde Sondland die conclusie. Dus probeerde hij de Oekraïense president te bewegen zo’n onderzoek aan te kondigen.

Rechtstreeks uit Washington

Alle betrokkenen in Washington wisten daarvan, zei Sondland. De minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, bijvoorbeeld. En later ook vicepresident Mike Pence. “Iedereen was op de hoogte. Er was geen geheim. Onze inspanningen zijn gemeld en goedgekeurd. Niet één keer herinner ik me dat bezwaar werd gemaakt.” Ofwel: volgens Sondland was dit geen project van een wat al te ondernemende medewerker, zoals Republikeinen wel voorspiegelen, maar beleid dat rechtstreeks uit Washington kwam.

Belangrijk: Sondland zei óók dat de president hem nooit direct gezegd heeft dat de onderzoeken een voorwaarde waren voor het hulpgeld. Zijn adjudant Giuliani evenmin, erkende Sondland. De Republikeinse ondervrager wilde dan ook weten of Sondlands indruk van de wensen van de president wel klopte. Toen Sondland Trump zelf vroeg wat hij van Oekraïne wilde, zei die juist: “Ik wil niets, ik wil geen voor wat hoort wat. Zeg Zelenski dat hij het juiste doet,” verklaarde de ambassadeur.

‘Wel een aardige kerel’

Volgens Sondland is zijn geheugen ‘niet perfect’ geweest, omdat hij geen toegang krijgt tot archieven en telefoondata van het ministerie van Buitenlandse Zaken om het op te frissen. Hij had zo vaak met Trump gesproken, zo verdedigde hij zich, dat niet al die gesprekken hem helder voor de geest staan.

President Trump relativeerde zijn connectie met Sondland. “Ik ken hem niet goed, maar hij lijkt me een aardige kerel.”  Trump ziet in de verklaringen van Sondland de bevestiging dat Oekraïne niet voor het blok is gezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden