Interview

Aleksandr Borodaj over MH17: ‘Wij hadden wapens, noch motief’

Aleksandr Borodaj was als Russisch gezinde leider van Volksrepubliek Donetsk politiek verantwoordelijk voor het neerhalen van MH17. Nu leidt hij een rustig leven in Moskou op kosten van de staat. Hij blikt terug.

Aleksandr Borodaj (Midden). Beeld EPA

Hoe herinnert u zich 17 juli 2014?

“Als een standaard oorlogsdag. Ik werd op verschillende telefoons gebeld: er was een passagiersvliegtuig neergestort. Ik geloofde het eerst niet, want ik kon me niet voorstellen dat civiele vluchten nog over het gebied vlogen. Ik wilde het checken en ben naar het rampgebied gereden. Toen we aankwamen, was het meteen duidelijk. Een vreselijke aanblik. Pas toen geloofde ik het.”

Wat zou u tegen de nabestaanden van de slachtoffers zeggen?

“Niets bijzonders, anders dan dat ik mijn deelneming wil betuigen. Mensen hebben dierbaren verloren. Natuurlijk heb ik medelijden, temeer daar de families om politieke redenen tot op heden worden voorgelogen over de toedracht van de ramp. Maar ik zal eerlijk zijn: ik zie de slachtoffers als onschuldige oorlogsslachtoffers, zoals alle andere onschuldige oorlogsslachtoffers. Nog altijd worden mensen gedood in de Donbass.”

Op 19 juni is uw toenmalige vriend en collega Igor Girkin aangewezen als hoofdverdachte van het drama. Spreekt u hem nog?

“Nee, nooit meer. Ook niet telefonisch. Onze wegen zijn gescheiden, nadat we beiden de Donbass hadden verlaten in augustus 2014. Girkin had toen al psychische problemen. In ons hoofdkwartier in Slavjansk, zeiden anderen en ik dat hij hulp moest zoeken. Hij ging naar een militair psychiater, maar diens vragen bevielen hem niet. Zijn toestand beïnvloedde helaas ook zijn strategische beslissingen. Na de val van Slavjansk, begin juli 2014, raakte Girkin in paniek. Hij trad op waar dat niet moest en niet waar dat wel nodig was.”

Het Joint Investigation Team (JIT) liet onlangs publiekelijk een telefoongesprek tussen Kremlinadviseur Vladislav Soerkov en u horen, waarin u mogelijke wapenleveranties aan de Volksrepubliek Donetsk bespreekt. Dat gesprek is volgens u ‘nep’. Het suggereert wel dat u op de verdachtenlijst kan komen.

“Ik ontken niet dat ik destijds contact had met Soerkov. Dat heb ik nog steeds, maar dat bewuste gesprek heeft nooit plaatsgevonden. Veiligheidsdiensten zijn in staat gesprekken zo te verknippen, dat ze niet van echt zijn te onderscheiden. Het telefoontje laat ook niet zien dat we het concreet over wapens hebben. Het is een algemene conversatie.”

Hoe dan ook kan het tegen u worden gebruikt.

“Mogelijk. Ik weet niet welke politieke motieven het Westen heeft wie verder nog te beschuldigen. Ik heb, wat deze catastrofe betreft, een brandschoon geweten. Wij hadden niet de wapens, noch het motief om een passagiersvliegtuig neer te halen.”

U houdt van reizen. Als u verdachte wordt en er komt een internationaal opsporingsbevel kan u Rusland niet meer uit. Beseft u dat?

“Natuurlijk, al vind ik het een vreemde logica als ze mij ook zouden beschuldigen. Maar als je naar de politieke motivatie kijkt van het hele onderzoek, is het, heel theoretisch gezien, mogelijk.

Waarop baseert u dat u niet zal worden vervolgd?

“Op intuïtie. Girkin was de directe leider van de troepen. De beschuldiging ten aanzien van hem was min of meer begrijpelijk. Mij toevoegen, zou alleen vanuit politieke motiveringen kunnen. Gebeurt het, dan gebeurt het.”

Evenals u, herhaalt Girkin voortdurend dat de DNR-rebellen geen BUK hadden. Opvallend is evenwel dat hij Oekraïne niet langer beschuldigt van de aanslag. Houdt u het voor mogelijk dat reguliere Russische troepen de raket hebben afgevuurd, zelfs buiten uw medeweten om?

“Ik denk dat dat absoluut is uitgesloten, omdat Rusland op geen enkele manier militaire hulp heeft verstrekt in de Donbass. Ik denk ook niet dat de BUK vanaf het Russisch grondgebied kan zijn afgeschoten. En waarom zou Rusland dat ook doen?’’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden