PlusAchtergrond

‘Aftreden, of anders’ – bendes maken de dienst uit in straatarm Haïti

Jimmy ‘Barbecue' Cherizier (rechts), een oud-politieman, geeft leiding aan een van de machtigste gangs van Haïti.  Beeld AP
Jimmy ‘Barbecue' Cherizier (rechts), een oud-politieman, geeft leiding aan een van de machtigste gangs van Haïti.Beeld AP

De politiek in Haïti verliest zijn greep op de gangs in het land, die nu sterker zijn dan ooit. Een van de leiders eist zelfs het aftreden van de president.

Op 17 oktober staat Haïti jaarlijks stil bij de dood van Jean-Jacques Dessalines, de man die het land in 1804 onafhankelijkheid bracht en een einde maakte aan de slavernij. Twee jaar later werd hij vermoord door politieke tegenstanders: Dessalines, die inmiddels door het leven ging als keizer Jacobus I van Haïti, had zich ontwikkeld tot autocraat en een deel van de bevolking de dood in gejaagd.

Bloedige erfenis of niet, Dessalines’ sterfdatum geldt als een officiële feestdag. Ieder jaar legt de president een krans bij diens standbeeld in de hoofdstad Port-au-Prince. Dit jaar was de eer aan Ariel Henry, de opvolger van de in juli vermoorde Jovenel Moïse.

Maar Henry zou het standbeeld niet bereiken: zijn konvooi werd onder vuur genomen. De president had zich begeven op het terrein van de machtige ‘G9 coalitie’, een verbond van negen bendes. Henry maakte rechtsomkeert. Een pijnlijk besluit, maar het werd nog erger: de leider van de bende, oud-politieman Jimmy ‘Barbecue’ Cherizier, nam de ceremonie over. Niet de premier, maar een bendeleider legde een krans bij het standbeeld van de vader des vaderlands.

Thrillerachtige wending

Het tekent de groeiende macht van gangs in Haïti. Die macht was al groot, maar is verder toegenomen na de dood van president Moïse, die in zijn huis werd geliquideerd door een moordcommando.

De bendes profiteren van het machtsvacuüm dat daarop volgde. Na de dood van Moïse maakten zowel de kort daarvoor aangetreden premier Henry, de afgetreden premier Claude Joseph als senaatsleider Joseph Lambert aanspraak op het presidentschap.

Henry leek de strijd te hebben gewonnen. Tot zich een thrillerachtige wending voordeed: Henry’s naam werd genoemd in het onderzoek naar de dood van Moïse. Hij zou enkele uren voor de moord twee keer hebben gebeld met de hoofdverdachte. Woensdag eiste senaatsleider Lambert op CNN opnieuw het aftreden van Henry.

Lambert is daarin niet de enige, en ook niet de eerste. Bendeleider Cherizier ging hem enkele dagen geleden voor. Op Twitter stelde hij Henry een ultimatum: treed af, dan geven wij de wegen vrij.

Betere wapens dan de politie

De bendes bemoeien zich dus direct met de politiek, tot het hoogste ambt – het presidentschap – aan toe. En dat terwijl politici de bendes zelf lange tijd gebruikten als machtsmiddel, als een privéleger om rivalen te intimideren en geld te verdienen.

Maar inmiddels beheersen bendes 40 procent van Port-au-Prince, een stad met 2,6 miljoen inwoners. Ze hebben betere wapens dan de politie, en – niet onbelangrijk – meer brandstof. Want samen met een golf aan ontvoeringen is een groeiend brandstoftekort misschien wel het nijpendste probleem in Haïti. Omdat veel mensen, ook ziekenhuizen, zijn aangewezen op generatoren, veroorzaakt het brandstoftekort ook stroomuitval.

De bendes houden het land in hun greep door de toegangswegen naar de havens te beheersen. Ze houden transporten met brandstof tegen of heffen tol. Als Henry aftreedt, worden de wegen volgens Cherizier vrijgegeven. Het toont maar aan: bendes zijn de politiek boven het hoofd gegroeid.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden