PlusReportage

Amerikanen op zenuwslopende day after: ‘Trump heeft twijfel gezaaid’

Beeld Michael Reynolds/EPA

De day after de verkiezingen is zenuwslopend voor Amerikanen die hadden gehoopt dat meer mensen, net zoals zij, genoeg zouden hebben van president Trump. Ze worden geconfronteerd met de realiteit: Trump is en blijft populair in de VS.

Ze dacht echt, zegt Kris Searcy (50) uit Kentucky, dat haar landgenoten net als zij genoeg hadden van de leugens en de halfslachtige aanpak van de pandemie door president Trump, en dat Joe Biden president Trump met gemak uit het Witte Huis zou wippen. De verkiezingsavond bracht Searcy nagelbijtend op de bank door, langzaam de hoop verliezend dat de man op wie zij in 2016 zelf had gestemd, nu het politieke toneel zou moeten verlaten.

Destijds koos ze voor Trump omdat ze altijd Republikeins stemde en geen trek had in ‘nóg een Clinton’, maar ze ‘walgt’ inmiddels van zijn regering. Haar afkeer deelde ze in een spotje van een anti-Trumpgroep, de Republican Voters Against Trump, in de hoop ook andere Republikeinen te overtuigen op Biden te stemmen. “Ik kan je vijftien redenen geven. Het constante liegen, hij is een verrader, een valsspeler, een oplichter, seksist, racist.”

Als ze op de ochtend na de verkiezingen weer aan het werk is en Biden Wisconsin op zijn naam schrijft, krijgt ze weer wat hoop. “Ik heb zoveel werk te doen, want ik kreeg gisteren niets gedaan,” vertelt ze aan de telefoon. Er blijken minder anti-Trump-Republikeinen zoals zij te bestaan dan groepen als Republican Voters Against Trump hadden gehoopt. “Ik denk toch dat we een verschil hebben gemaakt, vooral in Arizona,” zegt Searcy, relatiemanager voor een softwarebedrijf, over de staat die Biden wist te winnen nadat de bewoners decennialang voor een Republikein hadden gekozen. “Ik ben er trots op.”

Trumpisme is springlevend

De Democraten hadden voor eens en altijd met Trump en zijn chaospolitiek willen afrekenen, maar dat lukt niet. Het Trumpisme blijkt springlevend, ook na een pandemie waarin tot nu toe zo’n 230.000 Amerikanen zijn overleden. Trumpaanhangers hebben nieuwe moed gekregen. Op Times Square in New York, een anti-Trumpstad, verzamelen zich nadat de stembussen zijn gesloten wat jonge aanhangers van de president. Normaal gesproken, zeggen ze, kun je hier maar beter voor je houden dat je op Trump stemt. Vanavond hopen ze eens samen een overwinning te kunnen vieren.

Die overwinning komt die avond niet, maar ze gaan hoopvol naar huis om de resultaten af te wachten. Politieke junkies als Sam Chen zijn daar niet verbaasd over. Chen, leraar politicologie aan het Northampton Community College in Pennsylvania en politiek strateeg die voor Republikeinen werkte, had wel verwacht dat het dicht bij elkaar zou liggen in de staten waar nog laat wordt geteld. Maar dat de Democraten in het Huis van Afgevaardigden wat zetels lijken te verliezen, en niet te winnen, zoals ze dachten, komt voor hem als een verrassing. “Dit was geen goede avond voor de Democraten. Het lichtpuntje zou nog kunnen worden dat Biden toch wint.”

Het maakt wiskundelerares Holly Derhammer (52) uit Allentown, Pennsylvania niet zoveel uit of hem dat lukt. Ze liet Trump vallen, nadat ze vier jaar geleden wel op hem had gestemd. Ze kon het echter ook niet over haar hart verkrijgen voor Biden te kiezen, vooral vanwege diens abortusstandpunt. “Op de inhoud was ik meer voor Trump,” zegt ze, “maar ik kan hem niet uitstaan.” Ze koos met haar geweten, zegt ze, voor de vertegenwoordiger van de kleine, kansloze Libertarische Partij, Jo Jorgensen. Spijt heeft ze er niet van, nu de race zo spannend blijkt en elke stem voor of tegen Biden telt. “Mensen zeggen: je hebt je stem verspild. Dat vind ik niet, de enige verspilde stem is er een die niet is uitgebracht.”

Vreedzame machtsoverdracht

Chen, die uit onvrede over Trump op Biden stemde, is niet nerveus, maar vooral ‘gefascineerd’ door politieke ontwikkelingen. Dat Trump ten opzichte van vier jaar geleden steun won onder Amerikanen met een Latijns-Amerikaanse achtergrond, bijvoorbeeld. Hij maakt zich geen zorgen over een vreedzame machtsoverdracht – elke vier jaar is Amerika daartoe in staat, en ook nu zal Biden dan wel Trump uiteindelijk de resultaten accepteren, denkt hij. “Ik ben meer bezorgd om de reactie van het publiek. Trump heeft twijfel gezaaid.”

Hij gaat er de dag na de verkiezingen mee door. Op Twitter en in berichten aan zijn aanhangers blijft Trump suggereren dat er sprake is van fraude of manipulatie, terwijl niets daarop wijst. Er wordt simpelweg nog geteld. Zijn campagneteam spant alvast een rechtszaak aan om het tellen in Michigan te staken om waarnemers toe te laten, en eist een hertelling in Wisconsin.

Trumps insinuaties zorgen voor wantrouwen, ook onder Bidenkiezers. Lyndon Hernandez (23) in New Jersey, bijvoorbeeld, heeft weinig vertrouwen meer in de tellingen, nu ze zijn vertraagd vanwege onder meer nabezorgde poststemmen. “Wat als de postmedewerkers Trumpaanhangers zijn en de stembiljetten gewoon niet bezorgen? Vier jaar geleden waren er ook zoveel van die beschuldigingen, dat Rusland de verkiezingen manipuleerde. Het is een enge situatie.”

Hij houdt de uitslagen scherp in de gaten. “Het was zenuwslopend,” zegt hij over de verkiezingsavond waarop Trump en Biden gelijk op gingen. Hernandez verloor zijn baan als beveiliger net voor de pandemie. Hij hoopt dat Biden het coronavirus wél onder controle kan krijgen. Hij heeft financiële steun nodig, die Trump tot op heden niet los kreeg bij het Congres. Jonge vader Hernandez is als tiener eens dakloos geraakt en vreest binnenkort de huur niet meer te kunnen betalen. Elke maand, zegt hij, is het jongleren met de inkomsten van zijn vrouw. “Ik vrees dat we meer economische neergang krijgen als Trump wint.”

In Kentucky dommelde Kris Searcy af en toe in voor de tv, op de lange avond die onbeslist eindigde. Rond 02.00 uur werd ze wakker toen Trump op het scherm verscheen. “Ik heb precies gehoord hoe hij speechte voor zijn superfans. Zo ongepast dat hij al de winst claimde. Dat was vooral een reminder aan hoe vreselijk dit allemaal is. Al maanden probeert hij de verkiezingen onwettig te laten lijken. Je moet het hem nageven: hij is goed in wat hij doet.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden