PlusReportage

Als gezin moeten kraken: in Spanje gebeurt dat door coronacrisis steeds meer

Voor Chelo Gabarri en haar vijf kinderen is de onzekerheid van leven in een kraakpand al jaren heel gewoon.Beeld Olmo Calvo

In het door de coronacrisis economisch zwaar getroffen Spanje neemt de vraag naar kraakwoningen toe. ‘Mijn buren weten dat ik dit uit noodzaak doe.’

Aan Chelo Gabarri’s voordeur is nog steeds te zien dat die ooit door iemand is opengebroken. Hoelang dit kraakpand, waar de 31-jarige Madrileense met haar man en vijf dochters de coronacrisis doorbrengt, al circuleert in krakerskringen, weet zij niet precies. Maar in het circuit van woningzoekenden in de volksbuurt Puente de Vallecas waar zij een ander kraakpand moest verlaten, kreeg zij de gouden tip over dit donkergrijze appartementenblok aan de rand van de Spaanse hoofdstad.

Voor een paar honderd euro kreeg Gabarri de sleutel van het geïmproviseerde slot toegestopt van de vorige krakende bewoners, die het volgens de buren nogal eens met elkaar aan de stok hadden. “Misschien komen daar de gaten in de muren vandaan,” vertelt Gabarri als ze de gang laat zien waar in het hardboard gapende kraters prijken die zij met een kleed heeft afgedekt om de boel nog wat op fleuren. “Ik zou ook liever gewoon huur betalen, maar dat lukt niet met mijn uitkering van 750 euro per maand.”

Beeld Olmo Calvo

Krakende families zijn in Madrid en de rest van Spanje geen uitzondering. Zeker nu de economische gevolgen van de coronacrisis Spanjaarden aan de onderkant van de maatschappij verder de armoede in duwen, ziet Gabarri de vraag naar kraakwoningen toenemen.

Zij heeft zicht op de ontwikkelingen als afgevaardigde van het Platform van Hypotheekslachtoffers in Puente de Vallecas. Het platform, dat tijdens de kredietcrisis in 2008 (juridische) bijstand verleende aan Spanjaarden die de hypotheek niet meer konden betalen, bemiddelt tegenwoordig bij veelsoortige huisvestingsproblemen.

Kraken was in de vorige crisis al een noodgreep voor Spanjaarden die nergens terecht konden. Maar liefst acht familieleden, talloze vrienden, en ‘duizenden’ buurtgenoten van Gabarri wonen volgens haar in een kraakpand. “Een paar maanden geleden is hierboven weer iemand in een gekraakt huis komen wonen.”

Beeld Olmo Calvo

Winkels als attractie

Uitgebreid cijfermateriaal naar het fenomeen ontbreekt, al berekende onderzoeksinstituut Cerdà dat het aantal gekraakte woningen in 2018 was toegenomen tot 100.000 ten opzichte van 87.500 een jaar eerder. De eerste helft van 2020 nam volgens het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken het aantal meldingen over kraken licht toe.

Veelal gaat het om panden die eigendom zijn van banken of investeringsfondsen. Dat geldt ook voor veel van de deze eeuw gebouwde huizenblokken in Gabarri’s nieuwe wijk, Ensanche de Vallecas, waar een enorm winkelcentrum de belangrijkste attractie is.

Gabarri, die al zes kraakwoningen versleet sinds zij acht jaar terug uit haar oude huis ging, heeft naar eigen zeggen een goede verstandhouding met haar buren. “Ik ben gewoon een van de bewoners in dit blok. Zij weten dat ik uit noodzaak kraak.” Zo gaat het niet overal: in andere kraakpanden leiden drugshandel en illegale prostitutie tot overlast. Soms spelen zich regelrechte drama’s af rond de illegale bewoning; zoals eerder deze maand in Badelona (pal naast Barcelona), waar drie doden en negentien gewonden vielen toen een enorme brand uitbrak – waarschijnlijk veroorzaakt door een matras die vlam vatte – in een gekraakte, door honderd man bewoonde fabriekshal.

Ook al heeft ze een rustig gezinsleven, het leven in een kraakpand bezorgt haar slapeloze nachten. “Ik slaap nooit echt rustig. Het zit altijd in mijn achterhoofd dat ik uitgezet kan worden.” Voorlopig zal dit in haar geval niet gebeuren. Vlak voor kerst keurde de ministerraad een verbod goed op huisuitzettingen tijdens de vanwege de coronacrisis afgekondigde ‘alarmfase’.

Beeld Olmo Calvo

Dagdromen

Toch hoopt Gabarri dat het donkere betonblok haar laatste kraakpand zal zijn. Volgend jaar wil zij haar opleiding afronden en als verpleegkundige aan de slag. Haar werkloze man is aan een IT-cursus begonnen, nadat hij vlak voor de corona-uitbraak was vrijgekomen na twintig maanden cel voor beroving met geweld.

Xiomara (11), Evelyn (10), Yazara (9), Nazaret (6) en Sarayma (3) dagdromen ondertussen ook hardop over carrières van oncoloog tot advocaat en lerares, terwijl het geluid van een tekenfilm door de huiskamer tettert. De breed opgezette nieuwbouwwijk vinden ze een stuk minder leuk dan hun oude buurt, waar het wemelde van de kinderen op straat; naar school kost nu ook een half uur met de metro.

“Wie wil er chocolademelk?” roept Gabarri boven de tekenfilm uit, als de kinderen witbrood met kalkoen krijgen voorgezet als tussendoortje. De traditionele kip uit de oven heeft zij tijdens de feestdagen niet kunnen maken. Want hoewel de illegale water- en elektriciteitsaansluiting prima werken, valt er echt niets meer op te warmen in de stokoude oven die de vorige bewoners hebben achtergelaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden