PlusAchtergrond

Alle hens aan dek bij bestrijders coronavirus in EU

De EU wil samen optrekken in de strijd tegen het coronavirus. Het ECDC in Zweden is hierin een belangrijke schakel. Daar zijn inmiddels alle verloven ingetrokken.

EU-Commissaris voor Gezondheid Stella Kyriakides: ‘We moeten niet toegeven aan paniek.’Beeld Getty Images

De oproep kwam woensdag van EU-commissaris voor Gezondheid Stella Kyriakides. Landen moeten niet in paniek raken, zei ze. “Alle lidstaten moeten ons op de hoogte stellen van hun voorbereidingsplannen. Verschillende benaderingen in de EU moeten worden vermeden.” Volgens haar is de EU klaar om de reacties te coördineren.

‘Hier bestaan wij voor’

Het is echter niet zo dat elke lidstaat tot nu toe zomaar wat deed. Bij het Europese centrum voor preventie en controle van ziekten (ECDC), een onafhankelijk EU-agentschap dat gevestigd is in Zweden, komt al sinds het begin van de crisis uit alle hoeken van Europa informatie binnen. “Dit is precies waarvoor wij bestaan,” zegt Marieke van der Werf, sinds 8 jaar werkzaam bij het ECDC. “Wij zorgen voor coördinatie en ondersteuning als er sprake van een besmettelijke ziekte als deze. Meer mogen we overigens niet doen. Het mandaat voor gezondheidszorg ligt bij de lidstaten zelf.”

Van der Werf is eigenlijk hoofd van het ziekteprogramma voor seksueel overdraagbare aandoeningen als hepatitis en hiv. Het ECDC is echter overgeschakeld naar het hoogste van zijn 3 ‘noodniveaus’, en dat betekent dat iedereen zijn reguliere werk moet laten liggen. Het is alle hens aan dek. “Wij verzamelen nu vooral zo veel mogelijk gegevens over het aantal besmettingsgevallen en het aantal doden, niet alleen in Europa maar wereldwijd; over waar de ziekte allemaal opduikt; over hoe ze zich verspreidt enzovoort. Daar maken we rapporten van die we dagelijks verspreiden. Nu zelfs meerdere keren op een dag.”

Checklist

Woensdag verscheen er bijvoorbeeld een checklist voor ziekenhuizen (hoe richt je je organisatie in, hoe communiceer je?) en een infografiek met de belangrijkste informatie over het virus (wat zijn de symptomen, hoe voorkom je besmetting?).

Ook kwam het ECDC met richtlijnen over wat je bijvoorbeeld moet doen als je denkt dat iemand besmet is met het coronavirus. “Ook die verspreiden we naar de lidstaten van de Europese Unie. Alle communicatie over de uitbraak wordt gedeeld. We werken intensief samen. Zeker nu er een cluster van besmettingen is in Italië is het van groot belang dat de lidstaten supergoed voorbereid zijn.”

Gesloten systeem

Elke lidstaat moet in dit soort situaties de regels volgen van het Early warning and response system (EWRS). Dat online waarschuwings- en reactiesysteem bestaat sinds 1998 en is bedoeld om informatie uit te wisselen in geval van ‘ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid, waaronder overdraagbare ziektes’. In de praktijk komt dat er volgens Van der Werf op neer dat er in elke lidstaat een paar mensen zijn die alle relevante informatie in een gesloten systeem plaatsten. “En daar kan dan ook verder niemand bij, alleen deze deskundigen. Zo weet iedereen die het moet weten wat er waar gebeurt, wat de symptomen zijn en welke maatregelen er zijn genomen. Hier zijn strenge regels voor, en iedereen houdt zich daar aan. Het loopt heel soepel.”

Van der Werf verwacht dat noodniveau 3 nog wel even van kracht blijft. De werknemers van het ECDC werken nu in een ochtend- en avondploegen. En wat als het erger wordt? “Nou, dan moeten we misschien nog wel meer mensen vrijmaken. Het is belangrijk dat er niemand overwerkt raakt. Je wil nu geen fouten maken.”

232 miljoen euro

De Europese Commissie maakte deze week ook bekend dat er 232 miljoen euro is uitgetrokken voor de bestrijding van corona. Hiervan gaat 114 miljoen naar de Wereldgezondheidsorganisatie. Dat geld is met name bedoeld voor landen met een zwakke gezondheidszorg, zodat ze zich beter kunnen voorbereiden op een crisis. Ook gaat er 100 miljoen naar urgent onderzoek naar preventieve middelen. Verder krijgen Afrikaanse onderzoeksinstituten als Institut pasteur Dakar in Senegal 15 miljoen voor hulp bij het ontwikkelen van snelle diagnoses. Tot slot is er ook 3 miljoen beschikbaar gesteld voor het terughalen van EU-burgers uit de Chinese stad Wuhan.

“De Europese Unie is nog in de indammingsfase, het is belangrijk dat te benadrukken,” zei EU-commissaris Stella Kyriakides. “Het gaat om de bescherming tegen een grote uitbreiding.” De EU zet alles in het werk om haar burgers tegen het coronavirus te beschermen, verzekerde ze. “Het is een zorgwekkende situatie, maar we moeten niet toegeven aan paniek. We moeten ook waakzaam zijn als het gaat om verkeerde informatie en desinformatie, evenals xenofobe verklaringen die burgers misleiden en het werk van de overheid in twijfel trekken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden