PlusInterview

Architect eerste Turkijedeal: ‘Erdogan is terecht boos op de EU’

De chaos aan de grens tussen Turkije en Griekenland wordt veroorzaakt door ‘de angst de controle te verliezen’. De oplossing is een Turkijedeal 2.0, stelt Gerald Knaus, de bedenker van de eerste versie van dat vluchtelingenakkoord.

Turkse president Erdogan.Beeld AFP

“Wat we nu aan de Turks-Griekse grens zien? Twee overheden die de angst hebben de controle te verliezen. Turkije ziet een stijgend aantal vluchtelingen uit Syrië naar hun grens komen. En Griekenland kampt nog met zijn trauma uit 2015. Allebei de landen overreageren nu. Terwijl Turkije weet dat het de hulp van Europa nodig heeft. En Griekenland en Europa weten dat ze een deal met Turkije nodig hebben.”

Knaus, directeur van de Europese denktank ESI, werd bekend als de architect van de deal die Turkije en de EU in maart 2016 sloten om de toenmalige vluchtelingencrisis in te perken. Volgens hem heeft de Turkse president Erodgan een punt wanneer die zegt dat Turkije te weinig steun krijgt van Europa bij het opvangen van vluchtelingen.

Visumvrij

In Turkije worden al 3,6 miljoen vluchtelingen opgevangen, en nog eens honderdduizenden Syriërs worden door de oorlog in hun land richting de Turkse grens gedreven. “De Turken vinden Europa hypocriet: zij moeten Syrische vluchtelingen opvangen, maar Europa houdt zelf de grens wel dicht. Turkije vangt nu al meer Syriërs op dan de hele EU bij elkaar. Dat is echt een grote uitdaging voor ze. Het geld van de EU helpt ze daarbij, de opvang is in Turkije zelfs beter dan in sommige EU-landen.”

De deal met Turkije lijkt op zijn laatste benen te lopen, nu Erdogan vorige week de grens voor vluchtelingen naar Griekenland heeft geopend. Maar ook de EU heeft zich op meerdere punten niet gehouden aan de afspraken in het akkoord uit 2016. Volgens die afspraken zou de EU in vier jaar 6 miljard euro aan Turkije betalen voor de opvang van de vluchtelingen. Daarvan was eind vorig jaar minder dan de helft betaald.

Ook andere afspraken – visumvrij reizen voor Turken in de EU en het leveren van steun in het Turkse grensgebied – is de EU niet nagekomen.

Meebetalen

Volgens Knaus is een nieuwe deal met Turkije de enige oplossing. Een deal waarin de EU ook na 2020 doorgaat met het meebetalen aan de opvang van Syriërs in Turkije en waarin behalve de zeegrens tussen beide landen nu ook de landsgrens wordt meegenomen.

De VN-vluchtelingentak UNHCR moet bij die gesprekken betrokken worden, volgens Knaus. “Het alternatief is wat we nu zien: een situatie waarin de rechten van vluchtelingen met bruut geweld worden beperkt. Dat zou geen alternatief moeten zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden