Plus

Amerika ontruimt Chinees ‘spionageconsulaat’: ruzie escaleert

De ruzie tussen de VS en China blijft maar verder escaleren. Er is bonje over spionage, corona, handel en dan zijn er ook nog de verkiezingen. Die zijn pas in november, dus dat belooft nog wat.

De relatie tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping was ooit redelijk goed, maar is sterk verslechterd.Beeld AFP

Het lijkt wel een aflevering uit 24 of Homeland, maar het is echt. We kijken naar het Chinese consulaat in Houston en zien een rij zwarte SUV’s, vrachtwagens, witte busjes en een sleutelmaker het complex binnen rijden. De Amerikanen zijn op zoek naar geheime documenten, want volgens hen wemelde het in het consulaat van de spionnen.

Afgelopen dinsdag gaven de autoriteiten het personeel drie dagen de tijd om de boel te ontruimen en te vertrekken. Meteen verschenen er beelden van mensen die op de binnenplaats paperassen aan het verbranden waren. Het versterkte de indruk van de Amerikanen dat er iets stiekems gebeurde in Houston. Landen accepteren doorgaans van elkaar dat er over en weer gespioneerd wordt, maar het Chinese consulaat ging te ver, aldus de Amerikanen. Sterker: volgens de directeur van de FBI wordt er tegenwoordig elke tien dagen een onderzoek gestart naar illegale Chinese activiteiten in de VS. Een man uit Singapore heeft inmiddels bekend vier  jaar lang gespioneerd te hebben voor Beijing.

De Chinezen spreken van ‘kwaadaardige laster’. Als reactie hebben zij het Amerikaanse consulaat in de stad Chengdu gesloten. Het is het zoveelste incident in de langlopende ruzie tussen de twee kernmachten. Het gaat niet alleen over spionage, maar ook over oneerlijke handelspraktijken, mensenrechten, diefstal van intellectueel eigendom, het coronavirus en Hongkong.

Handelsoorlog

Zo woedt er al langer een handelsoorlog tussen China en de VS. Die begon met het aantreden van president Donald Trump. Hij vindt het handelstekort te groot en wil daarom dat zijn landgenoten vooral Amerikaanse producten kopen. Dit probeert hij af te dwingen door tarieven te heffen op met name Chinese producten, zodat die duurder worden. De Chinezen menen dat de VS hun economische opmars wil dwarsbomen en hebben de handschoen opgenomen. Het gaat inmiddels om tarieven op goederen ter waarde van honderden miljarden dollars. De schade aan beide economieën neemt toe (Amerikaanse boeren hebben de export naar China nodig), maar de onzekerheid over wat er nog komen gaat, treft ook de wereldhandel.

Coronavirus

De relatie tussen de twee landen is verder verslechterd door het coronavirus. De Amerikaanse president blijft de Chinezen de schuld geven van de verspreiding ervan; hij heeft het niet voor niets meermaals het ‘Chinese virus’ genoemd. Wat hem betreft moet China een schadevergoeding gaan betalen. Er zijn zelfs politici, zoals de Republikeinse senator Tom Cotton, die zeggen dat China het virus met opzet liet ontsnappen. Ook de Chinezen doen aan samenzweringstheorieën: volgens hen is het virus juist door Amerikaanse soldaten naar Wuhan gebracht.

Hongkong

De Amerikanen hebben daarnaast maatregelen genomen na de invoering van de nieuwe veiligheidswet in Hongkong, dat sinds 1997 onder Chinees bestuur staat. Die wet verbiedt het onder meer om te protesteren tegen de regering, omdat dit de nationale veiligheid in gevaar zou brengen. Ook het streven naar onafhankelijkheid is nu illegaal. Washington heeft de speciale handelsstatus van Hongkong ingetrokken en tarieven ingevoerd.

Retoriek

Al met al gaat het steeds slechter tussen de twee landen. De retoriek doet denken aan die van de Koude Oorlog. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo zijn de Chinezen ‘tirannen op zoek naar macht’. Het doet denken aan de beroemde uitspraak van president Reagan, die de Sovjet-Unie in de jaren 80 het Evil Empire noemde. FBI-directeur Christopher Wray vindt China ‘kwaadaardig’, minister van Justitie William Barr beschuldigt Beijing van een ‘economische Blitzkrieg en opnieuw Pompeo roept op tot de vorming van een nieuwe Navo.

Verkiezingen

Inmiddels worden veel Amerikanen almaar bezorgder over de relatie met China, zo blijkt uit onderzoeken. Het verklaart volgens sommige waarnemers niet alleen de houding van Trump, maar ook van zijn Democratische tegenstander Joe Biden. Beiden stellen zich in de campagne hard op richting Beijing. Bovendien heeft Trump het in deze periode liever niet over het coronavirus, dat nog steeds huishoudt in de VS. Er is veel kritiek op zijn beleid. De presidentsverkiezingen zijn in november. De verwachting is dat het conflict met China alleen maar verder op de spits wordt gedreven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden