Plus Achtergrond

Ambassadeurs in de VS hebben het moeilijk, want: Trump

De Britse ambassadeur Kim Darroch houdt traditioneel cocktailparty’s om bij te praten over actuele zaken, hier ter gelegenheid van de Trumps inauguratie in januari 2017. Beeld Getty Images

De Britse ambassadeur Kim Darroch legde zijn functie neer, nadat vertrouwelijke e-mails waren uitgelekt waarin hij niet mals was voor de regering-Trump. ‘Dit gebeurt er als een populistische leider de macht overneemt.’

Leden van het corps diplomatique in Washington antwoorden eensluidend op de vraag wat ze vinden van de e-mails over Donald Trump die de Britse ambassadeur zijn baan kostte: “We schreven precies hetzelfde.”

Ambassadeur Kim Darroch kwam in de problemen toen de Britse krant The Mail on Sunday zijn afkraken van Trumps ‘chaotische en incompetente’ regeerstijl onthulde.

“Iedereen denkt er precies zo over,” aldus Gerard Araud, de voormalige Franse ambassadeur in de VS. “Gelukkig weet ik dat niets geheim blijft, dus verstuurde ik mijn verslagen altijd op de vertrouwelijkst mogelijke manier.”

De ervaren sir Kim zal net zo voorzichtig zijn geweest, maar las vorige week tot zijn afgrijzen de vertrouwelijk bedoelde boodschappen aan Londen op de voorpagina van de Mail, waarna de rest van de Britse media zich erop stortte.

Klassieke blunder

Uit gesprekken met kenners van Washingtons diplomatieke circuit blijkt dat de hoogste vertegenwoordigers van Amerika’s bondgenoten het moeilijk hebben. President Trump hecht, in tegenstelling tot zijn voorgangers, weinig waarde aan bondgenootschappen en diplomatieke tradities. Dat bleek weer eens toen hij op Twitter uithaalde naar de ‘maffe’ en ‘uiterst domme en verwaande’ Britse ambassadeur. Nog nooit was een van Darrochs collega’s in Washington zo’n behandeling ten deel gevallen. De ambassadeur trad dan ook af.

Buitenlandse collega’s geven hoog op van zijn kwaliteiten, maar deze doorgewinterde diplomaat beging wat in Washington geldt als een klassieke blunder: in het openbaar betrapt worden op een mening die door zeer velen wordt gedeeld. Volgens zijn diplomatieke collega’s zou het veel vreemder zijn geweest als hij zich lovend had uitgelaten over de manier waarop het Witte Huis onder Trump functioneert.

“Het had ieder van ons kunnen overkomen,” aldus een ambassadeur die nog in functie is en daarom niet met zijn naam in de krant wil. In Washington zijn wel een paar van zijn collega’s te vinden, zoals van Israël en de Verenigde Arabische Emiraten, die Trump door dik en dun steunen. Maar anderen zijn slecht te spreken over de manier waarop ze worden behandeld, of, meer van toepassing, genegeerd. Zo wordt hun mening niet gevraagd over door Washington genomen besluiten op militair of commercieel gebied. De ambassadeurs ontvangen slechts mededelingen die ze geacht worden voor kennisgeving aan te nemen.

Geen boodschap aan ‘speciale relatie’

De regering-Trump lijkt er plezier in te scheppen buitenlandse diplomaten te laten voelen dat ze er niet echt toe doen. In Washington had de Britse ambassadeur zich een zekere faam verworven met zijn recepties en cocktailparty’s in de indrukwekkende balzaal en op het gazon van de ambassade. Maar hoge regeringsfunctionarissen lieten zich er zelden zien. 

Trumps dochter Ivanka en haar man Jared Kushner, die met hun kinderen vlakbij wonen, dronken er wel eens een glas. Ook Trumps adviseur Kellyanne Conway is gesignaleerd op een van Darrochs beroemde Nieuwjaarsfeesten, te midden van de indrukwekkende kunstcollectie. Maar Trumps ministers van Buitenlandse Zaken, eerst Rex Tillerson, nu Mike Pompeo, lijken geen boodschap te hebben aan de door de Britten gekoesterde ‘speciale relatie’ tussen beide landen. Dat geldt ook voor vice-president Mike Pence, die naast de ambassade woont.

Ambassadeur Darroch heeft vaak geprobeerd om betere contacten te krijgen met het Witte Huis en met leden van de Nationale Veiligheidsraad, de belangrijkste adviseurs van de president. Maar nooit kregen hij of andere ambassadeurs van Navolanden de indruk dat ze Trumps kleine kring van naaste vertrouwelingen bereikten.

‘Diplomatiek vandalisme’

Zo kondigde Trump in december aan dat de VS troepen zou terugtrekken uit Syrië, waar ook Britse en Franse militairen zijn gelegerd. Darroch was niet vooraf op de hoogte gesteld en ging in Washington op zoek naar meer informatie bij het Congres en bij in veiligheidszaken gespecialiseerde journalisten.

Eerder had het Witte Huis de bondgenoten nauwelijks geïnformeerd over Trumps besluit om zich terug te trekken uit het nucleaire akkoord met Iran, hoewel Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland betrokken waren bij de totstandkoming. Pas weken erna kregen de drie Europese ambassadeurs uitleg over Amerika’s nieuwe Iran-strategie. Darroch verweet Trump in deze kwestie ‘diplomatiek vandalisme’, ingegeven door ‘wrok’ over wat zijn voorganger Barack Obama tot stand had gebracht, volgens nieuwe onthullingen door The Mail on Sunday.

Uiterst leerzaam

Frankrijks oud-ambassadeur Araud, die recentelijk afscheid nam, vond zijn verblijf in Washington toch uiterst leerzaam: “Nu zie je wat er gebeurt als een populistische leider de macht overneemt in een liberale democratie. Dat soort mensen wil niet inzien dat een ambassadeur of een bureaucraat enig nut kan hebben. Ze willen alleen onderhandelen met andere leiders.”

Araud verwijst naar de voorbereidingen van een reis van de Franse minister van Buitenlandse Zaken naar Washington in 2017. Hij meldde de reis twee maanden tevoren aan, maar pas een dag voor de komst van ‘zijn’ minister kwam een reactie. Minister Rex Tillerson liet weten dat hij slechts 20 minuten voor zijn Franse ambtgenoot kon vrijmaken. Araud: “Dus bedankte onze minister voor de eer.”

Darroch had, voor hij ambassadeur werd, al contacten met Amerikaanse inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Het was in Washington traditie om Britse gezanten te betrekken bij overleg over zaken als het Midden-Oosten en de rol van Rusland in de wereld. Vooral op dat laatste punt schatten eerdere presidenten de Britse kennis hoog in. Trump niet.

Het zijn maar een paar voorbeelden van de ‘chaos’ die Darroch beschreef in het uitgelekte memo uit 2017 op basis waarvan Trump in feite de ambassadeur van Amerika’s oudste bondgenoot tot persona non grata verklaarde.

Een nieuwe ambassadeur zal pas worden benoemd als bekend is wie premier Theresa May opvolgt: favoriet Boris Johnson of Jeremy Hunt.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken kwam met een afgezaagde verklaring nadat alle opwinding, vooral in Westminster, wat was bedaard: ‘We zien uit naar de voortzetting van de speciale band tussen onze landen, een band die sterker is dan die tussen personen.’

© The New York Times
Vertaling René ter Steege

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden